09 Δεκεμβρίου 2012

Ναζισμός και Νεοφιλελευθερισμός



«Τη στιγμή που  η Γερμανία και ο Ναζισμός συντρίβονταν, τη στιγμή που επιτέλους εδραιωνόταν η νίκη των Συμμαχικών στρατευμάτων και μόλις ένα μήνα πριν την οριστική κατάρρευσή του, ο Χίτλερ δήλωνε βέβαιος ότι θα νικήσει. Φυσικά, οι πάντες γέλασαν και τον θεώρησαν τρελό, γιατί ήταν πια ολοφάνερο πως τίποτα δεν μπορούσε να σώσει τη Γερμανία. Σήμερα, που το πράγμα έληξε, κανείς δεν το θυμάται αυτό. Μήπως όμως θα έπρεπε επιτέλους, ακόμα και τώρα, να φανούμε πιο προσεκτικοί και να πάρουμε στα σοβαρά τα λόγια του; 

Όταν το 1938 ο Χίτλερ εκτόξευε απειλές, εμείς λέγαμε “απλώς εκβιάζει”. Όταν τον Ιανουάριο του 1940 δήλωνε πως τον Ιούλιο θα παρήλαυνε στο Παρίσι, εμείς είπαμε ότι “του αρέσουν τα μεγάλα λόγια”. Μήπως τον είχαμε πάρει στα σοβαρά, όταν το 1938 δήλωνε ότι θα εισβάλει στη Ρουμανία και την Ουκρανία; Κι όμως, αν είχαμε πάρει στα σοβαρά το Mein Kampf, αν το είχαμε δει σαν ένα σχέδιο δράσης και όχι σαν ένα σκέτο εκλογικό πρόγραμμα που ποτέ δεν θα εφαρμοζόταν (όπως σκεφτόμαστε για τα προγράμματα των πολιτικών μας), τότε θα είχαμε ίσως πάρει τις αναγκαίες προφυλάξεις. Διότι ο Χίτλερ έκανε πράξη όλα όσα είχε αναγγείλει στο Mein Kampf: τους στόχους, τις μεθόδους και τα αποτελέσματα. Ακόμα κι αν δεν κατόρθωσε να ολοκληρώσει το σχέδιό του, ήταν πλήρως αποφασισμένος να το κάνει. Όσα είπε, τα έκανε. Είναι λοιπόν δυνατό να μην παίρνουμε στα σοβαρά τα συνθήματά του, τα οποία διακήρυσσε ακόμα και τη στιγμή που γνώριζε καλά πως οι στρατιές του είχαν ηττηθεί;
Αν προσέξουμε τις διακηρύξεις του, θα δούμε ότι δεν τον απασχολούσε να νικήσει η σύγχρονη Γερμανία, ούτε τον ένοιαζε μια στρατιωτική νίκη και μόνο. Αυτό που ήθελε, ήταν να νικήσει ο Ναζισμός και η “αιώνια Γερμανία”. Με άλλα λόγια, αυτό που τον ενδιέφερε ήταν ουσιαστικά μια πολιτική νίκη. Και σε αυτό το πεδίο δεν είναι η πρώτη φορά που ο ηττημένος στρατιωτικά, μπορεί στο τέλος να νικήσει πολιτικά το νικητή του. Για παράδειγμα, οι δυνάμεις της (γαλλικής) Επανάστασης και της (ναπολεόντειας) Αυτοκρατορίας ηττήθηκαν μεν, αλλά έφεραν σ’ ολόκληρη την Ευρώπη την ιδέα της Δημοκρατίας κι ένα αίσθημα ελευθερίας, που τη θριαμβευτική προέλασή του δεν μπόρεσε κανείς να ανακόψει σ’ ολόκληρο το 19ο αιώνα.

Τι βλέπουμε λοιπόν σήμερα;
Πρώτα-πρώτα, ο Χίτλερ κήρυξε τον ολικό πόλεμο∙ μάλιστα, κάτι πολύ χειρότερο, την ολική σφαγή. Γνωρίζουμε λοιπόν τους κανόνες ενός τέτοιου πολέμου: πρέπει οι πάντες να εμπλακούν σε αυτόν τον ολικό πόλεμο, δηλαδή σ’ ένα πόλεμο εξόντωσης ακόμα και των αμάχων (πράγμα που συνέβη!) και στην απεριόριστη χρήση όλων των δυνάμεων και των αποθεμάτων των εθνών με σκοπό τον πόλεμο. Είναι προφανές πως έτσι πρέπει να κάνει όποιος θέλει να επικρατήσει ολοκληρωτικά. Είναι όμως σίγουρο ότι μπορούμε να νικήσουμε το κακό με το κακό; 

Σε κάθε περίπτωση, γεγονός είναι ότι σπρώχνοντάς μας να τον μιμηθούμε και να εμπλακούμε σε σφαγές αμάχων, ο Χίτλερ πέτυχε να μας παρασύρει στην οδό του κακού. Και δεν είναι καθόλου σίγουρο ότι θα ξεμπλέξουμε τόσο εύκολα από αυτό. Το βλέπουμε από τον τρόπο με τον οποίον αντιμετωπίζουμε τις μειοψηφίες κατά τη σημερινή προσπάθεια ανασυγκρότησης του κόσμου.


Έπειτα, η πανεθνική επιστράτευση είχε παράπλευρες συνέπειες. Όχι μόνον επειδή αυτές οι επιστρατευμένες δυνάμεις ανέλαβαν καθήκοντα πέρα από αυτά που προβλέπονταν να κάνουν, αλλά πάνω απ’ όλα επειδή το Κράτος στέφθηκε την απόλυτη εξουσία.
 
Μα φυσικά, θα πει κανείς, δεν μπορούσαμε να κάνουμε αλλιώς! Ωστόσο είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι ακόμα κι εδώ, παρασυρθήκαμε κι ακολουθήσαμε τα βήματα του Χίτλερ. Το Κράτος, για να φέρει σε πέρας την πανεθνική επιστράτευση, πήρε και βαστάει ακόμα στα χέρια του όλη την οικονομική και ζωτική δύναμη, και ανέδειξε σε πρώτο πλάνο τους ειδήμονες της Τεχνικής. Οδηγηθήκαμε έτσι σε κατάπνιξη της ελευθερίας, κατάπνιξη της ισότητας, απόλυτο έλεγχο στη διακίνηση των αγαθών, περίφραξη της πολιτιστικής δραστηριότητας, εξάλειψη  πραγμάτων ή ακόμα και προσώπων που κρίθηκε ότι δεν υπηρετούσαν την εθνική άμυνα. Το Κράτος πήρε τα πάντα στα χέρια του και τα χρησιμοποιεί μέσω των τεχνικών. Αυτό δεν είναι δικτατορία; (...)
Όμως όλα αυτά, θα πει κανείς, είναι προσωρινά∙ ήταν αναγκαία σε συνθήκες πολέμου αλλά μαζί με την ειρήνη θα επιστρέψουμε και στην ελευθερία. Είναι όμως σίγουρο αυτό; Ας μην ξεχνάμε ότι μετά το 1918  έλεγαν ότι θα παύσουν τα μέτρα που είχαν ληφθεί λόγω του πολέμου … κι όμως εκείνα τα μέτρα δεν έπαυσαν ποτέ.  Απεναντίας, παγιώθηκαν δυο πράγματα. Πρώτον, από τα οικονομικά πλάνα που είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε (το πλάνο Μπέβεριτζ, το πλάνο περί Πλήρους Απασχόλησης και το αμερικάνικο χρηματοοικονομικό πλάνο), βλέπουμε ξεκάθαρα πως παγιώνεται η επιρροή του Κράτους στην οικονομική ζωή και ότι οδηγούμαστε προς μια παγκόσμια οικονομική δικτατορία. Έπειτα, ο ιστορικός νόμος, η ιστορική πείρα, δείχνει πως το Κράτος δεν παραδίδει τις εξουσίες που παίρνει στα χέρια του. (...)

Αυτή είναι η δεύτερη νίκη του Χίτλερ. Μιλάμε πολύ για δημοκρατία και ελευθερία αλλά κανείς δεν θέλει πια να τις ζήσει. Έχουμε υιοθετήσει τη συνήθεια να περιμένουμε τα πάντα από το Κράτος και μόλις τα πράγματα πάνε στραβά, να θεωρούμε πως φταίει το Κράτος. Όμως αυτό σημαίνει πως απαιτούμε από το Κράτος να πάρει ολοκληρωτικά στα χέρια του τη ζωή του έθνους. Ποιος νοιάζεται για την αληθινή ελευθερία; (...)

Τα πάντα τείνουν να τίθενται με όρους γραφειοκρατικής ευταξίας και αποτελεσματικότητας, και η αδιαφορία του πολύ κόσμου για τις πολιτικές συζητήσεις και διαμάχες αποτελεί ένα πολύ σοβαρό σημάδι αυτής της νοοτροπίας, που χωρίς καμιά αμφιβολία είναι “φασίζουσα”. (...)

Φυσικά μπορούμε να προσπαθήσουμε να αντιδράσουμε. Αλλά στο όνομα τίνος πράγματος; Η ελευθερία έκανε ολόκληρη τη Γαλλία να πάλλεται όσο το θέμα ήταν ν’ απελευθερωθούμε από τους “γερμαναράδες”. Τώρα, η ελευθερία χάνει όλο της το νόημα. Ν’ απελευθερωθούμε από τι; Από το Κράτος; Κανέναν δεν ενδιαφέρει κάτι τέτοιο. Όσο για τη χαμένη ζωτικότητα και ενεργητικότητα του κόσμου, ε, μπορούμε πάντα να επικαλεστούμε τις “πνευματικές αξίες” στο όνομα των οποίων οι άνθρωποι θα ξαναστρωθούν στη δουλειά. Όπως έκανε ο Χίτλερ, έτσι δεν είναι; Γιατί ο Χίτλερ έβαλε το πνευματικό να υπηρετήσει το υλικό∙ αυτός έκανε το πνευματικό ένα απλό μέσον στην υπηρεσία υλικών σκοπών: μια καλοφτιαγμένη θεωρία για τον Άνθρωπο και για τον Κόσμο, μια θρησκεία για την εξυπηρέτηση πολεμικών και οικονομικών δυνάμεων. Σιγά-σιγά, γλυστράμε κι εμείς σε αυτή την οδό. Ζητάμε κι εμείς Μυστικισμό, όποιον να ’ναι, αρκεί να ξεσηκώνει τις καρδιές των Γάλλων∙ ζητάμε κι εμείς Ηγέτες να θυσιαστούν μέσα στο γενικό λαϊκό παραλήρημα. Τη δικτατορία ενός τέτοιου Μυστικισμού την αποδεχόμαστε σιωπηρά και της ζητάμε πάνω απ’ όλα να είναι ολοκληρωτική, δηλαδή να μας συνεπάρει ολόκληρους και να μας βάλει σώματι, πνεύματι και καρδία να τεθούμε απολύτως στην υπηρεσία του Έθνους. (...)

Η νίκη του Χίτλερ δεν είναι επιφανειακή αλλά σε βάθος. (...) Υπάρχει μια ολόκληρη παράδοση που την προετοίμασε. Ας θυμηθούμε τον Μακιαβέλι, τον Ρισελιέ και τον Μπίσμαρκ. (...) Ο Χίτλερ οδήγησε στο έπακρον κάτι που ήταν κιόλας υπαρκτό∙ μετέδωσε ευρύτερα αυτή την αρρώστια και την έκανε να θεριέψει. (...)

Μπροστά σε αυτή την παλίρροια, που καταστρέφει κάθε πνευματική αξία και δένει τον άνθρωπο με χρυσές αλυσίδες, το μόνο που μπορεί να γίνει είναι να διαπλαστούν άνθρωποι που δεν θα δεχτούν να απορροφηθούν από αυτό τον πολιτισμό και δεν θα υποκύψουν σε αυτή τη δουλεία. Αλλά πώς; (...)»

Ζακ Ελλύλ, άρθρο στην εφημερίδα Réforme, 23 Ιουνίου 1945

Σημ. HS. Ακόμα ένα «προφητικό» κείμενο του Γάλλου στοχαστή και μέλους της γαλλικής Αντίστασης κατά την Κατοχή. Χρειάζεται λ.χ. να θυμίσουμε ότι, από το Β’ παγκόσμιο πόλεμο και δώθε, ο αριθμός των αμάχων θυμάτων υπερβαίνει ολοένα και περισσότερο αυτόν των ενόπλων στις διάφορες συρράξεις; Βέβαια δεν ήταν ο μόνος που διέγνωσε έγκαιρα μια υπόγεια «νίκη» του Χίτλερ στην υιοθέτηση πολλών από τις μεθόδους και τα μέτρα του από τους δημοκράτες νικητές του. Παρ’ όλα αυτά ήταν, ίσως, ο πιο συστηματικός στην καταγραφή του φαινομένου. 

Ας υπογραμμίσουμε πάντως εδώ, ότι αυτό που παρουσιάστηκε τις τελευταίες δεκαετίες ως «νεοφιλελευθερισμός» με κανένα τρόπο δεν εκπροσωπεί, παρά την «αντι-κρατιστική», «αντι-γραφειοκρατική» και «αντι-ολοκληρωτική» ρητορική του, κάποιου είδους αντίθεση στον τεχνοφασιστικό ολοκληρωτισμό που επισημαίνει ο Ελλύλ. Στην πραγματικότητα, μόνη επιδίωξη του νεοφιλελευθερισμού είναι να τεθεί η κρατική μηχανή και οι ολοκληρωτικές μέθοδοι στην αποκλειστική υπηρεσία της οικονομικής ολιγαρχίας. 

Το δύσκολο λοιπόν δεν είναι να διακηρύσσει κανείς, ακόμα και ειλικρινώς, την αντίθεσή του στο ναζισμό και γενικότερα τον ολοκληρωτισμό. Το δύσκολο είναι να βρει το σημείο που θα την στηρίξει. Γιατί αυτό δεν βρίσκεται εντός του σύγχρονου, νεωτερικού ή υστερονεωτερικού πολιτισμού.


23 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Ναι, δεν βρίσκεται εντός του σύγχρονου, νεωτερικού ή υστερονεωτερικό πολιτισμού αλλά ούτε στον προιστορικό, αρχαίο υστερο αρχαίο η μεσαιωνικό ε;
(το σημειώνω για να μην χαθούμε στο ψάξιμο)

ουμπέρτο είπε...

http://www.doctv.gr/page.aspx?itemID=SPG3023

HollowSky είπε...

@ Ουμπέρτο,
φοβάμαι ότι ο Έκο νομίζει ακόμα ότι υπάρχει πλήρης ρήξη ανάμεσα στο Διαφωτισμό (και το 1789) και στο Ναζισμό. Και ότι, επομένως, μια αναθύμηση και αναζωογόννηση των αξιών του Διαφωτισμού μπορεί να θέσει ανάχωμα στο Ναζισμό. Του λείπει η βαθύτερη ανθρωπολογική οπτική, γι' αυτό και τρέφει αυτές τις (συνηθισμένες) αυταπάτες.

Η νεωτερικότητα εισάγει, βεβαίως, ένα πολιτισμό με άξονα το ανθρωπολογικό πρότυπο του Ατόμου (από όπου και τα ανθρώπινα δικαιώματα, κ.λπ.). Ως προς αυτό, πράγματι εκπροσωπεί μια ρήξη με το Κολλεκτιβιστικό ανθρωπολογικό πρότυπο, που εκπροσωπεί ο ναζισμός και τα παρόμοιου τύπου ολοκληρωτικά ρεύματα. Από εδώ οι φονταμενταλιστές της νεωτερικότητας, αυτοί δλδ που υποστηρίζουν μια αναζωογόννηση των ιδρυτικών αξιών της, παρασύρονται και νομίζουν πως υπάρχει πλήρης ρήξη μεταξύ των δυο.

Παρολαυτά, το νεωτερικό Άτομο προτείνει για το κοινωνικό πεδίο κάτι, που δεν αφίσταται διόλου του ολοκληρωτισμού. Προτείνει το κοινωνικό ως απρόσωπο Σύστημα! (βλ. το Ο ΦΩΤΕΙΝΟΣ ΒΡΥΚΟΛΑΚΑΣ στο happyfew).

Από εδώ λοιπόν, από την πρόταση του νεωτερικού Ατόμου για το κοινωνικό πεδίο, η πόρτα στον ολοκληρωτισμό είναι ορθάνοιχτη. Έτσι, ο Ναζισμός και τα παρόμοια ρεύματα δεν αντιτίθενται αλλά δρουν επιδιορθωτικά στο νεωτερικό Σύστημα όποτε αυτό κλυδωνίζεται.

Για να απαντήσω λοιπόν και στον Ανώνυμο, το πέραν του ολοκληρωτισμού βρίσκεται περαν και της νεωτερικότητας: πέρα από το νεωτερικό Άτομο.

Ανώνυμος είπε...

μου απαντάς σε τί;
αυτό είπα και εγώ πάνω κάτω
βρισκεται πολύ "πέρα"...
Η ιδέα της ελευθερίας του υποκειμένου πάντως , όπως και να το κάνουμε, ξεκινάει μέσα στη νεωτερικότητα κι αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να κρατηθεί.
(γι αυτό κι ο Εκο που βιώνει την κυριαρχία του αντιδραστικού ρωμαιοκαθολικού ακαδημαισμού το επαναφέρει και καλά κάνει)
Και η ιδέα της Φαντασίας "ως καθολικού τελεστή του ιστορικού πεπρωμένου είναι ιδέα της νεωτερικότητας"
(βλ. Ροζάνη Το Φαουστικό είδωλο της Νεοτερικότητας στο happyfew σου)
Ο ρομαντισμός είναι κίνημα της νεοτερικοτητας.
Ο Ασγκερ Γιορν κι αυτός...για να μην πω για τον Ελλυλ, που θα τον είχαν κάψει ζωντανό ...τα πρόσωπα!
Μην τα ρίξουμε κι όλα στον κουβά.

Ανώνυμος είπε...

http://www.happyfew.gr/archives/thinkbites/thinkingbites/thibi_02/thinking_bites_02%20westas.html

κι αυτό καλό δικό σου

beyond είπε...

Συμφωνώ με τον φίλο, για την θετική αποτίμηση της στάσης του Έκο, επηρεασμένος ίσως απο την γενικότερη εικόνα αυτού του σπουδαίου ψύχραιμου ανθρώπου, ακόμα κι αν συμφωνώ κάπως και με τους φίλους εδώ για την σχηματικότητα και το αμφίβολο της διαίρεσης "Διαφωτισμός-αντιδιαφωτισμός". Προτείνω απο τον Έκο να κρατάμε την λάμψη της ειρωνείας του και την στέρεα αν επιτρέπεται αλαφράδα του, και όχι τόσο τις διαιρέσεις του, χωρίς απο την άλλη να τις θεωρούμε και τόσο λάθος. Είναι αλήθεια ας πούμε πως ο αντι-διαφωτισμός και το μίσος προς την Γαλλική επανάσταση και ειδικά τους Γιακωβίνους είναι μια απο τις πηγές της δεξιάς απο τον 19ο αιώνα και φυσικά αφορά και τον Ναζισμό. Οι θεωρίες για "μασονική" συνομωσία, οι διάφορες ψευδο-μυστικιστικές και παρανοικες γενεαλογίες της επανάστασης και άλλα "αθωότερα" όπως οι ιερεμιάδες του Burke έχουν άμεση καταγωγική λειτουργία σε σχέση με την δεξιά, ειδικά την άκρα δεξιά. Η ενοχοποίηση μόνον του διαφωτισμού και η κριτική μόνον της προοδευτικής νεωτερικότητας, δεν βγάζει πουθενά. Και δεν είναι τυχαίες αγαπητοί φίλοι οι διευκρινήσεις που κάνατε σε σχέση με τον "αντικρατικίστικο" νεοφιλελευθερισμό (την δεξιά δηλαδή) και τον "γνήσιο" αντικρατισμό...υποδηλώνουν μια ενοχή...

izi είπε...

Συμφωνώ με όλους τους παραπάνω σχολιαστές. Γίνεται...
Εριουτζενα το θέμα είναι τι δηλώνουν οι διευκρινήσεις μας και όχι τι υποδηλώνουν:-)
Είναι διευκρινήσεις ακρως απαραίτητες εξ αιτίας του ζητήματος που εξετάζουμε, ανεξάρτητα από τον βαθμό της ενοχής.

gio είπε...

οι γερμανοί ξανάρχονται!

Ανώνυμος είπε...

Ο Ζακ Ελλύλ εμπλέκει τον Machiavelli στην γενεσιουργό παράδοση του κράτους και εμμέσως του φασισμού. Επομένως δεν έχει την παραμικρή ιδέα τι είναι ο Machiavelli και τι σημαίνει για την δημοκρατία. Ο σύντροφος και φίλος Eriugena μιλά μαζί σας για το αμφίβολο της διαίρεσης "Διαφωτισμός-Αντιδιαφωτισμός" ενώ είναι παραπάνω από προφανές ότι είναι σχήμα που δημιούργησαν οι νεοτερικοί (και το αναπαράγουν οι σύγχρονοι) ολιγάρχες και τα πνευματικά τους τσιράκια προκειμένου να οριστούν ως "δημοκράτες" από το αντίθετό τους, που επίσης αυτοί το ορίζουν. Όπως λέει χαρακτηριστικά ο Κορνήλιος, βάζεις στην θέση της πόλις το κράτος και στην θέση του έθνους το nation και φτιάχνεις έναν "Επιτάφιο" σκέτο Ναζιστικό κείμενο. Η επίθεση και η κάθε λογής δυσφήμηση των επαναστατών είναι πάγια τακτική της ολιγαρχίας σύντροφε και φίλε Eriugena από την εποχή του Uncle Plato. Ο ενάρετος όταν χρειαστεί σφάζει χωρίς απολύτως κανέναν ηθικό ενδοιασμό με μόνο κριτήριο την οργανική σύνθεση των σκοπών. Σ΄ αυτό μοιάζει να μοιάζει με τον φασίστα, αλλά στην πραγματικότητα τους χωρίζει άβυσσος. Ο φασίστας λατρεύει την δύναμη και την καταστροφή, επιδιώκοντας έτσι την κλινική παπΆρια καθαρότητα. Ενώ ο επαναστάτης λατρεύει την ζωή. Αυτό που στα καθ΄ ημάς (ελληνικός τρόπος) έχουμε ονομάσει και κάνει πράξη ως ευδαιμονία. Η δημοκρατική παράταξη δεν είναι αδύναμη λόγω της άλογης δύναμης του εχθρού, απεναντίας είναι παντοδύναμη απέναντι στον ανορθολογισμό μια μονίμως ψυχικά διαταραγμένης εξουσίας. Μόνος αξιόλογος εχθρός της δημοκρατίας (και της παράταξης) είναι ο εαυτός της και η ικανότητα διαχείρισης των παθών. Η Αρετή είναι πάντα "λαιμητόμος" αγαπητοί. Ο Ζακ Ελλύλ μοιάζει να απαντάει στον μυστικισμό της εξουσίας και του φασισμού συρόμενος στην πραγματικότητα σε πιο αδιόρατο και επικίνδυνο μυστικισμό. Ο αντιφασίστας Ζακ Ελλύλ, υπόρρητα, ηθικολογεί ασύστολα. Η εξουσία θέλει, και ήθελε το κράτος από την εποχή του Uncle Plato, με διάφορες μορφές και τεχνικές δομές. Εμείς σύντροφοι και φίλοι θέλουμε την πόλιν… Όποιοι από εμάς την θέλουμε.

HollowSky είπε...

@ Εριγένη,
αυτό που βλέπεις σαν "ενοχή", είναι απλώς η δέουσα ιστορική επικαιροποίηση ενός κειμένου που γράφτηκε το 1945 για να καταγγείλει, έγκαιρα, την ανοιχτή τροπή προς τον ολοκληρωτισμό του υποτιθέμενα αντι-ολοκληρωτικού στρατοπέδου εκείνων των χρόνων.

Έκρινα δηλαδή καλό, με την αναφορά στο νεοφιλελευθερισμό, να υποδείξω ότι ΣΕ ΤΙΠΟΤΑ δεν έχει αλλάξει αυτή η τροπή των κυρίαρχων, παρά την φαινομενικά αντι-ολοκληρωτική ρητορική τους, η οποία μπορεί να θολώνει για κάποιους το τοπίο.

(Νόμιζα πως αυτό ήταν εύκολο να το καταλάβει ένας σκεπτόμενος άνθρωπος.)





HollowSky είπε...

@ Αγαθοδαίμονα,
μπορεί ο Ελλύλ να μην έχει παραμικρή ιδέα για το τι είναι ο Μιακιαβέλλι, αλλά δεν φαντάζομαι εσύ, που γνωρίζεις, να τον κατατάσσεις (τον Μακιαβέλι) στους ... δυσφημιζόμενους επαναστάτες (!).

???

panagiotis είπε...

Επίκαιρο μετά την «ανθρωπιστική» καταστροφή στην Γάζα:

Όπως είπε ο Λεφόρτ , εάν ο Μακιαβέλι εξακολουθεί να είναι σύγχρονος είναι επειδή καταστρέφει τα τεχνάσματα του ιδεαλισμού για να αντιπαραθέσει μια κοινωνία που δεν γνωρίζει πλέον φυσικές ιεραρχίες, της οποίας η ισχύς είναι δίχως υπερβατική νομιμοποίηση, μέσα σε μια Ιστορία χωρίς σκοπό. Ο ανθρωπιστικός δεν είναι τίποτε περισσότερο από έναν ανθρωπισμό από τη βία που ήδη Μακιαβέλι προσπάθησε να προωθήσει προς όφελος του πρίγκιπα, αλλά σε δημοκρατικά καθεστώτα δεν αναλαμβάνει το μερίδιό του στη βία. Δεν μιλά επομένως για πόλεμο, αλλά «διαχείριση κρίσεων»…

beyond είπε...

Από το Ελλύλ στον Μακιαβέλι, ή απο τον Μακιαβέλι στον Ελλύλ..Δεν είναι απαραίτητο να τα συσχετίζουμε όλα, αλλά μερικές φορές είναι απαραίτητο!
Το μόνο που θα έλεγα, ορμώμενος απο τις υπερβολές του φίλου Αγαθοδαίμονα, υπερβολές όμως που έχουν ουσία, είναι πως ο αντιμακιαβελισμός και ο αντι-ολοκληρωτισμός/αντικρατισμός είναι δεν είναι πρόφαση, είναι δεν είναι ιδεολόγημα ή πραγματική θέση-απόφαση μπορεί να είναι μια χαρά το σημείο αντίστασης σε μια αυταρχική επαναστατική εξουσία, η οποία αυτονοήτως θα είναι δημοκρατική. Δημοκρατική; Τι είναι αυτό άραγε θα πειτε; Πολύ γενικό ακούγεται, όσο γενική είναι και η ένωση σε μια ιστορική σκέπη: του Ροβεσπιέρου, του Στάλιν, του Τρότσκι, ή ακόμα και του Γκεβάρα. Τεράστιες διαφορές και ποτάμια αίματος χωρίζουν πολλές απο αυτές τις "ενσαρκώσεις" του Ηγεμόνα..Αλλά είτε γουστάρεις είτε όχι. Και γω γουστάρω. Το θέμα για τον φίλο Αγαθοδαίμονα είναι πως εκεί δεν χωράνε Καστοριάδηδες κ.ο.κ. ούτε άλλες γενικεύσεις διαχωρισμού "κρατισμού"-δημοκρατίας της "πόλεως", όχι γιατί δεν είναι σημαντική μια διαφορά τέτοιου είδους, αλλά γιατί μπροστά στον ηθικολογικό και συνεσταλμένο, αλλά και δηλητηριώδη "αντικρατισμό" που κυκλοφορεί στη πιάτσα, όλοι αυτοί οι κύριοι είναι κάτι άλλο. Αυτό λέει τουλάχιστον η Ιστορία. Και φυσικά, απο εκεί και πέρα τα πράγματα είναι χαώδη. Αλλά το χάος που χωρίζει τον δημοκρατικό-επαναστατικό αυταρχισμό απο όλα τα άλλα είναι κάτι παράπάνω απο χάος.
Για τον Χόλοου, τώρα, σε συνέχεια με τα προηγούμενα: Φυσικά και ο Μακκιαβέλι είναι ένας συκοφαντημένος δημοκράτης. Θα αναρτήσω σε λίγο καιρό τα βασικά ιστορικά στοιχεία που το αποδεικνύουν αυτό. Ο Μακιαβέλι ήταν ένας Δημοκράτης-κρατιστής, σε σχέση πάντα με την εποχή του και τους όρους της εποχής του, και συμμετειχε σε όλους τους δημοκρατικούς κύκλους της εποχής του. Φυσικά ήταν και ένας κανονικός τυχοδώκτης. Μετέπειτα έγινε αντικείμενο συκοφαντίας από όλους τους εχθρούς της δημοκρατίας και της απόλυτης ισχύος της. Παράδειγμα: Ο γνωστός Φρειδερίκος Β' ο πρώσσος, συνέγραψε ένα παθιασμένο δοκίμιο ενάντια στον Ηγεμόνα...

HollowSky είπε...

@ Εριγένη,
δεν τα λες όλα: κριτική στον Μακιαβέλι δεν έγινε μόνο από την πλευρά των Φρειδερίκων αλλά και από τη μαρξιστική πλευρά. Ελπίζω να μην έχεις παρασυρθεί από τον Γκράμσι.

Κατά τα άλλα, προτείνω να (ξανα?)μελετήσεις την κριτική του Μαρξ στην εγελιανή φιλοσοφία του Κράτους. Βοηθάει στο να διακρίνει κανείς την ανάγκη οργανωμένης πολιτείας από την ανύψωση της κρατικής ισχύος σε ιερό.

Βεβαίως, αν θεωρείς "επαναστατικό αυταρχισμό" το σταλινισμό, νομίζω πως ούτε κι ο ίδιος ο Μαρξ να κατέβαινε αυτοπροσώπως δεν θα μπορούσε να κάνει πολλά πράγματα.
:-)

izi είπε...

Εριουτζένα:
1. οι παρανοημένοι που αναφέρεις (Ροβερσπιέρο Στάλιν Τρότσκι Γκεβάρα) είναι οι "επαναστατες που αγαπούν την ζωή" του Αγαθοδαίμον;
Και μετά λες "γουστάρω".
Τι γουστάρεις;
Τα ποτάμια του αίματος; (γιατί τελικά έγινε και τίποτα παραπάνω ή παρακάτω;-)

beyond είπε...

Αγαπητέ Χόλοου, σκοπεύω μάλλον να ασχοληθώ με την εγελιανή κριτική της κριτικής του Μάρξ στον Έγελο...Με χαροποιεί ιδιαίτερα που διέκρινες την ουσία του Γκραμσικού έργου, που απέχει πολύ απο τον ευρω"κομμουνιστικό" γκραμσισμό, και πολύ καλά επίσης διέκρινες την συμπάθεια μου προς τον Γκράμσι, τον Γκράμσι που όταν έλεγε Ηγεμονία είχε τον Μακκιαβέλι στο μυαλό του, και σίγουρα όχι αυτά που έχουν στο αποβλακωμένο μυαλό τους λ.χ τα υποπροιόντα της τρίτης κατηγορίας της δεύτερης ανάγνωσης της απόλυτης παραμόρφωσης του τύπου Δημαροαριστερά Μπερλιγκουέρ και τα λοιπά..Για τον Στάλιν, τα έχουμε πεί νομίζω...Δεν συγκρίνεται με τους προηγούμενους αλλά είναι και αυτός μια παρεξηγημένη προσωπικότητα. Τον τίμω για την νίκη του επί της ναζιστικής ακρο-Δεξιάς και για την μεγάλη λογοτεχνική και επιστημονική καλλιέργειά του...Επίσης, όσο οι δεξιοί τον χρησιμοποιούν για να δείξουν την απαξία του σοσιαλισμού, τόσο περισσότερο θα τον συμπαθώ. Φυσικά ο άνθρωπος δεν είχε σχέση με την αταξική κοινωνία και τον ριζοσπαστικό δημοκρατισμό του κομμ.κινήματος. Μας κατέστρεψε, αλλά αυτά είναι γνωστά. Παραέγινε το θεμα..Η ουσία είναι πως δεν μπορούμε να αυτομαστιγωνόμεθα διαρκώς και να αποποιούμεθα την οικογένειά μας. Φτάνει πιά..Ο ολοκληρωτισμός ανήκει στην κωλοδεξιά, όπως και η αμορφωσιά των ηγετών της (Χίτλερ). Ο δικός μας Ηγεμόνας-βοναπάρτης ήταν και άνθρωπος κανονικός και μορφωμένος και έκανε ότι μπορούσε, μέσα στον ζόφο του...νισάφι πιά...ο διάλογος έχει ενδιαφέρον όμως..
Αγαπητέ Ιζυ, να τι έμεινε..
Μια πραγματική ιστορία, που μπορεί να ξαναγεννήσει το εργατικό κράτος, το κυρίαρχο σώμα της "κατώτερης τάξης"..Ο Μακκιαβέλι, όντως μπορεί να είναι το συνεκτικό (μυθικό;) στοιχείο αυτής της νέας απελευθερωτικής Κυριαρχίας..

izi είπε...

Ωραίο αστείο αυτό με την επιστημονική και λογοτεχνική καλλιέργεια του Στάλιν, ξαναπές το.
Μήπως τον μπερδεύεις με τον Τσώρτσιλ γιατί κι αυτός είχε επιστημονική και λογοτεχνική καλλιέργεια (και μάλλον κατα τι υψηλότερη) και αυτός επικράτησε επί του ακροδεξιού ναζισμού, αλλά και οι λοιποί επικρατούντες, και καλλιεργημένοι και επιστημονικά καταρτισμένοι ήτο και μάλιστα πολλοί από αυτούς περισσότερο από τον γίγαντα των επιστημών. Μην ξεχνάς ότι την μπόμπα την έφτιαξαν πρώτοι αρα την είχαν μεγαλύτερη την επιστημονική κατάρτιση σίγουρα)
Από λογοτεχνική και επιστημονική καλλιέργεια (και)αυτός ο πόλεμος είχε να φαν κι οι κότες φιλε μου
(κι έφαγαν)
Η "πραγματική ιστορία" ---αυτό πια! ούτε ο "πάτερ Μπουμπούκιος" δε θα το έλεγε για το χριστούλη του ρε συ Τζώννυ, αν και αυτός θα έλεγε "αληθινή"--- που θα ξαναγεννήσει το εργατικό κράτος προϋποθέτει ή υπονοεί, το εργατικό κράτος που γεννήθηκε κάποτε και πέθανε και βέβαια υποθέτει την (μελλοντική;;;) ύπαρξη μιας επαναστατικής"κατώτερης τάξης".Αυτό κι αν είναι!

Τέλος αυτό με την απελευθερωτική κυριαρχία το ακούω όλο και περισσότερο τον τελευταίο καιρό και μάλιστα από την "λακανική αριστερά" ...
Μόνο που αυτή δεν εννοούν τον Στάλιν αλλά τον Κουβέλιν :-)

Υπάρχει απελευθερωτική κυριαρχία;
Δημιουργική εξουσία;
Ο πρωτο-φασισμός κρύβεται στις αντιφάσεις των όρων;
Με κράτος η χωρίς;
Ιδού η απορία!
Σύντομα θα το σκεφτούμε...
(Δίχως να μιλήσουμε για τα εφήμερα "εργατικά" "κράτη", ένα καλοκαίρι στην Βαρκελώνη, μια άνοιξη στο Παρίσι ένα χειμώνα στην Πετρούπολη, κι άλλη μια άνοιξη στο Βερολίνο. Ή δεν ήταν άνοιξη ;)

beyond είπε...

Ω Ιζυ!
Αναμφσβήτητα ο Τσώρτσιλ ήταν μια λογοτεχνική ιδιοφυϊα, κατά τι μεγαλύτερη απο αυτή του Στάλιν. Αλλά το πρόβλημα είναι πως έχει παραγνωριστεί η αντίστοιχη ιδιοφυϊα του Στάλιν, πράγμα που φαίνεται και στο σχόλιό σου. Μόνο κάποιοι ατυχείς στίχοι είναι γνωστοί στο κοινό, ενώ οι καλύτεροι στίχοι της ποιητικής του Ιωσήφ Βησσαριόνοβιτς είναι άγνωστοι, όπως άγνωστο είναι πως γνώριζε καλά αρχαία ελληνικά, και πως ήταν γνώστης της ρωσικής λογοτεχνίας και φυσικά της γεωργιανής...Αλλά είναι βολικό να πιστεύουμε πως ο Στάλιν ήταν ένα αγροίκο τέρας. Το ότι ήταν δικτάτωρ και Ναπολέων δεν σημαινει πως ήταν και αγράμματος και αστοιχείωτος. Φυσικά κάθε καλλιεργημένος δεν είναι και κάτι το καλόν..αλλά δεν είναι τυχαίο πως ο αντίποδας (στην δεξιά) Χίτλερ ήταν ένας αμόρφωτος κομπλεξικός αγάμητος ανώμαλος ασυνάρτητος μισο-διαβασμένος επιδειξίας λοχίας και φυσικά σεξουαλικά ανίκανος (λόγω χαρακτήρα μάλλον..) Η σύγκριση είναι πολύ άδική για τον Ιωσήφ, αυτό το δικό μας τέρας. Τέρας με Τέρας έχει διαφορά, τεράστια θα έλεγα. Και εγώ τα τέρατα και τους σκελετούς μου δεν τους έχω στη ντουλάπα. Τα βγάζω έξω, και κατα καιρούς τα βγάζω και βόλτα να τρομοκρατώ τους περαστικούς δεξιούς. Εκεί και είναι και η ουσία ενός "υγιούς" φιλο-σταλινισμού της όποιας αριστεράς. Οφείλουμε απέναντι στα δεξιά τομάρια να επιδεικνύουμε έναν ανενδοίαστο φιλο-σταλινισμό,με χιούμορ βέβαια που μάλιστα δεν είναι επικίνδυνο αφού οι δεξιοί δεν έχουν καμιά αίσθηση χιούμορ, όσον αφορά τον Στάλιν...αυτό με τον Λακανισμό τι το ήθελες βρε παιδί...με πλήγωσες. Προτείνω μια υπερκέραση του λακανικού λόγου περί κυριαρχίας, με μια σταλινογενή καταγωγική ψυχοθεραπεία, με την μέθοδο: "Δράση και ανάδραση" επι ναζιστικών υποκειμένων. Κάντε τους ναζί να υποφέρουν με σταλινικά εμβατήρια..

izi είπε...

Για την επιμέρους ταύτισή σου με την Λακανική αριστερα το είπα επίτηδες να σε τσιγκλίσω γιατί σου αξίζει!-)

Προτείνεις επιδέξιους χειρισμούς κατα τα άλλα.....

Το τραγικό είναι ότι οι ναζί με τα σταλινικά εμβατήρια ερεθίζονται.
Η περιφρόνηση είναι καλύτερο όπλο.
Αντιπροτείνω παρ' όλα αυτά, για αυτούς τους απαίσιους τύπους, βασανιστικά αλλεπάλληλες ακροάσεις του Trout mask replica, πράγμα δοκιμασμένο,από όπου και το καταπληκτικό Dachau Blues (το τρίτο τραγούδι από την πλευρα Α) για τον κάθε επικίνδυνο βλάκα αυτού του κόσμου.
http://youtu.be/Z5I-Xq54FT4

Ανώνυμος είπε...

Αγαπητοί φίλοι, διασκέδασα με τις φιλο/αντισταλινικές διαμάχες σας στο τέλος, αλλά μου φαίνεται ότι η κουβέντα έκανε μεγάλα άλματα από τα αρχικά ζητήματα. Το να (ανά)γνωρίζει ο μετανεωτερικός άνθρωπος το βάθος του προβλήματος και τις ανθρωπολογικές μεταλάξεις, έστω κι αν αυτό τον φτάνει στην άκρη της αβύσσου -πράγμα τρομακτικό-, θα τον κάνει να δει με πραγματικό ενδιαφέρον και όχι μόνο με τη ματιά ενός καλού ερευνητή/επιστήμονα ή ριζοσπάστη/επαναστάτη τον πλούτο του παρελθόντος. Αν έχει μείνει καρδιά. Είμαστε γυμνοί, κι όσοι κρυώνουμε πρέπει να βρούμε τα ρούχα, άλλα μπαλωμένα κι άλλα ραμμένα από την αρχή.
Φυσικά πολλοί θεωρούν τη γύμνια αυτή σαν κάτι αποκαλυπτικό και τη χαίρονται δίχως να τρομάζουν καθόλου...

Ανώνυμος είπε...

σχετικά με το αρχικό θέμα της συζήτησης τσεκάρετε και αυτό

http://dokimh.espivblogs.net/?p=242

HollowSky είπε...

@ Ανλωνυμε 13/12 ¨1:15΄

συμφωνώ απόλυτα.

HollowSky είπε...

@ Ανώνυμε 16/12 7:17΄

ευχαριστούμε για την παραπομπή στο πολύ καλό κείμενο. Πράγματι, όπως το λέει, "Το Άουσβιτς θα πρέπει να κατανοηθεί μέσα σ’ ένα πλατύτερο ιστορικό πλαίσιο από αυτό του ναζισμού, του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου ή των ολοκληρωτικών καθεστώτων του 20ού αιώνα. Δεν ήταν τόσο ένα φαινόμενο χωρίς προηγούμενο, όσο μια μοναδική σύνθεση στοιχείων δρώντων στον πολιτισμό μας. Παρ’ όλη την παθολογία των εκδηλώσεών του, ο ναζισμός είχε βαθιές ρίζες στην ιστορία, τον πολιτισμό και την τεχνολογία του νεωτερικού κόσμου, και στις σύγχρονες μορφές οργάνωσης, παραγωγής και κυριαρχίας".

Δες και την προσέγγισή μας εδώ με αφορμή σχετικά πρόσφατο γεγονός

>>> http://dangerfew.blogspot.gr/2011/07/blog-post_28.html

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1100 1789 1900 190cm 1917 1939 1940 1944 1965 1967 1968 1978 1980 2008 Α. Σβιατόγκορ/А. Святогор αγάπη Αγγλία Αδάμ Σμιθ/Adam Smith Αθήνα Αιδ. Μπίλι/Rev Billy Αισχύλος Άκης Πάνου Ακρόπολη Αλαίν Καγιέ/Alain Caillé Άλαν Τιούρινγκ/Alan Turing Άλασνταιρ Μακιντάιρ/Alasdair MacIntyre Αλβέρτος Αϊνστάιν/Albert Einstein Αλβέρτος ο Μέγας Αλέξανδρος Κοζέβ/Alexandre Kojève Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Σμέμαν/Александр Шмеман Αλέξανδρος Σοκούροφ/Алекса́ндр Соку́ров Αλέξανδρος Τομπάζης Αλέξανδρος Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλεξάντερ Μπέρκμαν/Александр Беркман Αλέξης Ασλάνογλου Αλέξης Καλοφωλιάς Αλέξης ντε Τοκβίλ/Alexis deTocqueville αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Αλμπέρ Καμύ/Albert Camus Άλμπερτ Σπέερ/Albert Speer Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλμπέρτο Καβαλκάντι/Alberto Cavalcanti Άλμπρεχτ Ντύρερ/Albrecht Duhrer Άλντους Χάξλεϊ/Aldus Haxley Αλταμίρα Αναξίμανδρος ανάπτυξη αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κοκκίνου Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Άνσελμος Γιάπε/Anselm Jappe Άνταμ Κέρτις/Adam Curtis Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ/Antoine de Saint-Exupéry Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης-Καλούμενος-Μπάτσης Άρης Αλεξάνδρου Άρης Κωνσταντινίδης Άρης Μπερλής Αρθούρος Λένινγκ/Arthur Lehning Αρθούρος Σοπενχάουερ/Arthur Schopenhauer Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Άυν Ραντ/Ayn Rand αυτοπεριδίνηση αυτοπεριστρεφόμενοι διανοούμενοι Αφρική Β.Α. Μότσαρτ/W.A/ Mozart Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Валенти́н Воло́шинов Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενετιά Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτωρ Μπούλλα/Виктор Буллаa Βίκτωρ Ουγκώ/Victor Hugo Βίκτωρ Σερζ/Ви́ктор Киба́льчич Βίκτωρ Σκλόφκσι/Ви́ктор Шкло́вский Βίκτωρ Φρανκλ/Victor Frankl Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne Βίνφριντ Γκ. Ζέμπαλντ/Wienfried G. Sebald βιοτεχνολογία Βλαδίμιρος Λένιν/Влади́мир Ле́нин Βλαντίμιρ Μαγιακόφκι/Влади́мир Маяко́вский βοηθήματα μνήμης Γαλλία Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γερμανία Γιάννηδες Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χουιζίνγκα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Μακρής Γιώργος Νικολαΐδης Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκαίτε/Goethe Γκέοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκετζ Άλυ/Götz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκιόργκι Λούκατς/György Lukács Γκουίντο Καβαλκάντι/Guido Cavalcanti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders γλώσσα Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespeare Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου Δελφοί Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα Διεθνής δικαιοσύνη δοκιμασίες Δουβλίνο Δραπετσώνα δυσφορία Έ. Λ. Μάστερς / Ε. L. Masters Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς Εδουάρδος Βιλ/Edouard Will εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκπομπές Ελβετία Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Ηλιοπούλου Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελισάβετ Άνσκομπ/Elizabeth Anscombe Εμίλ Μπενβενίστ/Emile Beneveniste Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Καντ/Emmanuel Kant Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντσο Τραβέρσο/Enzo Traverso εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός επιβίωση επιστήμη εργασία ερείπια Ερίκ Σατί/Eric Satie Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbaum Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Ερνστ Μπλοχ/Ernst Bloch ΕΣΣΔ Ετιέν Ντε λα Μποεσί/Etien De la Boetie Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez Ευγένιος Ζαμιάτιν/Евге́ний Замя́тинn Ευγένιος Ιονέσκο/Eugene Ionesco ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ.-Π. Βουαγιέ/J.-P. Voyer Ζ.-Π. Ντιτέιγ/J.-P. Duteuil Ζ.-Π. Σαρτρ/J.-P. Sartre Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν Μπωντριγιάρ/Jean Baudrillard Ζαν-Ζακ Ρουσσώ/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν-Πιέρ Βερνάν/Jean Pierre Vernant Ζαπατίστας Ζάχα Χαντίντ/Zahā Ḥadīd Ζεράρ Νταβί/Gerard Davy Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauve Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζύγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζυλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζυλ Ντωβέ/Gilles Dauvé ζωή Ζωρζ Μπατάιγ/Georges Bataille ηθική Ηλίας Κανέττι/Elias Canetti ΗΠΑ Θανάσης Σβώλος Θατσερήγκαν/Thatchereagan θέαμα/spectacle Θένια Κουτρουμπή Θεολόγος Βοσταντζόγλου Θεός Θεοφάνης Μελάς Θεσσαλονίκη Θήοντορ Ρόζακ/Theodore Roszak θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Θωμάς Ιμπάνιεθ/Tomás Ibáñez Ι.Θ. Κακριδής Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ива́н Па́влов Ιβάν Τουργκένιεφ/Иван Тургенев Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen ιδεολογία ιδρύματα τέχνης Ιερεμίας Μπένθαμ/Jeremy Bentham ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Ιωσήφ Μπλοχ/Joseph Bloch Ιωσήφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen Ιωσήφ Στάλιν/Ио́сиф Ста́лин Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Κάθλην Ρέιν/Kathleen Raine καλλιτέχνες Καλοκαίρι Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Γκέοργκ Μπύχνερ/Karl Georg Büchner Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Σμιτ/Karl Schmidt Κάρολος Δαρβίνος/Charles Darwin Κάρολος Μαρξ/Karl Marx Κάρολος ο Μέγας Κάρολος Φουριέ/Charles Fourier Καρτέσιος/Descartes Καταστασιακή Διεθνής/Internationale Situationniste καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κεν Λόουτς/Ken Loach Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό κεφαλαιοκρατία Κίνα Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλερ Οζιάς/Claire Auzias Κλωντ Λεβί-Στρώς/Claude Lévi-Strauss Κομμούνα κομμουνισμός Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κόρα Ντάιαμοντ/Cora Diamond Κορνήλιος Καστοριάδης Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστόφ Κισλόφσκι/Krzysztof Kieslowski Κρίστοφερ Λας/Christopher Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κώστας Χριστοδούλου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λ. Βίτγκενσταϊν/L. Wittgenstein Λα Μετρί/ La Mettrie Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε/老子 Λαρς φον Τρίερ/Lars von Trier λενινισμός Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λετριστές/Lettristes Λέων Βαλράς/Léon Walras Λέων Σεστώφ/Лев Шесто́в Λέων Τρότσκι/Лев Тро́цкий Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford. οικονομία λογική Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Βύρων/Lord Byron Λουί Αραγκόν/Louis Aragon Λουί Μαλ/Louis Mal Λουΐ ντε Σαιν Ζυστ/Louis de Saint Juste Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Buñuel Λουσιέν Μαλζόν/Lucien Malson Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ/L & D Matlock Λυγκέας Λωτρεαμόν/Lautréamont μαγεία Μάης '68 Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάκης Μηλάτος Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ/Malcolm X μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρία ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Мари́на Цвета́ева Μάρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορι Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτζορι Ρόουλινγκ/Marjorie Rowling Μάρτιν Λούθερ Κινγκ/M.L. King Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάιντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μελούνα Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίλτος Θεοδοσίου Μίλτος Σαχτούρης Μίλτων Φρίντμαν/Milton Friedmann Μιράντα Τερζοπούλου Μιριέλ Μπαρμπερί/Muriel Barbery Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Πικολί/Michel Piccoli Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault ΜισέλΤουρνιέ/Michel Tournier Μιχαήλ Θερβάντες/Miguel Cervantes Μιχαήλ Λέβι/Michael Loewy Μιχαήλ Μπακούνιν/Михаил Бакунин Μιχαήλ Μπαχτίν/Михаи́л Бахти́н Μιχαήλ Φουκώ/Michel Foucault Μιχαηλάγγελος Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni Μόρις Ντρούρι/Maurice Drury μουσική Μουσταφά Καγιάτι/Mustafa Khayati μοφερισμός/mofferism Μπαρούχ Σπινόζα/Baruch Spinoza Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπέλα Ταρ/Béla Tarr Μπέρναρντ Μάντεβιλ/Bernard Mandeville Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιόρκ Γκουμνστότερ/Björk Guðmundsdóttir Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπριζίτ Μπαρντό/Brigitte Bardot μυστικισμός Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Α. Μπερντγιάεφ/ Н/ А. Бердя́ев Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί Νέα Ζηλανδία νεοφιλελευθερισμός Νικολό Μακιαβέλλι/Niccolò Machiavelli Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias νους Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Ντ. Χάνκοκ/D. Hancock Ντεζιντέριος Έρασμος/Desiderius Erasmus Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντμίτρι Πρίγκοφ/Дми́трий При́гов Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιος Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ούγος του Σαιντ Βίκτορ/Hugh of Saint Victor Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Ουόλτ Ουΐτμαν/Walt Whitman Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης Παπάγος παπαρολογία παράδοση παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενζέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέο/Pedro Mateo Πέπη Ρηγοπούλου περιπέτεια Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Κορνήλιος/Pierre Corneille Πέτρος Παπαθανασίου Πέτρος-Ιωσήφ Προυντόν/Pierre-Joseph Proudhon Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Κρηφτ/Peter Kreeft Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουίντς/Peter Winch Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Μανάν/Pierre Manent Πιέρ Μπουρντιέ/Pierre Bourdieu Πλαστήρας Πλάτωνας πλουραλισμός ποίηση Πολ Ρικέρ/Paul Ricoeur πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προαίρεση προεκλογικά μηνύματα προλεταριάτο Προμηθέας προπαγάνδα Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Πωλ Ρικέρ/Paul Ricoeur Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ραούλ Σουρίτα/Raul Zurita Ρας Ρίις/Rush Rhees Ράσελ Τζάκομπι/Russel Jacobi Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρενέ Κλερ/ René Clair Ρέυμοντ Κάρβερ/Raymond Carver Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Μοράν/Richard Moran Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρόμπερτ Μπράουνινγκ/Robert Browning Ρόμπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Ρέντφορντ/Robert Redford Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρομπέρτο Χουαρόθ/Roberto Juarroz Ρωσία Σαίξπηρ/Shakespeare Σαν Φρανσίσκο Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκί/Charles Péguy Σέρεν Κίρκεγκωρ/Søren Kierkegaard Σέσιλ ντε Μιλ/Cecil DeMille σθένος Σιγισμούνδος Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόνη Βέιλ/Simone Weil Σίμων Λέις/Simon Leys σινεμά Σίντνεϊ Λιουμέτ/Sidney Lumet Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Žižek Σόνια σοσιαλδημοκρατία Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα Σουηδία Σουν Τζου/ 孫子 σουρεαλισμός σοφία σοφιστική Σπύρος Κυριαζόπουλος σταλινισμός Σταμάτης Πολενάκης Στάνλεϊ Κάβελ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου Σύνταγμα σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot Τάκης Μίχας Τάλκοτ Πάρσονς/Talcott Parsons Τάσος Λάγγης ΤΒΧΣ Τέοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Ρ. Σάουλ/J. R. Saul Τζ. Στ. Μιλλ/J. St. Mill Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακ Α. Γκόλντστοουν/Jack A. Goldstone Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζένια Σενμπάουμσφελντ/G. Schönbaumsfeld Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζον Κ. Γκαλμπρέιθ/John K. Galbraith Τζον Λοκ/John Locke Τζον Μ. Κούτσι/John M. Coetzee Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σερλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Φ. Κέννεντυ Τζον Φόουλς/John Fowles Τζον Χιούστον/John Houston Τζον Ώστιν/John Austin Τζορτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζουζέπε Πίνοτ-Γκαλίτσιο/Giuseppe Pinot-Gallizio Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ρηντ/Thomas Reid Τόμας Χομπς/Thomas Hobbes Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία Τρανσχιουμανισμός Τριλεκτική Μέθοδος Τρόικα Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Ράιτ Μιλλς/Charles Wright Mills Τσαρλς Σ. Περς/Charles S. Peirce Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach Υβ Μισώ/Yves Michaud υλισμός υπαρξισμός υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερδινάνδος Σελίν/Ferdinand Céline Φερνάντο Αρρραμπάλ/Fernando Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρο Φιλανθρωπία φιλία Φίλιππος Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Фёдор Достоевский Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φραγκίσκος Λυοτάρ/François Lyotard Φραγκίσκος Φουρκέ/François Fourquet Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Γκρουά/François Grua Φρανσουά Καραντέκ/François Caradec Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φρανσουά Φουρκέ/François Fourquet Φρανσουά-Μαρί Βολταίρος/François-Marie Voltaire Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρειδερίκος Έμπερτ/Fredrich Ebert Φρειδερίκος Ένγκελς/Friedrich Engels Φρειδερίκος Μουρνάου/Friedrich Murnau Φρειδερίκος Νίτσε/Friedrich Nietsche Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρέντερικ Τζέιμσον/Frederick Jameson Φρήντριχ Γιάκομπι/Friedrich Jacobi Φρήντριχ Χάγιεκ/Friedriech Hayek φρίκη Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φώτης Τερζάκης Χ. Λ. Μπόρχες/J. L. Borges Χ. Μ. Εντσενσμπέργκερ/H. M. Enzensberger χαρά Χάρβαρντ Χάρι Χόλε Χάρυ Γκουγκενχάιμ/Harry Guggenheim Χάρυ Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χέερτ Μακ/Geert Mak Χένρικ Ίψεν/H. Ibsen Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse χιούμορ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χουάλ Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήστος Βακαλόπουλος Χριστός χρόνος ψυχή ωφελιμισμός Bar Beduin beton7 BHL Biennale Bob Marley Bodies Bruce Springsteen Cinemarian dada dangerfew David Bowie DAVOS DOCUMENTA Einsatzgruppe D EMAF Frank Zappa Gaston Bachelard/Γκαστόν Μπασλάρ Happyfew HighSpeedAcces Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere intothepill izi Jazz Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Richards lifestyle Malaguena media memento mori Miles Davis Monty Python Muppet Show nem68 Nick Cave Nosotros RadioBubble Renty robe de chambre Salon De Vortex Scott Asheton Serajevomag sexbox Svetlana Alexievits/Σβετλάνα Αλεξίεβιτς Tales from the Crypt TESTS! The Guardian TwixtLab urban hacking Vince Taylor Wall Street Journal wobblies Zabriskie Point Zoviets