09 Δεκεμβρίου 2012

Ναζισμός και νεοφιλελεύθερος τεχνολογικός μεσσιανισμός



«Τη στιγμή που  η Γερμανία και ο Ναζισμός συντρίβονταν, τη στιγμή που επιτέλους εδραιωνόταν η νίκη των Συμμαχικών στρατευμάτων και μόλις ένα μήνα πριν την οριστική κατάρρευσή του, ο Χίτλερ δήλωνε βέβαιος ότι θα νικήσει. Φυσικά, οι πάντες γέλασαν και τον θεώρησαν τρελό, γιατί ήταν πια ολοφάνερο πως τίποτα δεν μπορούσε να σώσει τη Γερμανία. Σήμερα, που το πράγμα έληξε, κανείς δεν το θυμάται αυτό. Μήπως όμως θα έπρεπε επιτέλους, ακόμα και τώρα, να φανούμε πιο προσεκτικοί και να πάρουμε στα σοβαρά τα λόγια του; Όταν το 1938 ο Χίτλερ εκτόξευε απειλές, εμείς λέγαμε “απλώς εκβιάζει”. Όταν τον Ιανουάριο του 1940 δήλωνε πως τον Ιούλιο θα παρήλαυνε στο Παρίσι, εμείς είπαμε ότι “του αρέσουν τα μεγάλα λόγια”. Μήπως τον είχαμε πάρει στα σοβαρά, όταν το 1938 δήλωνε ότι θα εισβάλει στη Ρουμανία και την Ουκρανία; Κι όμως, αν είχαμε πάρει στα σοβαρά το Mein Kampf, αν το είχαμε δει σαν ένα σχέδιο δράσης και όχι σαν ένα σκέτο εκλογικό πρόγραμμα που ποτέ δεν θα εφαρμοζόταν (όπως σκεφτόμαστε για τα προγράμματα των πολιτικών μας), τότε θα είχαμε ίσως πάρει τις αναγκαίες προφυλάξεις. Διότι ο Χίτλερ έκανε πράξη όλα όσα είχε αναγγείλει στο Mein Kampf: τους στόχους, τις μεθόδους και τα αποτελέσματα. Ακόμα κι αν δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει το σχέδιό του, ήταν πλήρως αποφασισμένος να το κάνει. Όσα είπε, τα έκανε. Είναι λοιπόν δυνατό να μην παίρνουμε στα σοβαρά τα συνθήματά του, τα οποία διακήρυσσε ακόμα και τη στιγμή που γνώριζε καλά πως οι στρατιές του είχαν ηττηθεί;
Αν προσέξουμε τις διακηρύξεις του, θα δούμε ότι δεν τον απασχολούσε να νικήσει η σύγχρονη Γερμανία, ούτε τον ένοιαζε μια στρατιωτική νίκη και μόνο. Αυτό που ήθελε, ήταν να νικήσει ο Ναζισμός και η “αιώνια Γερμανία”. Με άλλα λόγια, αυτό που τον ενδιέφερε ήταν ουσιαστικά μια πολιτική νίκη. Και σε αυτό το πεδίο δεν είναι η πρώτη φορά που ο ηττημένος στρατιωτικά, μπορεί στο τέλος να νικήσει πολιτικά το νικητή του. Για παράδειγμα, οι δυνάμεις της (γαλλικής) Επανάστασης και της (ναπολεόντειας) Αυτοκρατορίας ηττήθηκαν μεν, αλλά έφεραν σ’ ολόκληρη την Ευρώπη την ιδέα της Δημοκρατίας κι ένα αίσθημα ελευθερίας, που τη θριαμβευτική προέλασή του δεν μπόρεσε κανείς να ανακόψει σ’ ολόκληρο το 19ο αιώνα.

Τι βλέπουμε λοιπόν σήμερα;
Πρώτα-πρώτα, ο Χίτλερ κήρυξε τον ολικό πόλεμο∙ μάλιστα, κάτι πολύ χειρότερο, την ολική σφαγή. Γνωρίζουμε λοιπόν τους κανόνες ενός τέτοιου πολέμου: πρέπει οι πάντες να εμπλακούν σε αυτόν τον ολικό πόλεμο, δηλαδή σ’ ένα πόλεμο εξόντωσης ακόμα και των αμάχων (πράγμα που συνέβη!) και στην απεριόριστη χρήση όλων των δυνάμεων και των αποθεμάτων των εθνών με σκοπό τον πόλεμο. Είναι προφανές πως έτσι πρέπει να κάνει όποιος θέλει να επικρατήσει ολοκληρωτικά. Είναι όμως σίγουρο ότι μπορούμε να νικήσουμε το κακό με το κακό; Σε κάθε περίπτωση, γεγονός είναι ότι, σπρώχνοντάς μας να τον μιμηθούμε και να εμπλακούμε σε σφαγές αμάχων, ο Χίτλερ πέτυχε να μας παρασύρει στην οδό του κακού. Και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα ξεμπλεξουμε τόσο εύκολα από αυτό. Το βλέπουμε από τον τρόπο με τον οποίον αντιμετωπίζουμε τις μειοψηφίες κατά τη σημερινή προσπάθεια ανασυγκρότησης του κόσμου. […]

Έπειτα, η πανεθνική επιστράτευση είχε παράπλευρες συνέπειες. Όχι μόνον επειδή αυτές οι επιστρατευμένες δυνάμεις ανέλαβαν καθήκοντα πέρα από αυτά που προβλέπονταν να κάνουν, αλλά πάνω απ’ όλα επειδή το Κράτος στέφθηκε την απόλυτη εξουσία.
 
Μα φυσικά, θα πει κανείς, δεν μπορούσαμε να κάνουμε αλλιώς! Ωστόσο είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι ακόμα κι εδώ, παρασυρθήκαμε κι ακολουθήσαμε τα βήματα του Χίτλερ. Το Κράτος, για να φέρει σε πέρας την πανεθνική επιστράτευση, πήρε και βαστάει ακόμα στα χέρια του όλη την οικονομική και ζωτική δύναμη, και ανέδειξε σε πρώτο πλάνο τους ειδήμονες της Τεχνικής. Οδηγηθήκαμε έτσι σε κατάπνιξη της ελευθερίας, κατάπνιξη της ισότητας, απόλυτο έλεγχο στη διακίνηση των αγαθών, περίφραξη της πολιτιστικής δραστηριότητας, εξάλειψη  πραγμάτων ή ακόμα και προσώπων που κρίθηκε ότι δεν υπηρετούσαν την εθνική άμυνα. Το Κράτος πήρε τα πάντα στα χέρια του και τα χρησιμοποιεί μέσω των τεχνικών. Αυτό δεν είναι δικτατορία; (...)


Όμως όλα αυτά, θα πει κανείς, είναι προσωρινά∙ ήταν αναγκαία σε συνθήκες πολέμου αλλά μαζί με την ειρήνη θα επιστρέψουμε και στην ελευθερία. Είναι όμως σίγουρο αυτό; Ας μην ξεχνάμε ότι μετά το 1918  έλεγαν ότι θα παύσουν τα μέτρα που είχαν ληφθεί λόγω του πολέμου … κι όμως εκείνα τα μέτρα δεν έπαυσαν ποτέ.  Απεναντίας, παγιώθηκαν δυο πράγματα. Πρώτον, από τα οικονομικά πλάνα που είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε (το πλάνο Μπέβεριτζ, το πλάνο περί Πλήρους Απασχόλησης και το αμερικάνικο χρηματοοικονομικό πλάνο), βλέπουμε ξεκάθαρα πως παγιώνεται η επιρροή του Κράτους στην οικονομική ζωή και ότι οδηγούμαστε προς μια παγκόσμια οικονομική δικτατορία. Έπειτα, ο ιστορικός νόμος, η ιστορική πείρα, δείχνει πως το Κράτος δεν παραδίδει τις εξουσίες που παίρνει στα χέρια του. (...)

Αυτή είναι η δεύτερη νίκη του Χίτλερ. Μιλάμε πολύ για δημοκρατία και ελευθερία αλλά κανείς δεν θέλει πια να τις ζήσει. Έχουμε υιοθετήσει τη συνήθεια να περιμένουμε τα πάντα από το Κράτος και μόλις τα πράγματα πάνε στραβά, να θεωρούμε πως φταίει το Κράτος. Όμως αυτό σημαίνει πως απαιτούμε από το Κράτος να πάρει ολοκληρωτικά στα χέρια του τη ζωή του έθνους. Ποιος νοιάζεται για την αληθινή ελευθερία; (...)

Τα πάντα τείνουν να τίθενται με όρους γραφειοκρατικής ευταξίας και αποτελεσματικότητας, και η αδιαφορία του πολύ κόσμου για τις πολιτικές συζητήσεις και διαμάχες αποτελεί ένα πολύ σοβαρό σημάδι αυτής της νοοτροπίας, που χωρίς καμιά αμφιβολία είναι “φασίζουσα”. (...)

Φυσικά μπορούμε να προσπαθήσουμε να αντιδράσουμε. Αλλά στο όνομα τίνος πράγματος; Η ελευθερία έκανε ολόκληρη τη Γαλλία να πάλλεται όσο το θέμα ήταν ν’ απελευθερωθούμε από τους “γερμαναράδες”. Τώρα, η ελευθερία χάνει όλο της το νόημα. Ν’ απελευθερωθούμε από τι; Από το Κράτος; Κανέναν δεν ενδιαφέρει κάτι τέτοιο. Όσο για τη χαμένη ζωτικότητα και ενεργητικότητα του κόσμου, ε, μπορούμε πάντα να επικαλεστούμε τις “πνευματικές αξίες” στο όνομα των οποίων οι άνθρωποι θα ξαναστρωθούν στη δουλειά. Όπως έκανε ο Χίτλερ, έτσι δεν είναι; Γιατί ο Χίτλερ έβαλε το πνευματικό να υπηρετήσει το υλικό∙ αυτός έκανε το πνευματικό ένα απλό μέσον στην υπηρεσία υλικών σκοπών: μια καλοφτιαγμένη θεωρία για τον Άνθρωπο και για τον Κόσμο, μια θρησκεία για την εξυπηρέτηση πολεμικών και οικονομικών δυνάμεων. Σιγά-σιγά, γλυστράμε κι εμείς σε αυτή την οδό. Ζητάμε κι εμείς Μυστικισμό, όποιον να ’ναι, αρκεί να ξεσηκώνει τις καρδιές των Γάλλων∙ ζητάμε κι εμείς Ηγέτες να θυσιαστούν μέσα στο γενικό λαϊκό παραλήρημα. Τη δικτατορία ενός τέτοιου Μυστικισμού την αποδεχόμαστε σιωπηρά και της ζητάμε πάνω απ’ όλα να είναι ολοκληρωτική, δηλαδή να μας συνεπάρει ολόκληρους και να μας βάλει σώματι, πνεύματι και καρδία να τεθούμε απολύτως στην υπηρεσία του Έθνους. (...)

Η νίκη του Χίτλερ δεν είναι επιφανειακή αλλά σε βάθος. (...) Υπάρχει μια ολόκληρη παράδοση που την προετοίμασε. Ας θυμηθούμε τον Μακιαβέλι, τον Ρισελιέ και τον Μπίσμαρκ. (...) Ο Χίτλερ οδήγησε στο έπακρον κάτι που ήταν κιόλας υπαρκτό∙ μετέδωσε ευρύτερα αυτή την αρρώστεια και την έκανε να θεριέψει. (...)

Μπροστά σε αυτή την παλίρροια, που καταστρέφει κάθε πνευματική αξία και δένει τον άνθρωπο με χρυσές αλυσίδες, το μόνο που μπορεί να γίνει είναι να διαπλαστούν άνθρωποι που δεν θα δεχτούν να απορροφηθούν από αυτό τον πολιτισμό και δεν θα υποκύψουν σε αυτή τη δουλεία. Αλλά πώς; (...)»

Ζακ Ελλύλ, άρθρο στην εφημερίδα Réforme, 23 Ιουνίου 1945

Σημ. HS. Ακόμα ένα «προφητικό» κείμενο του Γάλλου στοχαστή και μέλους της γαλλικής Αντίστασης κατά την Κατοχή. Χρειάζεται λ.χ. να θυμίσουμε ότι, από το Β’ παγκόσμιο πόλεμο και δώθε, ο αριθμός των αμάχων θυμάτων υπερβαίνει ολοένα και περισσότερο αυτόν των ενόπλων στις διάφορες συρράξεις; Βέβαια δεν ήταν ο μόνος που διέγνωσε έγκαιρα μια υπόγεια «νίκη» του Χίτλερ στην υιοθέτηση πολλών από τις μεθόδους και τα μέτρα του από τους δημοκράτες νικητές του. Παρ’ όλα αυτά ήταν, ίσως, ο πιο συστηματικός στην καταγραφή του φαινομένου. Ας υπογραμμίσουμε πάντως εδώ, ότι αυτό που παρουσιάστηκε τις τελευταίες δεκαετίες ως «νεοφιλελευθερισμός» με κανένα τρόπο δεν εκπροσωπεί, παρά την «αντι-κρατιστική», «αντι-γραφειοκρατική» και «αντι-ολοκληρωτική» ρητορική του, κάποιου είδους αντίθεση στον τεχνοφασιστικό ολοκληρωτισμό που επισημαίνει ο Ελλύλ. Στην πραγματικότητα, μόνη επιδίωξη του νεοφιλελευθερισμού είναι να τεθεί η κρατική μηχανή και οι ολοκληρωτικές μέθοδοι στην αποκλειστική υπηρεσία της οικονομικής ολιγαρχίας. Το δύσκολο λοιπόν δεν είναι να διακηρύσσει κανείς, ακόμα και ειλικρινώς, την αντίθεσή του στο ναζισμό και γενικότερα τον ολοκληρωτισμό. Το δύσκολο είναι να βρει το σημείο που θα την στηρίξει. Γιατί αυτό δεν βρίσκεται εντός του σύγχρονου, νεωτερικού ή υστερονεωτερικού πολιτισμού

23 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Ναι, δεν βρίσκεται εντός του σύγχρονου, νεωτερικού ή υστερονεωτερικό πολιτισμού αλλά ούτε στον προιστορικό, αρχαίο υστερο αρχαίο η μεσαιωνικό ε;
(το σημειώνω για να μην χαθούμε στο ψάξιμο)

ουμπέρτο είπε...

http://www.doctv.gr/page.aspx?itemID=SPG3023

HollowSky είπε...

@ Ουμπέρτο,
φοβάμαι ότι ο Έκο νομίζει ακόμα ότι υπάρχει πλήρης ρήξη ανάμεσα στο Διαφωτισμό (και το 1789) και στο Ναζισμό. Και ότι, επομένως, μια αναθύμηση και αναζωογόννηση των αξιών του Διαφωτισμού μπορεί να θέσει ανάχωμα στο Ναζισμό. Του λείπει η βαθύτερη ανθρωπολογική οπτική, γι' αυτό και τρέφει αυτές τις (συνηθισμένες) αυταπάτες.

Η νεωτερικότητα εισάγει, βεβαίως, ένα πολιτισμό με άξονα το ανθρωπολογικό πρότυπο του Ατόμου (από όπου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, κ.λπ.). Ως προς αυτό, πράγματι εκπροσωπεί μια ρήξη με το Κολλεκτιβιστικό ανθρωπολογικό πρότυπο, που εκπροσωπεί ο ναζισμός και τα παρόμοιου τύπου ολοκληρωτικά ρεύματα. Από εδώ οι φονταμενταλιστές της νεωτερικότητας, αυτοί δλδ που υποστηρίζουν μια αναζωογόννηση των ιδρυτικών αξιών της, παρασύρονται και νομίζουν πως υπάρχει πλήρης ρήξη μεταξύ των δυο.

Παρολαυτά, το νεωτερικό Άτομο προτείνει για το κοινωνικό πεδίο κάτι, που δεν αφίσταται διόλου του ολοκληρωτισμού. Προτείνει το κοινωνικό ως απρόσωπο Σύστημα! (βλ. το Ο ΦΩΤΕΙΝΟΣ ΒΡΥΚΟΛΑΚΑΣ στο happyfew).

Από εδώ λοιπόν, από την πρόταση του νεωτερικού Ατόμου για το κοινωνικό πεδίο, η πόρτα στον ολοκληρωτισμό είναι ορθάνοιχτη. Έτσι, ο Ναζισμός και τα παρόμοια ρεύματα δεν αντιτίθενται αλλά δρουν επιδιορθωτικά στο νεωτερικό Σύστημα όποτε αυτό κλυδωνίζεται.

Για να απαντήσω λοιπόν και στον Ανώνυμο, το πέραν του ολοκληρωτισμού βρίσκεται περαν και της νεωτερικότητας: πέρα από το νεωτερικό Άτομο.

Ανώνυμος είπε...

μου απαντάς σε τί;
αυτό είπα και εγώ πάνω κάτω
βρισκεται πολύ "πέρα"...
Η ιδέα της ελευθερίας του υποκειμένου πάντως , όπως και να το κάνουμε, ξεκινάει μέσα στη νεωτερικότητα κι αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να κρατηθεί.
(γι αυτό κι ο Εκο που βιώνει την κυριαρχία του αντιδραστικού ρωμαιοκαθολικού ακαδημαισμού το επαναφέρει και καλά κάνει)
Και η ιδέα της Φαντασίας "ως καθολικού τελεστή του ιστορικού πεπρωμένου είναι ιδέα της νεωτερικότητας"
(βλ. Ροζάνη Το Φαουστικό είδωλο της Νεοτερικότητας στο happyfew σου)
Ο ρομαντισμός είναι κίνημα της νεοτερικοτητας.
Ο Ασγκερ Γιορν κι αυτός...για να μην πω για τον Ελλυλ, που θα τον είχαν κάψει ζωντανό ...τα πρόσωπα!
Μην τα ρίξουμε κι όλα στον κουβά.

Ανώνυμος είπε...

http://www.happyfew.gr/archives/thinkbites/thinkingbites/thibi_02/thinking_bites_02%20westas.html

κι αυτό καλό δικό σου

Eriugena είπε...

Συμφωνώ με τον φίλο, για την θετική αποτίμηση της στάσης του Έκο, επηρεασμένος ίσως απο την γενικότερη εικόνα αυτού του σπουδαίου ψύχραιμου ανθρώπου, ακόμα κι αν συμφωνώ κάπως και με τους φίλους εδώ για την σχηματικότητα και το αμφίβολο της διαίρεσης "Διαφωτισμός-αντιδιαφωτισμός". Προτείνω απο τον Έκο να κρατάμε την λάμψη της ειρωνείας του και την στέρεα αν επιτρέπεται αλαφράδα του, και όχι τόσο τις διαιρέσεις του, χωρίς απο την άλλη να τις θεωρούμε και τόσο λάθος. Είναι αλήθεια ας πούμε πως ο αντι-διαφωτισμός και το μίσος προς την Γαλλική επανάσταση και ειδικά τους Γιακωβίνους είναι μια απο τις πηγές της δεξιάς απο τον 19ο αιώνα και φυσικά αφορά και τον Ναζισμό. Οι θεωρίες για "μασονική" συνομωσία, οι διάφορες ψευδο-μυστικιστικές και παρανοικες γενεαλογίες της επανάστασης και άλλα "αθωότερα" όπως οι ιερεμιάδες του Burke έχουν άμεση καταγωγική λειτουργία σε σχέση με την δεξιά, ειδικά την άκρα δεξιά. Η ενοχοποίηση μόνον του διαφωτισμού και η κριτική μόνον της προοδευτικής νεωτερικότητας, δεν βγάζει πουθενά. Και δεν είναι τυχαίες αγαπητοί φίλοι οι διευκρινήσεις που κάνατε σε σχέση με τον "αντικρατικίστικο" νεοφιλελευθερισμό (την δεξιά δηλαδή) και τον "γνήσιο" αντικρατισμό...υποδηλώνουν μια ενοχή...

izi είπε...

Συμφωνώ με όλους τους παραπάνω σχολιαστές. Γίνεται...
Εριουτζενα το θέμα είναι τι δηλώνουν οι διευκρινήσεις μας και όχι τι υποδηλώνουν:-)
Είναι διευκρινήσεις ακρως απαραίτητες εξ αιτίας του ζητήματος που εξετάζουμε, ανεξάρτητα από τον βαθμό της ενοχής.

gio είπε...

οι γερμανοί ξανάρχονται!

Αγαθοδαίμων είπε...

Ο Ζακ Ελλύλ εμπλέκει τον Machiavelli στην γενεσιουργό παράδοση του κράτους και εμμέσως του φασισμού. Επομένως δεν έχει την παραμικρή ιδέα τι είναι ο Machiavelli και τι σημαίνει για την δημοκρατία. Ο σύντροφος και φίλος Eriugena μιλά μαζί σας για το αμφίβολο της διαίρεσης "Διαφωτισμός-Αντιδιαφωτισμός" ενώ είναι παραπάνω από προφανές ότι είναι σχήμα που δημιούργησαν οι νεοτερικοί (και το αναπαράγουν οι σύγχρονοι) ολιγάρχες και τα πνευματικά τους τσιράκια προκειμένου να οριστούν ως "δημοκράτες" από το αντίθετό τους, που επίσης αυτοί το ορίζουν. Όπως λέει χαρακτηριστικά ο Κορνήλιος, βάζεις στην θέση της πόλις το κράτος και στην θέση του έθνους το nation και φτιάχνεις έναν "Επιτάφιο" σκέτο Ναζιστικό κείμενο. Η επίθεση και η κάθε λογής δυσφήμηση των επαναστατών είναι πάγια τακτική της ολιγαρχίας σύντροφε και φίλε Eriugena από την εποχή του Uncle Plato. Ο ενάρετος όταν χρειαστεί σφάζει χωρίς απολύτως κανέναν ηθικό ενδοιασμό με μόνο κριτήριο την οργανική σύνθεση των σκοπών. Σ΄ αυτό μοιάζει να μοιάζει με τον φασίστα, αλλά στην πραγματικότητα τους χωρίζει άβυσσος. Ο φασίστας λατρεύει την δύναμη και την καταστροφή, επιδιώκοντας έτσι την κλινική παπΆρια καθαρότητα. Ενώ ο επαναστάτης λατρεύει την ζωή. Αυτό που στα καθ΄ ημάς (ελληνικός τρόπος) έχουμε ονομάσει και κάνει πράξη ως ευδαιμονία. Η δημοκρατική παράταξη δεν είναι αδύναμη λόγω της άλογης δύναμης του εχθρού, απεναντίας είναι παντοδύναμη απέναντι στον ανορθολογισμό μια μονίμως ψυχικά διαταραγμένης εξουσίας. Μόνος αξιόλογος εχθρός της δημοκρατίας (και της παράταξης) είναι ο εαυτός της και η ικανότητα διαχείρισης των παθών. Η Αρετή είναι πάντα "λαιμητόμος" αγαπητοί. Ο Ζακ Ελλύλ μοιάζει να απαντάει στον μυστικισμό της εξουσίας και του φασισμού συρόμενος στην πραγματικότητα σε πιο αδιόρατο και επικίνδυνο μυστικισμό. Ο αντιφασίστας Ζακ Ελλύλ, υπόρρητα, ηθικολογεί ασύστολα. Η εξουσία θέλει, και ήθελε το κράτος από την εποχή του Uncle Plato, με διάφορες μορφές και τεχνικές δομές. Εμείς σύντροφοι και φίλοι θέλουμε την πόλιν… Όποιοι από εμάς την θέλουμε.

HollowSky είπε...

@ Εριγένη,
αυτό που βλέπεις σαν "ενοχή", είναι απλώς η δέουσα ιστορική επικαιροποίηση ενός κειμένου που γράφτηκε το 1945 για να καταγγείλει, έγκαιρα, την ανοιχτή τροπή προς τον ολοκληρωτισμό του υποτιθέμενα αντι-ολοκληρωτικού στρατοπέδου εκείνων των χρόνων.

Έκρινα δηλαδή καλό, με την αναφορά στο νεοφιλελευθερισμό, να υποδείξω ότι ΣΕ ΤΙΠΟΤΑ δεν έχει αλλάξει αυτή η τροπή των κυρίαρχων, παρά την φαινομενικά αντι-ολοκληρωτική ρητορική τους, η οποία μπορεί να θολώνει για κάποιους το τοπίο.

(Νόμιζα πως αυτό ήταν εύκολο να το καταλάβει ένας σκεπτόμενος άνθρωπος.)





HollowSky είπε...

@ Αγαθοδαίμονα,
μπορεί ο Ελλύλ να μην έχει παραμικρή ιδέα για το τι είναι ο Μιακιαβέλλι, αλλά δεν φαντάζομαι εσύ, που γνωρίζεις, να τον κατατάσσεις (τον Μακιαβέλι) στους ... δυσφημιζόμενους επαναστάτες (!).

???

panagiotis είπε...

Επίκαιρο μετά την «ανθρωπιστική» καταστροφή στην Γάζα:

Όπως είπε ο Λεφόρτ , εάν ο Μακιαβέλι εξακολουθεί να είναι σύγχρονος είναι επειδή καταστρέφει τα τεχνάσματα του ιδεαλισμού για να αντιπαραθέσει μια κοινωνία που δεν γνωρίζει πλέον φυσικές ιεραρχίες, της οποίας η ισχύς είναι δίχως υπερβατική νομιμοποίηση, μέσα σε μια Ιστορία χωρίς σκοπό. Ο ανθρωπιστικός δεν είναι τίποτε περισσότερο από έναν ανθρωπισμό από τη βία που ήδη Μακιαβέλι προσπάθησε να προωθήσει προς όφελος του πρίγκιπα, αλλά σε δημοκρατικά καθεστώτα δεν αναλαμβάνει το μερίδιό του στη βία. Δεν μιλά επομένως για πόλεμο, αλλά «διαχείριση κρίσεων»…

Eriugena είπε...

Από το Ελλύλ στον Μακιαβέλι, ή απο τον Μακιαβέλι στον Ελλύλ..Δεν είναι απαραίτητο να τα συσχετίζουμε όλα, αλλά μερικές φορές είναι απαραίτητο!
Το μόνο που θα έλεγα, ορμώμενος απο τις υπερβολές του φίλου Αγαθοδαίμονα, υπερβολές όμως που έχουν ουσία, είναι πως ο αντιμακιαβελισμός και ο αντι-ολοκληρωτισμός/αντικρατισμός είναι δεν είναι πρόφαση, είναι δεν είναι ιδεολόγημα ή πραγματική θέση-απόφαση μπορεί να είναι μια χαρά το σημείο αντίστασης σε μια αυταρχική επαναστατική εξουσία, η οποία αυτονοήτως θα είναι δημοκρατική. Δημοκρατική; Τι είναι αυτό άραγε θα πειτε; Πολύ γενικό ακούγεται, όσο γενική είναι και η ένωση σε μια ιστορική σκέπη: του Ροβεσπιέρου, του Στάλιν, του Τρότσκι, ή ακόμα και του Γκεβάρα. Τεράστιες διαφορές και ποτάμια αίματος χωρίζουν πολλές απο αυτές τις "ενσαρκώσεις" του Ηγεμόνα..Αλλά είτε γουστάρεις είτε όχι. Και γω γουστάρω. Το θέμα για τον φίλο Αγαθοδαίμονα είναι πως εκεί δεν χωράνε Καστοριάδηδες κ.ο.κ. ούτε άλλες γενικεύσεις διαχωρισμού "κρατισμού"-δημοκρατίας της "πόλεως", όχι γιατί δεν είναι σημαντική μια διαφορά τέτοιου είδους, αλλά γιατί μπροστά στον ηθικολογικό και συνεσταλμένο, αλλά και δηλητηριώδη "αντικρατισμό" που κυκλοφορεί στη πιάτσα, όλοι αυτοί οι κύριοι είναι κάτι άλλο. Αυτό λέει τουλάχιστον η Ιστορία. Και φυσικά, απο εκεί και πέρα τα πράγματα είναι χαώδη. Αλλά το χάος που χωρίζει τον δημοκρατικό-επαναστατικό αυταρχισμό απο όλα τα άλλα είναι κάτι παράπάνω απο χάος.
Για τον Χόλοου, τώρα, σε συνέχεια με τα προηγούμενα: Φυσικά και ο Μακκιαβέλι είναι ένας συκοφαντημένος δημοκράτης. Θα αναρτήσω σε λίγο καιρό τα βασικά ιστορικά στοιχεία που το αποδεικνύουν αυτό. Ο Μακιαβέλι ήταν ένας Δημοκράτης-κρατιστής, σε σχέση πάντα με την εποχή του και τους όρους της εποχής του, και συμμετειχε σε όλους τους δημοκρατικούς κύκλους της εποχής του. Φυσικά ήταν και ένας κανονικός τυχοδώκτης. Μετέπειτα έγινε αντικείμενο συκοφαντίας από όλους τους εχθρούς της δημοκρατίας και της απόλυτης ισχύος της. Παράδειγμα: Ο γνωστός Φρειδερίκος Β' ο πρώσσος, συνέγραψε ένα παθιασμένο δοκίμιο ενάντια στον Ηγεμόνα...

HollowSky είπε...

@ Εριγένη,
δεν τα λες όλα: κριτική στον Μακιαβέλι δεν έγινε μόνο από την πλευρά των Φρειδερίκων αλλά και από τη μαρξιστική πλευρά. Ελπίζω να μην έχεις παρασυρθεί από τον Γκράμσι.

Κατά τα άλλα, προτείνω να (ξανα?)μελετήσεις την κριτική του Μαρξ στην εγελιανή φιλοσοφία του Κράτους. Βοηθάει στο να διακρίνει κανείς την ανάγκη οργανωμένης πολιτείας από την ανύψωση της κρατικής ισχύος σε ιερό.

Βεβαίως, αν θεωρείς "επαναστατικό αυταρχισμό" το σταλινισμό, νομίζω πως ούτε κι ο ίδιος ο Μαρξ να κατέβαινε αυτοπροσώπως δεν θα μπορούσε να κάνει πολλά πράγματα.
:-)

izi είπε...

Εριουτζένα:
1. οι παρανοημένοι που αναφέρεις (Ροβερσπιέρο Στάλιν Τρότσκι Γκεβάρα) είναι οι "επαναστατες που αγαπούν την ζωή" του Αγαθοδαίμον;
Και μετά λες "γουστάρω".
Τι γουστάρεις;
Τα ποτάμια του αίματος; (γιατί τελικά έγινε και τίποτα παραπάνω ή παρακάτω;-)

Eriugena είπε...

Αγαπητέ Χόλοου, σκοπεύω μάλλον να ασχοληθώ με την εγελιανή κριτική της κριτικής του Μάρξ στον Έγελο...Με χαροποιεί ιδιαίτερα που διέκρινες την ουσία του Γκραμσικού έργου, που απέχει πολύ απο τον ευρω"κομμουνιστικό" γκραμσισμό, και πολύ καλά επίσης διέκρινες την συμπάθεια μου προς τον Γκράμσι, τον Γκράμσι που όταν έλεγε Ηγεμονία είχε τον Μακκιαβέλι στο μυαλό του, και σίγουρα όχι αυτά που έχουν στο αποβλακωμένο μυαλό τους λ.χ τα υποπροιόντα της τρίτης κατηγορίας της δεύτερης ανάγνωσης της απόλυτης παραμόρφωσης του τύπου Δημαροαριστερά Μπερλιγκουέρ και τα λοιπά..Για τον Στάλιν, τα έχουμε πεί νομίζω...Δεν συγκρίνεται με τους προηγούμενους αλλά είναι και αυτός μια παρεξηγημένη προσωπικότητα. Τον τίμω για την νίκη του επί της ναζιστικής ακρο-Δεξιάς και για την μεγάλη λογοτεχνική και επιστημονική καλλιέργειά του...Επίσης, όσο οι δεξιοί τον χρησιμοποιούν για να δείξουν την απαξία του σοσιαλισμού, τόσο περισσότερο θα τον συμπαθώ. Φυσικά ο άνθρωπος δεν είχε σχέση με την αταξική κοινωνία και τον ριζοσπαστικό δημοκρατισμό του κομμ.κινήματος. Μας κατέστρεψε, αλλά αυτά είναι γνωστά. Παραέγινε το θεμα..Η ουσία είναι πως δεν μπορούμε να αυτομαστιγωνόμεθα διαρκώς και να αποποιούμεθα την οικογένειά μας. Φτάνει πιά..Ο ολοκληρωτισμός ανήκει στην κωλοδεξιά, όπως και η αμορφωσιά των ηγετών της (Χίτλερ). Ο δικός μας Ηγεμόνας-βοναπάρτης ήταν και άνθρωπος κανονικός και μορφωμένος και έκανε ότι μπορούσε, μέσα στον ζόφο του...νισάφι πιά...ο διάλογος έχει ενδιαφέρον όμως..
Αγαπητέ Ιζυ, να τι έμεινε..
Μια πραγματική ιστορία, που μπορεί να ξαναγεννήσει το εργατικό κράτος, το κυρίαρχο σώμα της "κατώτερης τάξης"..Ο Μακκιαβέλι, όντως μπορεί να είναι το συνεκτικό (μυθικό;) στοιχείο αυτής της νέας απελευθερωτικής Κυριαρχίας..

izi είπε...

Ωραίο αστείο αυτό με την επιστημονική και λογοτεχνική καλλιέργεια του Στάλιν, ξαναπές το.
Μήπως τον μπερδεύεις με τον Τσώρτσιλ γιατί κι αυτός είχε επιστημονική και λογοτεχνική καλλιέργεια (και μάλλον κατα τι υψηλότερη) και αυτός επικράτησε επί του ακροδεξιού ναζισμού, αλλά και οι λοιποί επικρατούντες, και καλλιεργημένοι και επιστημονικά καταρτισμένοι ήτο και μάλιστα πολλοί από αυτούς περισσότερο από τον γίγαντα των επιστημών. Μην ξεχνάς ότι την μπόμπα την έφτιαξαν πρώτοι αρα την είχαν μεγαλύτερη την επιστημονική κατάρτιση σίγουρα)
Από λογοτεχνική και επιστημονική καλλιέργεια (και)αυτός ο πόλεμος είχε να φαν κι οι κότες φιλε μου
(κι έφαγαν)
Η "πραγματική ιστορία" ---αυτό πια! ούτε ο "πάτερ Μπουμπούκιος" δε θα το έλεγε για το χριστούλη του ρε συ Τζώννυ, αν και αυτός θα έλεγε "αληθινή"--- που θα ξαναγεννήσει το εργατικό κράτος προϋποθέτει ή υπονοεί, το εργατικό κράτος που γεννήθηκε κάποτε και πέθανε και βέβαια υποθέτει την (μελλοντική;;;) ύπαρξη μιας επαναστατικής"κατώτερης τάξης".Αυτό κι αν είναι!

Τέλος αυτό με την απελευθερωτική κυριαρχία το ακούω όλο και περισσότερο τον τελευταίο καιρό και μάλιστα από την "λακανική αριστερά" ...
Μόνο που αυτή δεν εννοούν τον Στάλιν αλλά τον Κουβέλιν :-)

Υπάρχει απελευθερωτική κυριαρχία;
Δημιουργική εξουσία;
Ο πρωτο-φασισμός κρύβεται στις αντιφάσεις των όρων;
Με κράτος η χωρίς;
Ιδού η απορία!
Σύντομα θα το σκεφτούμε...
(Δίχως να μιλήσουμε για τα εφήμερα "εργατικά" "κράτη", ένα καλοκαίρι στην Βαρκελώνη, μια άνοιξη στο Παρίσι ένα χειμώνα στην Πετρούπολη, κι άλλη μια άνοιξη στο Βερολίνο. Ή δεν ήταν άνοιξη ;)

Eriugena είπε...

Ω Ιζυ!
Αναμφσβήτητα ο Τσώρτσιλ ήταν μια λογοτεχνική ιδιοφυϊα, κατά τι μεγαλύτερη απο αυτή του Στάλιν. Αλλά το πρόβλημα είναι πως έχει παραγνωριστεί η αντίστοιχη ιδιοφυϊα του Στάλιν, πράγμα που φαίνεται και στο σχόλιό σου. Μόνο κάποιοι ατυχείς στίχοι είναι γνωστοί στο κοινό, ενώ οι καλύτεροι στίχοι της ποιητικής του Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς είναι άγνωστοι, όπως άγνωστο είναι πως γνώριζε καλά αρχαία ελληνικά, και πως ήταν γνώστης της ρωσικής λογοτεχνίας και φυσικά της γεωργιανής...Αλλά είναι βολικό να πιστεύουμε πως ο Στάλιν ήταν ένα αγροίκο τέρας. Το ότι ήταν δικτάτωρ και Ναπολέων δεν σημαινει πως ήταν και αγράμματος και αστοιχείωτος. Φυσικά κάθε καλλιεργημένος δεν είναι και κάτι το καλόν..αλλά δεν είναι τυχαίο πως ο αντίποδας (στην δεξιά) Χίτλερ ήταν ένας αμόρφωτος κομπλεξικός αγάμητος ανώμαλος ασυνάρτητος μισο-διαβασμένος επιδειξίας λοχίας και φυσικά σεξουαλικά ανίκανος (λόγω χαρακτήρα μάλλον..) Η σύγκριση είναι πολύ άδική για τον Ιωσήφ, αυτό το δικό μας τέρας. Τέρας με Τέρας έχει διαφορά, τεράστια θα έλεγα. Και εγώ τα τέρατα και τους σκελετούς μου δεν τους έχω στη ντουλάπα. Τα βγάζω έξω, και κατα καιρούς τα βγάζω και βόλτα να τρομοκρατώ τους περαστικούς δεξιούς. Εκεί και είναι και η ουσία ενός "υγιούς" φιλο-σταλινισμού της όποιας αριστεράς. Οφείλουμε απέναντι στα δεξιά τομάρια να επιδεικνύουμε έναν ανενδοίαστο φιλο-σταλινισμό,με χιούμορ βέβαια που μάλιστα δεν είναι επικίνδυνο αφού οι δεξιοί δεν έχουν καμιά αίσθηση χιούμορ, όσον αφορά τον Στάλιν...αυτό με τον Λακανισμό τι το ήθελες βρε παιδί...με πλήγωσες. Προτείνω μια υπερκέραση του λακανικού λόγου περί κυριαρχίας, με μια σταλινογενή καταγωγική ψυχοθεραπεία, με την μέθοδο: "Δράση και ανάδραση" επι ναζιστικών υποκειμένων. Κάντε τους ναζί να υποφέρουν με σταλινικά εμβατήρια..

izi είπε...

Για την επιμέρους ταύτισή σου με την Λακανική αριστερα το είπα επίτηδες να σε τσιγκλίσω γιατί σου αξίζει!-)

Προτείνεις επιδέξιους χειρισμούς κατα τα άλλα.....

Το τραγικό είναι ότι οι ναζί με τα σταλινικά εμβατήρια ερεθίζονται.
Η περιφρόνηση είναι καλύτερο όπλο.
Αντιπροτείνω παρ' όλα αυτά, για αυτούς τους απαίσιους τύπους, βασανιστικά αλλεπάλληλες ακροάσεις του Trout mask replica, πράγμα δοκιμασμένο,από όπου και το καταπληκτικό Dachau Blues (το τρίτο τραγούδι από την πλευρα Α) για τον κάθε επικίνδυνο βλάκα αυτού του κόσμου.
http://youtu.be/Z5I-Xq54FT4

Ανώνυμος είπε...

Αγαπητοί φίλοι, διασκέδασα με τις φιλο/αντισταλινικές διαμάχες σας στο τέλος, αλλά μου φαίνεται ότι η κουβέντα έκανε μεγάλα άλματα από τα αρχικά ζητήματα. Το να (ανά)γνωρίζει ο μετανεωτερικός άνθρωπος το βάθος του προβλήματος και τις ανθρωπολογικές μεταλάξεις, έστω κι αν αυτό τον φτάνει στην άκρη της αβύσσου -πράγμα τρομακτικό-, θα τον κάνει να δει με πραγματικό ενδιαφέρον και όχι μόνο με τη ματιά ενός καλού ερευνητή/επιστήμονα ή ριζοσπάστη/επαναστάτη τον πλούτο του παρελθόντος. Αν έχει μείνει καρδιά. Είμαστε γυμνοί, κι όσοι κρυώνουμε πρέπει να βρούμε τα ρούχα, άλλα μπαλωμένα κι άλλα ραμμένα από την αρχή.
Φυσικά πολλοί θεωρούν τη γύμνια αυτή σαν κάτι αποκαλυπτικό και τη χαίρονται δίχως να τρομάζουν καθόλου...

Ανώνυμος είπε...

σχετικά με το αρχικό θέμα της συζήτησης τσεκάρετε και αυτό

http://dokimh.espivblogs.net/?p=242

HollowSky είπε...

@ Ανλωνυμε 13/12 ¨1:15΄

συμφωνώ απόλυτα.

HollowSky είπε...

@ Ανώνυμε 16/12 7:17΄

ευχαριστούμε για την παραπομπή στο πολύ καλό κείμενο. Πράγματι, όπως το λέει, "Το Άουσβιτς θα πρέπει να κατανοηθεί μέσα σ’ ένα πλατύτερο ιστορικό πλαίσιο από αυτό του ναζισμού, του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου ή των ολοκληρωτικών καθεστώτων του 20ού αιώνα. Δεν ήταν τόσο ένα φαινόμενο χωρίς προηγούμενο, όσο μια μοναδική σύνθεση στοιχείων δρώντων στον πολιτισμό μας. Παρ’ όλη την παθολογία των εκδηλώσεών του, ο ναζισμός είχε βαθιές ρίζες στην ιστορία, τον πολιτισμό και την τεχνολογία του νεωτερικού κόσμου, και στις σύγχρονες μορφές οργάνωσης, παραγωγής και κυριαρχίας".

Δες και την προσέγγισή μας εδώ με αφορμή σχετικά πρόσφατο γεγονός

>>> http://dangerfew.blogspot.gr/2011/07/blog-post_28.html

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1789 1864 190cm 1917 1929 1940 1955 1957 1965 1968 2008 2013 2014 3/45 Ά. Γιάπε/A.Jappe Α. Καγιέ/A. Caillé Α. Καμύ/A. Camus Α. Κοζέβ/A. Kojève Α. Σοπενχάουερ/A. Schopenhauer Ά. Σπέερ/A. Speer Ά. Τιούρινγκ/A. Turing αγάπη Αισχύλος Άκης Πάνου Αλ. Μπέρκμαν/Al. Berkman Αλ. Σμέμαν/Al. Schmeman Αλέκα Παπαρήγα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Τομπάζης Αλεξάντερ Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλέξης Ασλάνογλου αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλταμίρα αμνησία Αναξίμανδρος αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κρούγκερ/Ann Krueger Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Άνταμ Κέρτις/A. Curtis Άνταμ Σμιθ/Adam Smith Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ.Andy Warhol Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Ιωάννου Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης Άρης Κωνσταντινίδης Άρθουρ Λένινγκ/Arthur Lehning Άρθουρ Τζένσεν/Arthur Jensen Αριστερά Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Ασφαλιστικό Άυν Ραντ/Ayn Rand Β. Γκ. Ζέμπαλντ/W.G. Sebald Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Valentin Voloshinov Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτορ Μπούλλα/Victor Bulla Βικτόρ Σερζ/Victor Serge Βίκτορ Σκλόφκσι/Victor Chklovski Βίκτορ Φρανκλ/Victor Frankl Βίκτωρ Ουγκώ/Vicror Hugo Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne βιοτεχνολογία βοηθήματα μνήμης Βολταίρος Βομβάη Βόρειοι Γ. Γκ. Φίχτε/ J. G. Fichte Γ. Τζέης/W. James Γαλαρίες Γένεσις Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος Γιεβγκένι Ζαμιάτιν/Yevgeny Zamyatin Γιόζεφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χάιζινχα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Δάβος Γιώργος Μακρής Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκ. Λούκατς/G. Lukacs Γκέοργκ Βύχνερ/Georg Büchner Γκεοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκεόρκι Λούκατς/Georgy LuKacs Γκετζ Άλυ/Gotz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespear Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου δάσκαλοι Δελφοί Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα δικαιοσύνη ΔΝΤΟΟΣΑΤΡΟϊΚΑΘΕΣΜΟΙ δόγμα Τρούμαν δοκιμασίες Δουβλίνο Ε. Βιλ/E. Will Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς εγωπαθείς διανοούμενοι εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκλογές εκπομπές Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελίας Κανέττι/Elias Canetti Ελίζαμπεθ Άνσκομπ/E. Anscombe Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντγκαρ Λη Μάστερς / Edgar Lee Masters εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός Επενδυτικό περιβάλλον επιβίωση επιστήμη Έρασμος εργασία ερείπια Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbawm Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Έρνστ Μπλοχ/Ernst Bloch Ερυθρογράφος Ετιέν ντε λα Μποεσί/E. de la Boetie Ευγένιος Αρανίτσης Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ. Νταβί/G. Davy Ζ.Π. Βερνάν/J.P. Vernant Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν-Ζακ Ρουσσό/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Πιερ Βουαγιέ/Jean-Pierre Voyer Ζάχα Χαντίντ/Zaha Hadid Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζίγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζιλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauvé Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζορζ Μπατάιγ/Georges Bataille ζωή Η Διεθνής ηθική Θ. Ρόσζακ/Th. Roszak Θανάσης Σβώλος Θάτσερ/Ρήγκαν θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θίοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ivan Pavlov Ιβάν Τοθργκένιεφ/I. Tourgueniev Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen Ιγνάτιος Λογιόλα ιδεολογία ιδρύματα τέχνης ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Καβαλκάντι/Cavalcanti Κάθλην Ράιν/Kathleen Raine Καλκούτα καλλιτέχνες Καλοκαίρι Καλούμενος Καντ κάπο Καραμανλής Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Μαρξ/Karl Marx Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Χέκερ/Karl Hocker Καρλομάγνος Καρτέσιος/Descartes καταναλωτικοπαραγωγισμός καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό Κιουσόπουλος Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλοντ Λεβί Στρώς/Claude Levy Strauss κοινωνιοποίηση Κομμούνα κομμουνισμός Κονγκό Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κορέα Κορνήλιος Καστοριάδης Κορνήλιος/Corneille κορπορατισμός Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού κρίση κρισολογία Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστίν Λαγκάρντ Κρίστοφερ Λας/Ch. Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λ. Βαλράς/L. Walras λαβύρινθος Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε Λένιν Λεόν Βαλράς/Léon Walras Λέον Τρότσκι Λέσχη της Ρώμης Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λέων Σεστώφ/Lev Shestov Λίντον Τζόνσον/Lyndon Johnson Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λισιέν Μαλζόν/Lucien Malson λογική λογοκρισία Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Μπάϋρον/Lord Byron Λουί Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Bunuel Λούντβιχ Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ Λυγκέας Λωτρεαμόν Μ. Ντριούρι/M. Drury Μ. Μπένετ/M. Bennet Μαγιακόφκι/Mayakovski μαγιονέζα μαθητές Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάιλς Ντέιβις/Miles Davis Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάπετς Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρί ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Marina Tsvetaeva μαρξιστές-λενινιστές Μαρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορυ Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάϊντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μετανάστευση μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίκαελ Λέβι/Michael Loewy Μικελάντζελο Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni μικροαστισμός Μίλτον Φρίντμαν/Milton Friedmann Μίλτος Σαχτούρης Μιράντα Τερζοπούλου μισαλλοδοξία Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault μισθωτοί σκλάβοι Μιχαήλ Μπακούνιν/Michail Bakunin Μιχαήλ Μπαχτίν/Mikhael Bachtine ΜΜΕ Μόμπυ Ντικ Μουσείο Ακρόπολης μουσική Μπ. Μάντεβιλ/B. Mandeville Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπάτσης Μπέλα Ταρ/Bela Tarr Μπερνάρντο Σοάρες/Bernardo Soares Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιενάλε Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπουκανιέρος Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπρους Σπρίνγκστιν/Bruce Springsteen Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί νεοφιλελευθερισμός Νικ Κέιβ/Nick Cave Νικολό Μακιαβέλλι Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Νταβός νταντά Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντιμίτρι Πρίγκοφ Ντιτρόιτ Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Ο κήπος Ο Μικρός Πρίγκηπας Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιο Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ολοκληρωτισμός ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Π. Κονδύλης Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης πανοπτικόν πανσέληνος Παπάγος παράδοση παραλήρημα παραπληροφόρηση Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέρο πένθος Πέπη Ρηγοπούλου Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Παπαθανασίου Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν/P.J. Proudhon πίστη Πίτερ Κρήφτ/Peter Kreeft Πλαστήρας Πλάτωνας Πλεύσις πλουραλισμός ποίηση Πολ Ρικέρ/Paul Ricoeur πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προλεταριάτο Προμηθέας Δεσμώτης πρόοδος προπαγάνδα Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Ρ. Τζακομπι/R. Jacobi Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρίνγκο Σταρ/Ringo Star Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ροβινσώνας Κρούσος Ροζα Λουξεμπουργκ Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρομπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρούντι Σαιν Ζυστ/Saint Juste Σαρλ Μπωντλερ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκι/Charles Péguy Σαρλ Φουριέ/Ch. Fourier Σελίν/Céline Σεμπάστιαν Χάφνερ Σέρεν Κίρκεγκωρ/Soren Kierkegaard σθένος Σίγκμουντ Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόν Βέιλ/Simone Weil Σιμόν Λέις/Simon Leys σινεμά ΣΙΣΒ/SICV Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Zizek Σοκούροφ/Sokurov σολιψισμός Σομαλία Σόνια Σουδάν Σουν Τζου σουρεαλισμός σοφία σοφιστές Σπιναλόγκα Σπινόζα/Spinoza Σπύρος Κυριαζόπουλος Στάλιν σταλινισμός Στάνλεϊ Καβέλ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου συμβολικό πεδίο συμβολισμός Σύναψις συνείδηση Συνταγή για μαγιονέζα Σύνταγμα συνωμοσιολογία Σφαγεία σχέδιο Μάρσαλ Σωκράτης σώμα Τ. Ρ. Μιλλς/C. W. Mills Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot τα κορδόνια σου! Τάκης Μίχας Τάσος Λάγγης τεστ τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Α. Γκόλντστοουν/J.A. Goldstone/Τζ. Τζ. Μ. Κούτσι/J.M..Coetzee Τζ. Ρ. Σάουλ/J.R. Saul Τζ.Μ. Κούτσι/J.M. Coetzee Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακάρτα Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζέιμς Φρέιζερ/James Frazer Τζέρεμι Μπένθαμ/Jeremy Bentham Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζιανφράνκο Σανγκουινέτι/Gianfranco Sanguinetti Τζιόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζο Στράμερ/Joe Strummer Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ/J.K. Galbraith Τζον Σηρλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Χιούστον/John Houston Τζόρτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τζων Λοκ/John Locke Τζων Φόουλς/John Fowles Το καταραμένο απόθεμα Το Ξεπέρασμα της Τέχνης Τοκβίλ/Tocqueville Τόμας Μαν/Tomas Mann Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ράιντ/Thomas Reid Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία τριλεκτική Τσ. Σ. Περς/Ch. S. Peirce Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία τύψεις Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach υλισμός υπαρξισμός ύπνος υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Β. Μουρνάου/F.W. Murnau Φ. Γιάκομπι/F. Jacobi Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερνάντο Αρρραμπάλ/F. Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρω Φιλανθρωπία φιλία Φίλιπ Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Fyodor Dostoevsky Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φρ. Έμπερτ/Fr. Ebert Φρ. Καραντέκ/F. Caradec Φρ. Φουρκέ/Fr. Fourquet Φρ. Χάγιεκ/Fr. Hayek Φρανκ Ζάπα/Frank Zappa Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Λυοτάρ/François Lyotard Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρεντερικ Τζεϊμσον/Frederick Jameson Φρίντριχ Ένγκελς/Friedrich Engels Φρίντριχ Νίτσε/Friedrich Nietsche Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φύση Φώτης Τερζάκης Χ. Τζ. Θορώ/H.J. Thoreau Χ.Λ. Μπόρχες/J.L. Borges Χ.Μ Ενζενσμπέργκερ χαρά Χάρι Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χειρτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse Χίλαρι Κλίντον χιούμορ χίπστερ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χομπς/Hobbes χοντρό δούλεμα Χουάν Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήμα και Μαγεία Χρήστος Βακαλόπουλος χριστιανισμός χρόνια πολλά χρόνος ψέμματα ψυχή Ψυχρή Ιδεολογία ωφελιμισμός AP auld lang syne beton7 Bob Dylan Bob Marley Bodies Christopher Cinemarian CoBrA D-503 dangerfew David Bowie DOCUMENTA Einsatzgruppe D European Media Art Festival F. C. Stanley Frank Zappa gosplan Grafton Happyfew Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere Internationale Lettriste/Λεττριστική Διεθνής Internationale Situationniste/Καταστασιακή Διεθνής intothepill izi Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Moon Keith Richards Krzysztof Kieslowski/Κριστόφ Κισλόφσκι La Commune Les Levres Nues Les Lèvres Nues Malaguena Melanie Pain memento mori mofferism/μοφερισμός Monty Python Necrology Nosotros RadioBubble Raul Zurita/Ραούλ Σουρίτα Raymond Carver/ Ρέϋμοντ Κάρβερ remap 2 Renty Roberto Juarroz RSA Salon De Vortex sexbox Sunrise Tales from the Crypt The Adicts The Beatles The Crass The Great Society The Gun Club The Juniors The Meteors The Morlocks The Please The Rolling Stones The Ruts The Sonic Youth The Stooges The Stranglers The Three Johns The UK Subs The War TwixtLab Vince Taylor Wall Street Journal WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets