ΠΩΣ βγαίνουμε από την κρίση; |

«Την εποχή που έζησε ο Ντζερζίνσκι, η φιλοσοφία λογαριαζόταν στερημένη από κάθε πρακτική σημασία, χωρίς ουσιαστικά αντικείμενο. Στην πραγματικότητα όμως, το όραμα του κόσμου που υιοθετούν τα μέλη μιας κοινωνίας σε μια δεδομένη στιγμή, καθορίζει την οικονομία, την πολιτική και τα ήθη της.

Οι μεταφυσικές μεταλλάξεις —που πάει να πει: οι ριζικές και παγκόσμιες μεταμορφώσεις του οράματος για τον κόσμο, τις οποίες έχει υιοθετήσει η πλειονότητα των ανθρώπων— είναι σπάνιες στην ιστορία της ανθρωπότητας. Όπως για παράδειγμα, η εμφάνιση του Χριστιανισμού.

Μόλις παραχθεί μια μεταφυσική μετάλλαξη, εξελίσσεται χωρίς να συναντάει αντιστάσεις, μέχρι τις έσχατες συνέπειές της. Παρασύρει στο διάβα της, χωρίς καν να το αντιλαμβάνεται, τα οικονομικά και πολιτικά συστήματα, τις αισθητικές απόψεις, τις κοινωνικές ιεραρχήσεις. Καμιά ανθρώπινη δύναμη δεν μπορεί ν' αποτρέψει την πορεία της, καμιά άλλη δύναμη εκτός από την εμφάνιση μιας καινούργιας μεταφυσικής μετάλλαξης.»

Μισέλ Ουελμπέκ, Τα Στοιχειώδη Σωματίδια (2000)

μετάφραση Αλέξης Εμμανουήλ (Εστία, 2007)

Η πλάνη της Τεχνικής | βίντεο με τον Ζακ Ελλύλ

Τώρα μπορείτε να το απολαύσετε με ελληνικούς υπότιτλους, εδώ!

απαραίτητο να δείτε και τα υπόλοιπα

2ο, 3ο, 4ο, 5ο, και 6ο



"Ωκεάνια Ευδαιμονία" ή "Ενάντια στην Ηδονή"*

Ζούμε σε ένα κόσμο ψευτοσυμβάντων και ανολοκλήρωτων πληροφοριών, ο αέρας του οποίου είναι κορεσμένος με δηλώσεις που δεν είναι ούτε αληθείς ούτε ψευδείς αλλά απλά πιστευτές. Η κυριαρχία των επιφάσεων αναζητά τον ξερό, γλυκερό, προσγειωμένο τόνο που ταιριάζει στην πεζότητα της ζωής.

Αντιμέτωποι με τις ανεξάντλητες στερήσεις που επιβάλει η κοινωνία για χάρη των πολιτισμικών της ιδανικών και εξετάζοντάς τες με προσοχή συμπεραίνουμε την αδυναμία της επιστροφής σε δυνατότητες ευτυχίας ακόμη και αν αυτές οι απαιτήσεις που προκύπτουν καταργούνταν ή μετριάζονταν σημαντικά.
Πασχίζουμε για μια άσκοπη αποτελεσματικότητα.
Μελετάμε τακτικές αναδίπλωσης απέναντι στα είδωλα κι αποκαλύπτουμε αυτό που υπάρχει πίσω από τις εικόνες. Η οπτική μας γωνία είναι η γωνία της επίθεσης. Παίζουμε στην περιοχή όπου η σκέψη εξαφανίζεται Υποτασσόμαστε σε μιαν αυστηρή δοκιμασία του να μην θεωρούμε τίποτα δεδομένο και παραμένουμε βαθιά αδιάφοροι απέναντι σε κάθε διανοητική εξουσία. Ο κανόνας της συμπεριφοράς μας είναι ο κανόνας της φυγής προς την συναισθηματική ωριμότητα.
Aναγνωρίζουμε τους ανθρώπους όσο αυτοί παραμένουν ξεχωριστοί και δεν υποτάσσονται στις ιδιαιτερότητες των άλλων.  
Αναγνωρίζουμε τον άλλο όχι ως προέκταση των επιθυμιών μας αλλά ως ανεξάρτητο όν με δικές του επιθυμίες.
Ευρύτερα αναγνωρίζουμε τα όρια μας. 

Ο Κόσμος μας υπάρχει όχι μόνο για να ικανοποιεί τις επιθυμίες μας · είναι ένας κόσμος στον οποίο μπορούμε να βρούμε ηδονή από την στιγμή που πράττουμε  και κατανοούμε τον καθολικό χαρακτήρα αυτής της δυνατότητας προς ηδονή.

Αντί να αγανακτούμε ή να επιχειρούμε να ακυρώσουμε τους περιορισμούς του, τους αποδεχόμαστε με ευγνωμοσύνη όπως κάθε περιορισμό που μορφοποιεί και εγκαινιάζει ένα παιχνίδι.
Η Μοφεριστική ακροβασία συμβαίνει στο χείλος των πραγμάτων, διαδεχόμαστε το βασίλειο των ιδεολόγων στους αντίποδες της Κοσμοαντίληψης.
Συλλαμβάνουμε τα πράγματα στον φευγαλέο χαρακτήρα τους.
Κάθε σχηματοποίηση, κάθε γενίκευση είναι αδύνατη.
Το μοναδικό σύστημα του Μοφεριστή είναι να μην έχει κανένα.

 "Ανέκδοτα κείμενα του Μοφερισμού

Διάλειμμα | Λάβετε θέσεις

Αθήνα 23.02.2011 [φωτο Γ.Ισιδώρου]

« (…) “… Μισώ αυτή τη χώρα. Μου έφαγε τα σπλάχνα. Γράφω σ’ εσένα γιατί μαζί ποθήσαμε να είναι γόνιμα αυτά τα σπλάχνα, κι αυτός ο πόθος μάς ένωσε νύχτες και νύχτες… και σ’ άλλες ώρες της μέρας, όταν ξαφνικά γινόταν ένα θαύμα και ξεχνούσαμε τον τρόμο που έτρεχε στους δρόμους καθώς μες στις φλέβες μας… τα εφιαλτικά δελτία ειδήσεων που μας εμπόδιζαν ακόμα και να κοιταζόμαστε… διαβασμένα από θεότρελους εκφωνητές… τα ουρλιαχτά που σκέπαζαν ακόμα και τις σειρήνες των ασθενοφόρων… Ποτέ δε θα το πίστευα πως η ανθρώπινη φωνή μπορεί να φτάσει σε τέτοια ύψη… να είναι τόσο απύθμενη… να προκαλεί τόση αναστάτωση με την επιβολή της… Τέλος πάντων, ποτέ δε συνήθισα τους ανθρώπους αλλ’ αυτό είναι μια άλλη μου αναπηρία. Βιάζομαι τώρα να σου πω μερικά πράγματα κι αυτά τα λόγια θα είναι και τα τελευταία που θα ’χεις από μένα. Μισώ αυτή τη χώρα. Μου έφαγε τα σπλάχνα. Μου τα ’φαγε. Τη μισώ. Ναι, τη μισώ, τη μισώ. Δεν μπορεί μια γυναίκα να ζήσει με τέτοια σπλάχνα μέσα της. Όσο το σκέφτομαι, μου ’ρχεται να ξεράσω τον ίδιο τον εαυτό μου. Νιώθω σαν ξέρασμα. Μπορεί και να ’μαι. Μια γυναίκα… δεν είναι σα μια χώρα που αξιοποιεί τα ερείπιά της, τους τάφους της… που τα ξεπουλάει όλα για εθνικό συνάλλαγμα… ζώντας απ’ αυτά. Εγώ δε θέλω να ’μαι χώρα. Δεν είμαι χώρα. Δε θέλω να είμ’ αυτή η χώρα. Αυτή η χώρα είναι νεκρόφιλη, γεροντόφιλη, κοπρολάγνα, σοδομίστρια, πουτάνα, μαστροπός και φόνισσα. Εγώ θέλω να είμαι η ζωή, θέλω να ζήσω, θα ’θελα να ζήσω, θα ’θελα να μπορούσα να ζήσω, θα ’μουν ευτυχισμένη τώρα αν ήθελα να ζήσω… όμως αυτή η χώρα δε μ’ αφήνει να το θέλω, δε μ’ αφήνει να είμαι η ζωή, να δίνω τη ζωή. Έχει φάει σαν καρκίνος τα βυζιά μου, τα μυαλά μου, τα έντερά μου, έχει κατεβάσει όλες της τις πέτρες στα νεφρά μου και τα ’χει ρημάξει, έχει μαγαρίσει όλες τις πηγές απ’ όπου θα ’τρεχε το γάλα μου, έχει μαζέψει όλο της το χώμα μες στις φλέβες μου και μου ’χει σαπίσει το αίμα, έχει κάτσει όλη πάνω στην καρδιά μου και την έχει κουρελιάσει απ’ τα εμφράγματα και τις εμβολές, κάθε θεσμός της κι ένα έμφραγμα, κάθε νόμος της και μια εμβολή, τα ήθη της μου ’χουν σμπαραλιάσει τα πνευμόνια, η ιστορία της με κάνει να τρέμω συνεχώς ολόκληρη σα να έχω προσβληθεί από την πάρκινσον, ο πολιτισμός της μ’ έχει ξεπατώσει, μ’ έχει ξεθεώσει, δεν πάει άλλο, η θέση της η γεωγραφική είναι το άσθμα μου, ολόκληρο το σχήμα της άλλοτε απλώνεται πάνω στο σώμα μου σα γιγαντιαίος έρπης ζωστήρ και με τρελαίνει… κι άλλοτε παίρνει τη μορφή τσουγκράνας και μπήγεται στα μάτια μου, τεράστιας βελόνας και μου τρυπάει το κρανίο, βράχου ολόκληρου που κρέμεται από την άκρη των μαλλιών μου και με παρασέρνει σε μια θάλασσα πικρών δακρύων… κι όλο νιώθω στον τράχηλο μου το ζυγό της κι όλο δένει τη γλώσσα μου το τραύλισμα της κι όλο μου φέρνει κρύα ρίγη η χυδαιότητά της… η προσήλωσή της στα φαντάσματά της, οι υπεκφυγές της, οι αντιγραφές της, τα φρακαρισμένα της μυαλά, τα πτώματα της, τα κιβούρια της, τα εγκλήματά της… Αυτή η χώρα είναι το χτικιό μας. Θα μας πεθάνει, θα μας ξεκάνει. Πώς θα γλιτώσουμε; Μας πίνει το αίμα, μας το πίνει. Δε μ’ αφήνει πια ούτε να κοιμηθώ, μου έχει κλέψει και τον ύπνο. Πώς θα ζήσω χωρίς ύπνο; Δε θα ζήσουμε… όλο το σπέρμα όλων των αντρών της γης δε θα μπορούσε να ζωντανέψει εκείνη την κόχη του κορμιού μου απ’ όπου ξεκινάει η ανθρώπινη ζωή… Έχεις αδειάσει όλη τη ζωή σου μέσα μου αλλά μ’ έχεις αφήσει χωρίς ζωή… Κι εσύ δεν μπορείς. Μ’ έχεις σπείρει μα ο σπόρος σου δεν πρόκειται ποτέ να πιάσει, δεν μπορεί πια ο σπόρος σας να πιάσει… δε θα ξαναβγεί ποτέ πια ζωή από μέσα μας… Το παλιογύναικο. Ένα θα ’θελα, να την είχα μπροστά μου και να την έσφαζα με τα ίδια μου τα χέρια. Αχ, θε μου, να μπορούσα να τη σκοτώσω.

Κατάφερε οι δολοφόνοι της να φτάσουν ως τις μήτρες μας και να τις σκάψουν σαν τάφους, τα γουρούνια, τα γουρούνια, είν’ όλοι τους γουρούνια, από ποιον ν’ αρχίσω και σε ποιον να τελειώσω, όλοι τους δολοφόνοι, όλοι τους, αυτοί με κάνουν να νιώθω την ανάγκη για το πιο μεγάλο έγκλημα, για μια ατέλειωτη σφαγή, ατέλειωτη σφαγή… αχ, πώς αντέχουμε δω μέσα, πώς δε μας τρελαίνει ακόμα αυτή η παλιοσκύλα, αυτή η γκαρότα, αυτό το στραγγουλατόριουμ, σωστή αγχόνη… με τους επίσημους μαχαιροβγάλτες της που βγάζουν επίσημους λόγους σ’ επίσημες τελετές μπρος σ’ επίσημους μαχαιροβγάλτες… Ο κάθε πόρος της είναι και μια τσέτα, κάθε γωνιά της κι ένα λάζο, κάθε χιλιοστό της και μια τσάκα, είναι γεμάτη ξόβεργες θανάτου και κοφτερούς σουγιάδες, άντρο φονιάδων, απατεώνων και ηλιθίων, λημέρι άναντρων γαμιάδων κι ανίκανων σωματεμπόρων, μας πατάει το κεφάλι μέσα στα σκατά της, μας δίνει λυσσασμένες κλωτσιές στ’ αρχίδια, μας λιώνεις, μωρή, μας στραγγίζεις, μας ρημάζεις, μας διχάζεις, μας πνίγεις, μας καταδικάζεις, μας πεθαίνεις, μας πεθαίνεις, σκρόφα, ξεπουλημένη, μολυσμένη, ψειριάρα, φαρμακοδότρα, φιδομάνα, λύκαινα, γύφτισσα, αιμομίχτρα, που όλο μαϊμουδίζεις και παπαγαλίζεις, κατσικοπόδαρη, δίσεχτη, κακορίζικη, δε σε μπορώ, δεν τη μπορώ, τη δολοφόνα, την παιδοκτόνα, τη ζαβή, τη χολεριασμένη, τη στραβοκάνα, τη ζαβή, το τσόκαρο, την παλιόγρια, την παλιόγρια, που κακό χρόνο να ’χει, δεν αντέχω πια τίποτα δικό της, τίποτα, τίποτα, τη μισώ, τη μισώ, αχ, αχ, σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ, σε μισώ, θα πεθάνω, τέρας, και θα εξακολουθώ να σε μισώ, ναι, το μίσος βράζει μέσα μου, θέλω να γράψω τους ανάποδους ύμνους απ’ αυτούς που γράφτηκαν ως τώρα γι’ αυτήν, λέξη προς λέξη να την τουφεκίσω και να την παραχώσω σα σκυλί με τα ίδια μου τα χέρια… Δεν είμαι πια γυναίκα… Ούτε κι εσύ πια είσαι άντρας… Μας τα πήρε όλ’ αυτή… Τι θα μείνει όμως απ’ αυτήν χωρίς εμάς; Τι θα είν’ αυτή όταν δεν θα ’χει μείνει τίποτ’ από μας;… Το χώμα της έχει πάρει το σχήμα μου… Το σώμα μου έχει πια τις διαστάσεις της… Έχω μέσα μου τη μοίρα της… Πεθαίνω σα χώρα…” (…) »

Δημήτρης Δημητριάδης, Πεθαίνω σα Χώρα |1978

Σχιζοαναλυτικά Χρονικά ... για μυημένους!

«Άφησε πια τις προσποιήσεις

και τα καμώματα,

μας βρήκανε τους δόλιους απεδαφικοποιήσεις,

αχ, και ριζώματα»

(σμυρνέϊκο)

 

Η εικόνα από το Εγκόλπιον Ρεκουπεράτσιας (1976), ήτοι Επαναφομοιώσεως (βλ. λεξιλόγιο καταστασιακών), του αείμνηστου Jaime Semprun (1947-2010). Μετάφραση της λεζάντας, η οποία μεταφέρει απλώς το λήμμα ΝΤΕΛΕΖ και το λήμμα ΓΚΟΥΑΤΑΡΙ του Εγκόλπιου:

 

ΝΤΕΛΕΖ: Πιο βλάκας από τον Γκουαταρί (βλ. Γκουαταρί)

ΓΚΟΥΑΤΑΡΙ : Πιο βλάκας από τον Ντελέζ (βλ. Ντελέζ)

Για την ιστορία του πράγματος, το δίδυμο «ο ένας πιο βλάκας απ' τον άλλον» (κατά τον Σεμπρούν), είχε βγάλει λίγα χρόνια νωρίτερα το περίφημο Αντι-Οιδίποδας (1972) με πρόλογο του Μισέλ Φουκώ.

 

Merci beaucoup!

 

 

Η απορρύθμιση της κοινωνίας

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Βασικές κοινοτοπίες. Ένα κράτος μπορεί να βγάλει λεφτά από τρεις πηγές: 

 
(1) κόβοντας νόμισμα∙ 
(2) από τους φόρους∙ και 

(3) παίρνοντας δάνεια.

Μιλώντας για το σημερινό ελληνικό κράτος, το (1) αποκλείεται. 

Σε ό,τι αφορά το (2), η μεγαλύτερη πηγή εσόδων, η φορολογία του μεγάλου κεφαλαίου, επίσης αποκλείεται διότι επικρατεί (διεθνώς) το δόγμα, ότι κάτι τέτοιο «βλάπτει την επιχειρηματικότητα» και «στην τελική άμα το μεγάλο κεφάλαιο παραζοριστεί, παίρνει το καπελάκι του και φεύγει από τη χώρα», χωρίς να μπορεί το κράτος να κάνει τίποτα ειδικά εφόσον είμαστε, εδώ και 40 χρόνια, στην εποχή της καλπάζουσας «απορρύθμισης», που απαγορεύει στα κράτη να ρυθμίζουν τους κανόνες του οικονομικού παιχνιδιού μέσα στα σύνορά τους. Επομένως, απομένουν τα πολύ λιγότερα φορολογικά έσοδα που μπορούν να προκύψουν από όλους τους υπόλοιπους, από τους οποίους ένα διόλου ευκαταφρόνητο κομμάτι είναι οι υπάλληλοι του Δημοσίου, που τους πληρώνει το ίδιο το Κράτος – πράγμα που σημαίνει, ότι από τη φορολόγησή τους και την όποια αύξησή της το Κράτος δεν έχει πραγματικά έσοδα ... απλώς μειώνει κατά μια παρωνυχίδα τα έξοδά του που αντιστοιχούν στους καθαρούς μισθούς τους.

Απομένει επομένως το (3), ο δανεισμός. Με αυτά τα δεδομένα; Δρόμος κατηφορικός χωρίς επιστροφή. Που πάει να πει, ότι το κράτος δεν μπορεί παρά να δανείζεται και επομένως να είναι μονίμως υποχείριο των δανειστών του (εσωτερικών κι εξωτερικών), οι οποίοι αποτιμούν την αξιοπιστία του ως δανειολήπτη (και επομένως το ύψος των επιτοκίων δανεισμού) με βάση «σενάρια», δηλαδή εικονικές πραγματικότητες, υπαγορευμένες από τη λογική του γρηγορότερου και μεγαλύτερου κέρδους, που ως γνωστόν έχει μνήμη σκύλου. 

Γιατί εικονικές πραγματικότητες; Διότι το πεδίο του πιστωτικού χρήματος (και των περίφημων «άυλων τίτλων» που είναι συνάρτησή του) είναι το πεδίο της εικονικής πραγματικότητας του κεφαλαίου, αφού δανείζω (πιστώνω) κάποιον σημαίνει, ότι φαντάζομαι (πιστεύω) πως θα κάνει τη σωστή επένδυση, θα είναι αξιόπιστος και όλα θα του πάνε πρίμα ώστε να μου τα επιστρέψει (και με τόκο).

Μόνο που εδώ και δυο δεκαετίες περίπου, το πιστωτικό χρήμα που κυκλοφορεί στον πλανήτη είναι κατά δεκάδες φορές πολλαπλάσιο του πραγματικού, που σημαίνει ότι μιλάμε για παροξυστική πλέον διόγκωση της φαντασίας του κεφαλαίου και για παραληρηματικά «σενάρια», όπως π.χ.

- ότι οι θηριώδεις συγχωνεύσεις «τονώνουν τον ανταγωνισμό»,

ή, για να μιλήσουμε για την κοινωνία, 

- ότι μπορείς να περιμένεις ανάληψη πρωτοβουλιών από ανθρώπους που τους ποτίζεις με δόσεις οικονομίστικης μοιρολατρίας που θα σκότωναν μαμούθ∙ 

- ότι αν μια κοινωνία μετατραπεί σε θυγατρική Α.Ε. − και επομένως τα μέλη της αποσυνδεθούν συγκινησιακά από οποιαδήποτε προσπάθεια να την αισθάνονται και άρα να την συντηρούν ως κοινωνία −, θα είναι και περισσότερο αξιόπιστος δανειολήπτης∙ 

- και ότι είναι δυνατόν, μέσα σε όλες αυτές τις συνθήκες, να υπάρξει έστω και η παραμικρή περίπτωση αποπληρωμής ενός θεόρατου δανείου!

Τρελά πράγματα, χοντρά ψέμματα.

Η αθλιότητα των φοιτητικών κύκλων

40 και πλέον χρόνια η βαρεμάρα συνεχίζεται!

Nothing Human Disgusts Me Except Deliberate Cruelty*

Ο Ξένος χωρίς τους δεσμούς με τους δικούς του, αισθάνεται ολότελα ελεύθερος μα και ολότελα μόνος. Η ελεύθερη μοναξιά, γεμάτη από την στέρηση των άλλων τον καταστρέφει. Διαθέσιμος, ελεύθερος από όλα, ο ξένος δεν έχει τίποτα, δεν είναι τίποτα. Κανείς δεν γνωρίζει όσο ο ξένος το πάθος της μοναξιάς. Πιστεύοντας ότι την διάλεξε για απόλαυση ή ότι της παραδόθηκε για να δοκιμαστεί, μαραίνεται ξαφνικά μέσα σε ένα πάθος αδιαφορίας, που μπορεί να είναι κάποτε μεθυστικό, είναι όμως αμετάκλητα χωρίς συνένοχο.

Το παράδοξο είναι ότι ο ξένος θέλει να είναι μόνος αλλά με συνενόχους. Η συνενοχή είναι η ψευδαίσθηση του ξένου.

Οι συνένοχοι παρουσιάζονται με την αυτάρεσκη όψη της φιλανθρωπίας ή κάποιου άλλου καλοπροαίρετου ανθρωπισμού, που ο ξένος δεν απορρίπτει βέβαια, τον δέχεται όμως άκαμπτος, δύσπιστος, αδιάφορος.

---------

Η καθαρότητα είναι ιδανικό.

Σχετίζεται με την τάξη, το καθαρό, την επανάληψη, το μοτίβο, την αρμονία. Εισάγει την διάκριση.

Ο ξένος είναι ο βρώμικος, ο μη εναρμονισμένος, φέρνει την αταξία, είναι το αντικείμενο εκτός τόπου. Κάθε χαοτική κίνηση κάθε τι εκτός ενότητας μαζί με την διάκρισή του, κατέχει κεντρικό ρόλο στην συγκρότηση και την νοηματοδότηση της κοινωνίας, στο κανονιστικό της πλαίσιο στο ηθικό της μέτρο.

Η καθαρότητα είναι το όραμα της τάξης το οποίο ο ξένος απειλεί. Η σύνθεση αυτής της απειλής βασίζεται στην δομή και στις βαθμίδες των στερήσεων που επιβάλλονται στον  άνθρωπο από την συγκροτημένη κοινωνία και στην βάσιμη υπόθεση πως ο ξένος είναι σε θέση να ανακατατάξει ή και να ισοπεδώσει.

Κι αυτό γιατί:

Είναι δυνατός [πως αλλιώς έφτασε ως εδώ, πέρασε εμπόδια και φυλαγμένα σύνορα, αντιμετώπισε αμέτρητες δυσκολίες  που "εμείς" δεν έχουμε καν φανταστεί]

Είναι μοναδικός. Αυτή η μοναδικότητα τον κάνει απρόβλεπτο κι έτσι τονίζεται σε "εμάς" η ασημαντότητα της επίκαιρης καθημερινότητας. Έτσι αγωνιούμε να κάνουμε τον ξένο, επίκαιρο με κάθε τίμημα.

Ο Ξένος είναι κάποιος που θυμάται, την στιγμή που η εδραιωμένη στην τάξη και την αρμονία κοινωνία μας, παλεύει με την κινούμενη άμμο της λήθης.
Η  ζωή του , γεμάτη δοκιμασίες, προσαρμογές και τεχνάσματα προσβάλει την ζωή "μας" που είναι ρουτίνα και ανάπαυση.

Η προσαρμογή και η προσανατολισμένη δράση μας, η δράση του "πολίτη", η βασισμένη στην παραγωγή νοηματοδότηση της καθημερινότητας κάνει την ζωή μας αβάσταχτη.
Η βαρεμάρα της βεβαιότητας και της συναίνεσης μας σκοτώνει βασανιστικά. Η άφιξη του ξένου έχει αντίκτυπο ισοδύναμο με εκείνο ενός σεισμού. Ο Ξένος κομματιάζει το στέρεο έδαφος που πάνω του βασίζεται η ασφάλεια της καθημερινής ζωής.

-----------------------------

Οι ουτοπίες δεν έχουν Ξένους.

------------------------------

Προτάσεις καθαρότητας από τους ολοκληρωτισμούς του  20ο αιώνα.

Ναζισμός, φυλετική καθαρότητα, γενεαλογία.

"Κομμουνισμός" , ταξική καθαρότητα-"κομματικότητα"

Εθνικό κράτος, πολιτική καθαρότητα-υπηκοότητα

"Φιλελεύθερη" Μαζική "Δημοκρατία", ατομική καθαρότητα, καθαρότητα της "ελευθερίας", καταναλωτική δυνατότητα.

Στην έσχατη πρόταση καθαρότητας, κριτήριο είναι η καταναλωτική δυνατότητα.Οι ελαττωματικοί καταναλωτές είναι οι "νέοι ακάθαρτοι", που ιδωμένοι από την κυρίαρχη σήμερα προοπτική της καταναλωτικής αγοράς είναι πράγματι "αντικείμενα εκτός τόπου"
.

Οπλισμένοι φρουροί, συστήματα παρακολούθησης και ασφάλειας, νέοι νόμοι, περιορίζουν -δίχως να εξαλείφουν- τα "αντικείμενα εκτός τόπου" τους ελαττωματικούς καταναλωτές, στα εμπορικά κέντρα, τα υπερκαταστήματα, αλλά και στις γειτονιές που ζουν και απολαμβάνουν τις ελευθερίες τους οι τυχεροί κι ευτυχείς καταναλωτές.Το ίδιο κάνουν κι οι μεμονωμένοι καταναλωτές, τα ευτυχισμένα άτομα, που βλέπουν τα σπίτια και τα αυτοκίνητά τους σαν προμαχώνες ενός μόνιμα πολιορκημένου φρουρίου.

------------------------------

"Έχουμε υποχρεώσεις απέναντι στους ανθρώπους, σαν τέτοιους και μόνο"

Με αυτό το σύνθημα θυμίζουμε στον εαυτό μας ότι πρέπει να συνεχίσουμε και να επεκτείνουμε την έννοια του "εμείς" όσο μπορούμε. Πρέπει να είμαστε σε επιφυλακή για τον εντοπισμό περιθωριοποιημένων ανθρώπων-ανθρώπων που ακόμη και ενστικτωδώς τους αντιλαμβανόμαστε ως "αυτοί" αντί για "εμείς". Πρέπει να προσπαθούμε να βλέπουμε τις ομοιότητές μας με αυτούς.

Σκοπός μας είναι να δημιουργήσουμε ένα πιο διευρυμένο αίσθημα αλληλεγγύης από αυτό που έχουμε τώρα και όχι να αναγνωρίσουμε μια τέτοια αλληλεγγύη σαν κάτι που υπάρχει προτού εμείς το αναγνωρίσουμε, διότι τότε αφήνουμε τον εαυτό μας εκτεθειμένο στο άσκοπα σκεπτικιστικό ερώτημα "είναι αυτή η αλληλεγγύη πραγματική;" και στον μηδενιστικό υπαινιγμό ότι το τέλος της θρησκείας και της μεταφυσικής πρέπει να σημάνει και το τέλος των προσπαθειών μας να μην είμαστε σκληροί.

Julia Kristeva, Ξένοι μέσα στον εαυτό μας (εκδ. Scripta, 2004) 

μετ.Βασίλειος Πατσογιάννης

Zygmunt Bauman,Η μετανεωτερικότητα και τα δεινά της (εκδ.Ψυχογιός, 2002) 

μετ.Γιώργος Μπαμπασάκης

Richard Rorty, Τυχαιότητα, ειρωνεία και αλληλεγγύη (εκδ.Αλεξάνδρεια, 2002) 

μετ.Κώστας Κουρεμένος

*Tennessee Williams

Ο Μύθος και η Μέθοδος της Γαλλικής Επανάστασης

Ζαν Πολ Μαρά (1743-1793)

«[…] Μια νέα εστίαση του ενδιαφέροντος παρουσιάστηκε κατά τα τελευταία χρόνια, με τη μελέτη του ρόλου του δημόσιου λόγου (discours) και των νοητικών αντιλήψεων. Εδώ πιστεύω ότι θα καταφέρουμε να βρούμε αυτό που κάνει το 1789 κάτι το εντελώς ξεχωριστό. [...] 

Είναι γεγονός ότι μόνο κατά τον 18ο αιώνα αρχίζουμε να συναντάμε αυτό που σήμερα συνηθίζουμε να θεωρούμε ως πεμπτουσία της επαναστατικής σκέψης –δηλαδή απόλυτη απόρριψη του απαρχαιωμένου παρελθόντος και διακήρυξη νέων και οικουμενικών βλέψεων για το μέλλον της ανθρωπότητας. 

Αυτή η αντίληψη δεν είχε ακόμα οριστικοποιηθεί κατά την Αμερικάνικη επανάσταση του 1776. Σε αυτήν εδώ συναντάμε μόνο ένα παράξενο αμάλγαμα χιλιαστικών βλέψεων και ορθολογιστικής σκέψης. Από τη μια μεριά η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας αιτιολογεί ορθολογιστικά την εξέγερση εξυμνώντας τις θεμελιώδεις ανθρώπινες ελευθερίες και καταδικάζοντας την τυραννία∙ ενώ ταυτόχρονα, από την άλλη μεριά, η πλειοψηφία των επαναστατικών κειμένων εμπνέεται από χιλιαστικές αντιλήψεις, βεβαιώνοντας ότι ο Θεός είναι με το πλευρό του ξεσηκωμού τους. 

Από αυτά τα τρία θεμελιώδη χαρακτηριστικά της Αμερικάνικης επανάστασης – σπουδαιότητα των θεμελιωδών και οικουμενικών δικαιωμάτων του ανθρώπου, προσευχή ώστε ο Θεός να βοηθήσει μια προσπάθεια χιλιαστικού τύπου και υπεράσπιση των παραδοσιακών δικαιωμάτων των περιφερειακών εθνοσυνελεύσεων (Πολιτείες), που υπήρχαν ήδη-, τα δυο τελευταία δεν ήταν καινούργια. Και ήταν αυτά που κυριαρχούσαν στο πολιτισμικό επίπεδο της Αμερικάνικης επανάστασης του 18ου αιώνα. […] 

Μόνο στη Γαλλία του 1789 συναντάμε για πρώτη φορά τις πολιτισμικές εκείνες διαστάσεις, που στη συνέχεια αποτέλεσαν, για τη σύγχρονη εποχή, την πεμπτουσία της επανάστασης, δηλαδή: απόρριψη του παρελθόντος και συνειδητή προσπάθεια να δημιουργηθεί μια εντελώς νέα εποχή στο όνομα του ανθρώπινου ορθού λόγου και όχι πλέον θεϊκή αδεία. Αυτή η μοναδικότητα οφείλεται στη σύντηξη δυο στοιχείων:  

• Του αντικληρικαλισμού κατά το πνεύμα του Ευρωπαϊκού Διαφωτισμού, ενός αντικληρικαλισμού που δεν διαποτίζει τόσο πολύ τις συνειδήσεις των αγγλοσαξώνων. 
• Και της πίστης στην πρόοδο και στον ορθό λόγο, ο οποίος εμφανίζεται ως κύριο κριτήριο μόνο προς τα τέλη του 18ου αιώνα. Με βάση αυτό το κριτήριο θεωρήθηκαν ξεπερασμένοι οι θεσμοί του Παλαιού Καθεστώτος. Και χάρη στο πρώτο στοιχείο – τον αντικληρικαλισμό – μπόρεσαν οι Γάλλοι να αισθανθούν ελεύθεροι για να δημιουργήσουν για το δικό τους λογαριασμό, και όχι για να υπηρετούν τον Δημιουργό, και για να εξαπολύσουν πολιτικές και κοινωνικές εκστρατείες προκειμένου να μεταμορφώσουν ολόκληρη την Ευρώπη. […]

Αυτό στο οποίο πρέπει να επιμείνουμε, είναι το μοναδικό πολιτισμικό πεδίο που αναπτύχθηκε από τη Γαλλική επανάσταση. Αυτό διακρίνει αυτή την επανάσταση από όλες τις άλλες μέσα στην ιστορία. Διότι στη Γαλλία του 1789 συναντάμε για πρώτη φορά την «Επανάσταση» όχι πια με την κλασική έννοια του όρου αλλά με την εντελώς σύγχρονη. Εκεί για πρώτη φορά το εσχατολογικό πλαίσιο της χριστιανικής εποχής, η πίστη στην καταστροφή του παρελθόντος και στη δημιουργία μιας εντελώς νέας ενάρετης εποχής κάνουν την εμφάνισή τους εντελώς εκκοσμικευμένα και μεταμορφωμένα σε μια πίστη, ότι ο ίδιος ο άνθρωπος έχει από μόνος του τη δύναμη να φτιάξει έναν ανώτερο κόσμο. […] 

Για να κατανοήσουμε καλά τον αντίκτυπο της Γαλλικής επανάστασης πρέπει να διακρίνουμε δυο από τα στοιχεία της: το μύθο της και τη μέθοδό της. 

Ο μύθος της Γαλλικής επανάστασης είναι ότι η ελευθερία, η ισότητα και η δημοκρατία μπορούν να πραγματοποιηθούν άμεσα από τη δράση του ίδιου του ανθρώπου. Ο χρυσός αιώνας της επουράνιας λύτρωσης κατεβαίνει στη γη και εκείνος που τον κομίζει δεν είναι πλέον ο Μεσσίας αλλά ο άνθρωπος. 

Η μέθοδος της Γαλλικής επανάστασης στηρίζεται στη δημιουργική καταστροφή. Δηλαδή στην ιδέα ότι ο δρόμος προς την ελευθερία, την ισότητα και τη δημοκρατία περνάει από την καταστροφή των κατεστημένων μη-δημοκρατικών θεσμών και από τον αφανισμό των υποστηρικτών αυτών των παλιών θεσμών, έστω και με τη χρήση τρομοκρατίας. 

Δυστυχώς ο μύθος και η μέθοδος της Γαλλικής επανάστασης είναι δυο πράγματα εντελώς ασύμβατα μεταξύ τους. Η προσφυγή στην  τρομοκρατία καταστρέφει συστηματικά το πολιτικό πεδίο, που είναι αναγκαίο για ν’ ανθίσουν όλες αυτές οι ελευθερίες. Στην ίδια τη Γαλλία, η κληρονομιά της Τρομοκρατίας είναι το τέλος της συνταγματικής διακυβέρνησης στην αρχή μέσα από το Διευθυντήριο και στη συνέχεια με το Ναπολέοντα. Και οπουδήποτε μέσα στη σύγχρονη ιστορία επικρατεί η μέθοδος της Γαλλικής επανάστασης, ο μύθος της εξαφανίζεται»,

J. A. Goldstone, Επαναστάσεις μέσα στην ιστορία και ιστορία της επανάστασης, 
Γαλλική Επιθεώρηση Κοινωνιολογίας, τχ 30, 1989.

DAVOS: Ο γελωτοποιός του Βασιλιά

«Όπως όλα τα έργα του κλασικού θεάτρου, με τους βασιλιάδες τους, τις παρθένες τους, τον έρωτα και την προδοσία, πρέπει να έχουν πάντα και το γελωτοποιό του βασιλιά, έτσι και η παγκοσμιοποίηση έχει το Νταβός. (...)

Τον Ιανουάριο του 1971, η πρώτη συνδιάσκεψη που έγινε σ’ αυτό το χωριουδάκι των ελβετικών Άλπειων, αποτέλεσε την πρώτη σοβαρή απόπειρα να εμψυχωθεί η ευρωπαϊκή οικονομική τεχνοκρατία ώστε να μπορεί ν’ ανταγωνίζεται επάξια αυτή των ΗΠΑ. Ήταν ή επέτειος των 25 χρόνων από την ίδρυση του Κέντρου Βιομηχανικών Ερευνών και η συνδιάσκεψη επικεντρώθηκε σε τρία σημεία: τα έθνη σβήνουν και πρέπει να σβήσουν∙ οι επιχειρήσεις είναι πια στα χέρια των διαχειριστών και όχι των κλασικών κεφαλαιοκρατών∙ οι μπίζνες πρέπει να καθοδηγούν την κοινωνία. Αυτό ακριβώς υποστήριξαν οι 160 σελίδες από τα πρακτικά της:

 "Σε αντίθεση με την ολοφάνερη παρακμή των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών, η βιομηχανία και το εμπόριο προσαρμόστηκαν πολύ γρήγορα στις καινούργιες πραγματικότητες, εν μέρει επειδή είναι πιο κοντά στη ζωή και δεν μπορούν να φορτώνουν για πολύ καιρό τα δικά τους σφάλματα στις πλάτες άλλων (…) Υπό κανονικές συνθήκες την πρωτοβουλία αναλαμβάνουν οι πολιτικοί. Τώρα όμως η βιομηχανία και το εμπόριο παίρνουν τα πράγματα στα χέρια τους".

Αυτή την ακραία άποψη ώθησε ακόμη μακρύτερα εκείνος που ανέλαβε πρώτος τις τύχες του Νταβός στα χέρια του, ο Κλάους Σβαμπ, ένας νέος καθηγητής του μάνατζμεντ που ευθύς αμέσως άρχισε να προσκαλεί τη διεθνή οικονομική τεχνοκρατία. (...)

Αυτό το Ευρωπαϊκό Συμπόσιο Μάνατζμεντ, που σύντομα μετεξελίχθηκε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ ή απλά Νταβός, ήταν η πρώτη οργάνωση που εντόπισε προς τα πού θα έγερνε το κενό του δυτικού πολιτισμού. Έλαβε χώρα 7 μήνες πριν ο Νίξον διαλύσει τη συνθήκη του Μπρέτον Γουντς και ευθύς εξαρχής υποστήριξε, ότι η κοινωνία θα πρέπει να θεωρείται μέσα από το πρίσμα της οικονομίας και η οικονομία μέσα από το πρίσμα των διαχειριστών των μεγάλων ομίλων μάλλον παρά από αυτό των κλασικών καπιταλιστών. (...)

Ο Σβαμπ κατόρθωσε να φτιάξει μια σύγχρονη Αυλή, με όλα τα χαρακτηριστικά της ζωής των ανακτόρων: ελπίδα ότι θα καταφέρουμε να ασκήσουμε κάποια επιρροή∙ συμπεριφορές αυλικών, που τώρα βαπτίζονται '‘λόμπινγκ’' ή '‘δίκτυα’'∙ ισχυροί δούκες και πρίγκηπες ταπεινωμένοι που αναγκάζονται να γλύφουν το βασιλιά ή τους ανθρώπους του περιβάλλοντός του. Ο βασιλιάς του Νταβός ήταν μια ιδέα: βλέπουμε την κοινωνία μέσα από τα μάτια της οικονομίας. Αυλικοί ήταν οι μάνατζερς των μεγάλων ομίλων. Και ταπεινωμένοι πρίγκιπες, οι αιρετοί ηγέτες, οι πολιτικοί».

John Ralston Saul, The Collapse of Globalism and the reinvention of the World (2005)

Σημ. HS Διαβάστε εδώ μια παλιότερη παρουσίαση του βιβλίου τού Σάουλ για το σύγχρονο κορπορατισμό. 

Όχι άλλο "νόημα"!!!

  Μέσα στην τερατώδη σύγχυση της σύγχρονης ζωής, που ελάχιστα την συγκαλύπτει η -όποια- εύρυθμη λειτουργία του οικονομικού και κρατικού μηχανισμού , το άτομο προσκολλάται απελπισμένο στη συλλογικότητα.

Θρησκείες, Ιδεολογίες, "Σκοποί", κάθε λογής ηθικολογικοί εξουσιαστικοί μηχανισμοί υπόσχονται στο άτομο την σωτηρία. Κι αυτό νομίζοντας ότι μόνον οι μεγάλες συλλογικότητες μπορούν να το βοηθήσουν είναι υπερπρόθυμο να αποποιηθεί την προσωπική του ευθύνη· θέλει μόνο να υπακούει. Έτσι χάνεται το πολυτιμότερο αγαθό από όλα : η συμβίωση των ανθρώπων· ο άνθρωπος ως πρόσωπο παύει να είναι το ζωντανό μέλος της κοινωνίας και γίνεται μια βίδα στην συλλογική μηχανή.

Κατακλυζόμαστε από αυτόματα που το καθένα τραυλίζει την γλώσσα της συλλογικότητας "του" της "μεγάλης του ενότητας". Αυτόματα Τυφλά και Κουφά!

Η Επιστήμη η Θρησκεία και η Ιδεολογία υποστηρίζοντας την αναγκαιότητα της αναζήτησης και εύρεσης του νοήματος δημιουργεί έναν ασφυκτικό κλοιό καταπίεσης, ένα πλέγμα κανόνων και διατάξεων με αποτέλεσμα την αυτοματοποίηση την απομάγευση και τον απανθρωπισμό μας*.

Είναι μοναδική απάντηση σε αυτήν την "πολιορκία" ο σχετικισμός και ο ακόλουθος κομφορμισμός του; Μήπως  με το "όλα παίζουν" κερδίζουμε ένα εργαλείο για απόδραση, σε βάρος όμως της αλήθειας;Μήπως η αποκλειστική επιδίωξη της υποκειμενικότητας εγγυάται απλά την παρακμή της;Μήπως η "κρίσιμη στιγμή" μιας απόφασης  δεν έρθει ποτέ; Υπάρχει τρόπος να φτάσει η υποκειμενικότητα τον εαυτό της, να αποκτήσει αυτοσυνείδηση και επίγνωση της αντικειμενικής πραγματικότητας που στρεβλώνει το υποκείμενο, ή θα παραμείνει στον αιώνα τον άπαντα ένα υποκείμενο ιδεολογικό και γιορτινό, ένα εργαλείο μιας καταπιεστικής κοινωνίας;

*Υπάρχει όμως κάτι πολύ ύποπτο στην όλη αυτήν την σημασιολογία. Ότι δηλαδή η λέξη "νόημα" είναι πιθανόν η μόνη σε ολόκληρη την γλώσσα που η σημασία της είναι εξαιρετικά δύσκολο να βρεθεί. Τι σημαίνει"σημαίνειν"; Και αν υποθέσουμε ότι "σημαίνειν" σημαίνει την δυνατότητα κάθε είδους δεδομένων να μεταφράζονται σε μια διαφορετική γλώσσα; (τη σημασία δηλαδή της λέξης με λέξεις διαφορετικές, που σε ένα ελαφρώς διαφορετικό επίπεδο είναι ισόμορφες με την λέξη ή την έκφραση που προσπαθείτε να καταλάβετε). Αυτό αμέσως προϋποθέτει κανόνες, διάταξη, τάξη κτλ.

Για το cut up

Μ.Μπούμπερ Το πρόβλημα του Ανθρώπου [εκδ.Γνώση]

Κ.Λ.Στρώς Μύθος και Νόημα [εκδ. Καρδαμίτσα]
Ρ.Τζακόμπι, Κοινωνική Αμνησία [εκδ. Ύψιλον]

Σ.Φροϋντ Ο Πολιτισμός πηγή δυστυχίας [εκδ. Επίκουρος]

Κόλλες κοπίδια ψαλίδια παραγωγής μας.

The moment is as uninhabitable as the future

Αδηφάγα Πράγματα

Υπό το βάρος των έκτακτων και πολιτικά διδακτικών/παραδειγματικών γεγονότων στην Τυνησία, κάνουμε μια αναστροφή αφήνοντας στο πλάι τα επίκαιρα, και αντιγράφουμε απόσπασμα από μια συνέντευξη* που έδωσε ο Ζακ Λακάν στον Ε. Γκραντζότο στην Ρώμη το, επίσης επίκαιρο, 1974.

 

Η διάρρηξη του Πραγματικού ήταν θέμα απόφασης για τον Γάλλο χιουμορίστα και αναλυτή. Διαφεύγοντας της γνώσης  θα συμφωνήσω ενστικτωδώς. - Izi

*

"Είναι αλήθεια, υπάρχουν γύρω μας εξοργιστικά αδηφάγα πράγματα, όπως η τηλεόραση, μεσω της οποίας ένα μεγάλο μέρος από εμάς καταβροχθίσεται τακτικά. Αλλά αυτό γίνεται επειδή υπάρχουν άνθρωποι που αφήνονται να καταβροχθιστούν, που επινοούν μάλιστα για λογαριασμό τους ένα ενδιαφέρον σε αυτό που βλέπουν.

Και μετά υπάρχουν και άλλα πράγματα, πολύ πιο αδηφάγα: Οι πύραυλοι που πηγαίνουν στην σελήνη, οι έρευνες στα βάθη του ωκεανού κτλ. Κάθε είδους πράγματα που μας κατασπαράσσουν.

Αλλά δεν υπάρχει λόγος να δραματοποιούμε. Είμαι σίγουρος πως όταν θα έχουμε απαυδήσει με τους πυραύλους, με την τηλεόραση και με όλες αυτές τις καταραμένες μάταιες έρευνες, θα βρούμε κάτι άλλο να ασχοληθούμε. Πρόκειται για μια αναβίωση της θρησκείας, έτσι δεν είναι; Και μήπως υπάρχει μεγαλύτερο αδηφάγο τέρας από την θρησκεία; Πρόκειται για συνεχή γιορτή, ένας τρόπος να διασκεδάζουμε εις τον αιώνα τον άπαντα, όπως αυτό έχει αποδειχτεί.

Η απάντησή μου σε όλα αυτά είναι ότι ο άνθρωπος ήξερε πάντα να προσαρμόζεται στο κακό. Το μόνο πραγματικό που μπορούμε να συλλάβουμε , στο οποίο μπορούμε να έχουμε πρόσβαση είναι ακριβώς αυτό, είτε μας αρέσει είτε όχι θα πρέπει να το πάρουμε απόφαση: Να δώσουμε ένα νόημα στα πράγματα, όπως λέγαμε. Διαφορετικά ο άνθρωπος δεν θα είχε άγχος, ο Φρόιντ δεν θα ήταν διάσημος κι εγώ θα ήμουν καθηγητής σε λύκειο".

 

 *Την μετέφρασαν ο Δημήτρις Βεργέτης και η Ντόρα Περτέση για το δεύτερο τεύχος του περιοδικού Αληthεια