04 Φεβρουαρίου 2009

Περί του εργάτη της τέχνης και του πολιτισμού

Aνακοίνωση στη Γενική Συνέλευση της Κατάληψης της Λυρικής Σκηνής
στις 6 Φεβρουαρίου
(του Γιάννη docta ignorantia Πεδιώτη)



Προσπάθησα επίμονα στην χτεσινή συνέλευση να λάβω τον λόγο αλλά δεν τα κατάφερα εξαιτίας της έντασης που είχαν εκείνη τη στιγμή οι τοποθετήσεις και των μικροδιενέξεων που τις ακολούθησαν. Όντας εξαντλημένος από το να παρακολουθώ τη συζήτηση έκανα ένα μεγάλο διάλειμμα εκτός του χώρου της διεξαγωγής της και όταν επανήλθα έκρινα ότι ήταν πλέον αργά να το προσπαθήσω πάλι. Θέλησα έτσι να καταθέσω γραπτά τις σκέψεις μου όσον αφορά τα ζητήματα που τέθηκαν μέσα από την εξέλιξη της διαδικασίας. Λόγω του διαλείμματος ενδέχεται να έχασα κάποια σημαντικά που ειπώθηκαν και γι' αυτό θα ήθελα να εκληφθεί αυτή η ανακοίνωση ως ένα γενικότερο σχόλιο πάνω στη διαδικασία και το πολιτικό της νόημα.

Παρακολουθώ ανελλιπώς απ' την πρώτη στιγμή τις συζητήσεις και δεν έχω λάβει συνειδητά ούτε μία φορά το λόγο. Αυτό οφείλεται στο ότι πιστεύω πως η εκφορά λόγου στα πλαίσια μιας διαδικασίας που ονομάζεται πολιτική οφείλει να είναι υπεύθυνη και να έχει δεσμευτικό χαρακτήρα ως προς αυτήν. Πρέπει κανείς να έχει αίσθηση της θέσης απ' την οποία μιλά. Διάφορες προσωπικές μου υποχρεώσεις και άλλοι λόγοι δε μου επιτρέπουν την παραμονή στο χώρο της κατάληψης τις κρίσιμες στιγμές γι' αυτό νοιώθω ακατάλληλος να υποστηρίξω τον τερματισμό ή τη συνέχιση της. Ωστόσο θεωρώ κρίσιμο να έχει ο καθένας απ' εμάς που υποστηρίζει αυτή την κίνηση σαφή αίσθηση του πολιτικού της διακυβεύματος.



Μια πολιτική διαδικασία είναι μια διαδικασία λήψης αποφάσεων και είναι ανταγωνιστική όταν διακηρύσσει ότι δεν αποκλείει κανένα προσπαθώντας να το υλοποιήσει. Η συλλογικότητα βασίζεται εν τέλει και ιδωμένη από μία οριακή σκοπιά στην πλειοψηφούσα αρχή. Είναι βαθιά νυχτωμένος και  αιθεροβάμων όποιος πιστεύει ότι η ομοφωνία και η συναίνεση είναι εφικτή σε κάθε περίπτωση ή ότι μπορεί να ισχύσει καθολικά. Δίχως να θέλω να μπω σε ζητήματα κοινωνικής ψυχολογίας γύρω απ' το πως διαμορφώνεται κάθε φορά κλίμα συναίνεσης ή πως επιτυγχάνεται η ομοφωνία εφιστώ την προσοχή στο ότι μπορεί η συναίνεση να διαμορφωθεί μ' ένα τέτοιο τρόπο που να αποτελέσει τροχοπέδη στην ανάδειξη μιας πολιτικής κουλτούρας που θέλει τον καθένα να έχει πλήρη συνείδηση του δεσμευτικού χαρακτήρα της εκφοράς λόγου στα πλαίσια μιας πολιτικής διαδικασίας. Όπου δεν μπορεί να επιτευχθεί αβίαστα η συναίνεση (και η σημασία αυτού ελέγχεται μέσα απ' τη διαπραγμάτευση του νοήματος των λεχθέντων), όπου υπάρχουν διαφωνίες και αποκλίνουσες τάσεις που τείνουν να οξυνθούν, όπως έγινε στην χτεσινή συνέλευση, θα πρέπει να καταφεύγει κανείς από ένα σημείο και μετά σε ψηφοφορία. Δεν είμαστε εδώ για να λύσουμε τα αιώνια προβλήματα που προκύπτουν απ' την ύπαρξη μεγάλων και μικρών πλειοψηφιών και μειοψηφιών αντίστοιχα, είμαστε εδώ για να αποφασίσουμε αν θα συνεχιστεί ή όχι η κατάληψη της Λυρικής σκηνής. Πολιτική ήττα δεν είναι το ό,τι δεν καταφέρνουμε να συνδέσουμε ικανοποιητικά αυτή την κίνηση με διάφορες άλλες αντίστοιχες που τρέχουν παράλληλα αλλά ότι η ύπαρξη μιας γενικής συνέλευσης η οποία αδυνατεί μετά από έξι και, συνεχόμενες ώρες να λάβει μια απόφαση, πριν δηλαδή επικρατήσει η σωματική και ψυχική εξάντληση όχι μόνο σ' αυτούς που μένουν επί μονίμου βάσεως στην κατάληψη αλλά και σ' αυτούς που απλά την παρακολουθούν. Και δεν είναι βέβαια παρήγορο το ότι έπρεπε να φτάσει οριακά η κατάσταση για να κινητοποιηθούν αυτοί που έχουν μια κάποια τριβή με τις πολιτικές διαδικασίες προς την κατεύθυνση που περιγράφω.

Έχω την εξής πρόταση λοιπόν. Προκειμένου να μην επαναληφθεί το χτεσινό (κάτι που συνεπάγεται πολιτική ήττα για μένα), δεδομένου ότι η ομοφωνία είναι δύσκολο να επιτευχθεί, καλά θα ήταν να προχωρήσουμε από ένα σημείο και μετά σε ψηφοφορία ακόμη και αν προκύπτει το ζήτημα του αν έχει δικαίωμα κάποιος που δεν μπορεί να δεσμευτεί εκ των προτέρων και άνευ όρων για τον άλφα ή τον βήτα λόγο να ανήκει στο σύνολο αυτών που λαμβάνουν αποφάσεις. Προτείνω επίσης, αν η γενική συνέλευση αποφασίσει τη συνέχιση της κατάληψης, να αντικατασταθούν από άλλους, κατόπιν διευθέτησης των πρακτικών ζητημάτων, οι άνθρωποι αυτοί που έχουν στηρίξει με τη συνεχή παρουσία τους στο χώρο το εγχείρημα. Τα παιδιά αυτά δεν έχουν τίποτε να αποδείξουν σε πολιτικό και ανθρώπινο επίπεδο.

Επαναλαμβάνω δεν είμαστε εδώ για να λύσουμε, άμεσα τουλάχιστον, τα αιώνια προβλήματα της αυτοργάνωσης και της άμεσης δημοκρατίας, όπως είναι για παράδειγμα το ότι σε περίπτωση ψηφοφορίας μπορεί μεν να μην αποκλείεται κανένας από τη διαδικασία λήξης αποφάσεων αλλά δύναται να αποκλεισθεί κατά τη διαδικασία της υλοποίησης τους και να υποστεί τις συνέπειες των αποφάσεων στις οποίες δε συναινεί. Τι γίνεται λοιπόν με την άνευ όρων και απριόρι δέσμευση η οποία δεν μπορεί να εξασφαλιστεί μέσα απ' την διαδικασία την οποία όμως η ίδια η διαδικασία απαιτεί για την ομαλή διεξαγωγή της. Επί του προκειμένου πως αντιμετωπίζεται το γεγονός ότι μπορεί κάποιος να ψηφίσει υπέρ της συνέχειας της κατάληξης όταν δεν μπορεί να βρίσκεται εκεί τις κρίσιμες στιγμές ή το ότι μπορεί κάποιος να ψηφίσει υπέρ του τερματισμού της όταν υπάρχει ένα άλλος απ' αυτούς που στηρίζουν συστηματικά την κατάληψη που παρόλη την κούραση του προτίθεται να συνεχίσει. Αναρωτιέμαι λοιπόν αν θα έπρεπε να επηρεάσει θετικά ή αρνητικά την απόφαση η ψήφος ενός που δεν μπορεί να δεσμευτεί άνευ όρων; Δεν γνωρίζω, απλά σας κοινοποιώ τον προβληματισμό μου και οφείλω να σας ότι κλείνω υπέρ της άποψης του να τερματιστεί η κατάληψη.
Ολοκληρώνοντας θα ήθελα να πω ότι πέραν της διασφάλισης της πολιτικής διαδικασίας θεωρώ ότι ένα επιπλέον πολιτικό διακύβευμα αυτής της κίνησης είναι να καταστήσει σαφές ποιο πολιτικό και οικονομικό καθεστώς σε σχέση με την πολιτιστική παραγωγή και κατανάλωση αμφισβητείται. Επιφυλάσσομαι επίσης στις επόμενες μέρες να βρω το χρόνο για να τοποθετηθώ και πάνω στο ζήτημα που προέκυψε αναφορικά με τη στάση που θα πρέπει να κρατά κανείς απέναντι σ' αυτό που σχηματικά και γενικευτικά ονομάστηκε από κάποιους “πληρωμένη τέχνη” (υπονοώντας ξεπουλημένη).

Θα ήθελα επίσης, ακόμη και αν ακουστεί περίεργο, να κάνω ένα σχόλιο που αφορά το ζήτημα εξουσίας που υποτίθεται ότι θέτουμε, σχόλιο το οποίο κατατίθεται μ' αυτό τον τρόπο μόνο και μόνο γιατί θεωρώ πρέπον να γίνει υπό τέτοιες συνθήκες. Σας καλώ λοιπόν να σκεφτείτε αν η ιεραρχία εξουσιών είναι μια ιεραρχία καθηκόντων και ανάληψης ευθύνης και βασίζεται στην διαβάθμιση και στην πολλαπλότητα του τρόπου με τον οποίο δεσμεύεται κανείς από τον λόγο που εκφέρει στα πλαίσια μιας πολιτικής διαδικασίας ακριβώς επειδή δεν μπορούν όλοι να δεσμευτούν εκ των προτέρων και άνευ όρων για το οτιδήποτε.
Docta Ignorantia
Γιάννης Π.
06/02/09

--------------------------------------------------------

Περί του εργάτη της τέχνης και του πολιτισμού


Για να μη γίνει ακατάσχετη η ροή του λόγου μου επειδή έχω να μιλήσω σε συνέλευση αρκετά χρόνια και επειδή τα γραπτά ως γνωστόν μένουν, φρόντισα να γράψω μερικές επιπλέον σκέψεις, κατατοπιστικού χαρακτήρα όσον αφορά τα θέματα που έθιξα με την Ανοικτή Επιστολή προς τους Καταληψίες της Λυρικής Σκηνής, κείμενο που γράφτηκε αμέσως μετά την πρώτη γενική συνέλευση της κατάληψης, δημοσιεύτηκε στο διαδίκτυο (http://dangerfew.blogspot.com/) και μοιράστηκε κατά τόπους και σε μικρό βαθμό μέσα στο χώρο αυτής. Οι σκέψεις αυτές βρίσκονται σε συνάφεια και λαμβάνουν υπόψη την εξέλιξη των συζητήσεων για την οποία κατά την άποψη μου μόνο να ενθουσιαστεί μπορεί κανείς με την έννοια ότι θίγονται αυθόρμητα από άτομα που εν πολλοίς δεν ανήκουν σε πολιτικές ομάδες κανενός είδους ζητήματα άκρως πολιτικά που προσπάθησα και εγώ να αναδείξω μέσα στην επιστολή. Το συμπληρωματικό αυτό κείμενο γράφτηκε με αφορμή τη συζήτηση που θα πραγματοποιηθεί σήμερα τέσσερις Φεβρουαρίου με θέμα “Καλλιτέχνης, εργάτης της τέχνης, ή τι;”, μπορεί κανείς να το βρει στο διαδίκτυο στην ίδια διεύθυνση. Επιφυλάσσομαι για περαιτέρω τοποθετήσεις.

  1. Ειπώθηκε πολύ σωστά με αφορμή την ενημέρωση για την κατάσταση της τραυματισμένης συνδικαλίστριας Κωνσταντίνας Κούνεβας που έγινε από μέλη της "Παναττικής Ένωσης Καθαριστριών και Οικιακού Προσωπικού" ότι αυτό που ενώνει τις καθαρίστριες και τους καλλιτέχνες είναι οι ελαστικές σχέσεις εργασίας και ένα συγκεκριμένο εργασιακό καθεστώς. Υπερθεματίζω λέγοντας ότι αυτό που ενώνει τους καλλιτέχνες και τις καθαρίστριες δεν είναι ότι μπορούν και οι καθαρίστριες να κάνουν τέχνη, μπορεί ναι, μπορεί και όχι, το ότι κάποιος που δουλεύει σα σκουπιδιάρης είναι δυνητικά ο πιο συγκλονιστικός καλλιτέχνης για κάποιους δε σημαίνει ότι η παραγωγική και δημιουργική ικανότητα όλων των ατόμων είναι ίσης αξίας (αυτό μόνο ποσοτικά και ως αφαίρεση μπορεί να επιβληθεί). Αυτό που τους ενώνει είναι ότι οι δραστηριότητες και των δύο αποφέρουν κέρδη σε κάποιους. Υπάρχει και κάτι όμως που τους διακρίνει, ότι οι καλλιτέχνες (οι καλές τέχνες, η κουλτούρα) αποφέρουν μέσω του πολιτισμού και της διασκέδασης απείρως μεγαλύτερα ποσά. Οι καλλιτέχνες που υποτίθεται ότι αποτελούν το πλέον ευαισθητοποιημένο, ευφυές και προοδευτικό κομμάτι της κοινωνίας πρέπει να σταθούν νηφάλια απέναντι σ' αυτό και να μην προσκολληθούν στο δίπολο είτε του να αναζητήσουν τρόπο να θεμελιώσουν ιδεολογικά τον εξοβελισμό της καλλιτεχνικής και δημιουργικής δραστηριότητας, είτε να προσπαθήσουν με συντεχνιακό τρόπο να συμπλεύσουν με το οικονομικό και πολιτικό καθεστώς. Η ελευθερία της τέχνης, που σημαίνει η ελεύθερη ανάπτυξη της δημιουργικής δραστηριότητας, εξαρτάται απ' αυτό.
  2. Οι καλλιτέχνες και οι διανοούμενοι δε συνιστούν μέρος ή μια εκμεταλλευόμενη τάξη επειδή είναι αλληλέγγυοι με την τάξη των εργατών ή των αγροτών αλλά επειδή αποφέρουν κέρδος για τους κάτοχους της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας, επειδή το κράτος εκμεταλλεύεται την τέχνη και την κουλτούρα. Το ζήτημα είναι ότι αποφέρουν κέρδος και εμπλέκονται μ' ένα θεμελιωδώς διαφορετικό τρόπο σ' αυτό το παιχνίδι. Το είδος της εκμετάλλευσης την οποία υφίστανται είναι άλλου τύπου απ' αυτή ενός βιομηχανικού εργάτη ή ενός αγρότη, όχι από μια μεταφυσική σκοπιά αλλά σε καθαρά πολιτικό και οικονομικό και αυτό που υποτίθεται πως συνιστά την φόρμουλα για πολιτική δικαιοσύνη και οικονομική ισότητα αναφορικά με τη βιομηχανική και σε κάποιο μεγάλο βαθμό με τη χειρωνακτική εργασία, το οικονομικό ισόποσο της μίας ώρας δηλαδή, δεν μπορεί να ισχύσει και για τους εργάτες του πολιτισμού και της κουλτούρας ακριβώς επειδή η τέχνη συνιστά μια σπάνια παραγωγή η οποία δεν αναλύεται σε ποσοτικό χρόνο όπως γίνεται με τη μαζική βιομηχανική παραγωγή εμπορευμάτων και επειδή οι αξίες στον ανεξάρτητο χαρακτήρα της μεταβλητότητας τους δεν μπορούν να αντιστοιχηθούν σε χρήμα καθώς με το χρήμα μετρά κανείς μονάχα ό,τι μπορεί να ονομαστεί κοινωνική ή κοινή αξία. Οι καλλιτέχνες ως εκμεταλλευόμενοι μόνο ένα πράγμα μπορούν να υπερασπισθούν από κοινού με άλλους εκμεταλλευόμενους το δικαίωμα του καθενός να αποφασίζει τι θέλει να παράγει και τι να καταναλώσει, το δικαίωμα του καθενός τόσο να συσσωρεύει όσο και να καταναλώνει αυτό που ο ίδιος συσσώρευσε. Δεν μπορεί κανείς να επεξεργαστεί το πως λαμβάνει χώρα αυτού του είδους η εκμετάλλευση την οποία υφίστανται οι καλλιτέχνες ως παραγωγοί κέρδους έχοντας στο μυαλό του θεωρητικά σχήματα που έχουν προκύψει από την ανάλυση του πως εκμεταλλεύονται οι κάτοχοι της εξουσίας την τάξη των βιομηχανικών εργατών ή των αγροτών. Θέλω να τονιστεί αυτό· μιλάμε για άλλου είδους εκμετάλλευση επειδή μιλάμε για άλλου είδους εργασία.
  3. Έχει πλάκα για ένα άνθρωπο σαν και εμένα που μεγάλωσε σε μια δύσκολη και δίχως προοπτική εποχή με τα κείμενα που παρήγε η σύμπλευση των πλέον ριζοσπαστικών τάσεων του επαναστατικού κινήματος και της καλλιτεχνικής πρωτοπορίας του εικοστού να βλέπει ένα χρόνιο υποστηρικτή της Τέταρτης Διεθνούς (πολλά χρόνια πριν γεννηθώ) όπως είναι ο κ. Σάββας Μιχαήλ να ανασύρει στην ομιλία που έδωσε χτες στις 4 του μηνός στον χώρο της κατάληψης όλα τα συνθήματα των σουρεαλιστών, των λετριστών και των καταστασιακών και όλους τους πομπώδεις νεορομαντικούς λεκτικούς λεονταρισμούς του πιο πρόσφατου επαναστατικού μεσσιανισμού δίχως να αναπτύξει θέση ή να παραπέμψει σε κανένα μείζον ζήτημα όσον αφορά τη φύση της εργασίας των καλλιτεχνών και των διανοούμενων στη σύγχρονη κοινωνία. Και δεν είναι καθόλου ευχάριστο το ότι αυτή ακριβώς η στάση ρίχνει λάδι στην φωτιά για την πλέον κοινότοπη και αποστειρωμένη αντικαλλιτεχνική ρητορεία. Την οπλίζει μάλιστα, σε κάποιο βαθμό ακουσίως και σ' έναν άλλο εκουσίως, με το να πιστεύει ότι το “ουτοπικό πλεόνασμα” της τέχνης μπορεί να χρησιμεύσει ως υποστύλωμα κάθε είδους επαναστατικών πολιτικών συνθημάτων ακόμη και αν τα υπερασπίζεται κανείς είτε ως καλλιτέχνης είτε ως οτιδήποτε άλλο.

    docta ignorantia

14 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Για όλη την φάση της Λυρικής έχω να πω το εξής:
Η ο Καραμανλής ή τα Τανκς.
Με λίγα λόγια αναμένουμε την μεταπολίτευση. Η φαντασία στην εξουσία κτλ.
Ο Μιχαήλ είχε πολύ πλάκα , και επίσης πλάκα είχε και ο παππούς με τα ποιήματα μετά.

Ζήτω ο Τροτσκι. Και γρήγορα κάποιος να τον φυλάει γιατί έχω πληροφορίες ότι θα μας το φάνε λάχανο το παλικάρι.

θα σταματήσει ο τραγέλαφος?

Ανώνυμος είπε...

Αντιγράφω εδώ (μετά από προτροπή φίλου) μια εκτίμηση για την κατάληψη της Λυρικής (όπως διατυπώθηκε στις 4/2 και στα πλαίσια μιας άλλης συζήτησης):

1) Έχω την εντύπωση ότι η συνέλευση (της κατάληψης) αναρωτιέται τι είναι.
Δεν το λέω υποτιμητικά (μάλλον το αντίθετο).
Υπάρχουν ασφαλώς διάφοροι που έχουν πολύ παγιωμένες απόψεις για το τι θα ήθελαν να είναι ή να γίνει(καλώς ή κακώς), αλλά αν υπάρχει κάτι σαν "συλλογική συνείδηση", αυτή αντιστοιχεί στην απορία που είπα.
Γιατί μαζεύονται 500 άτομα κάθε βράδυ στη συνέλευση;
Ασφαλώς και για τα όμορφα κορίτσια, για το καλλιτεχνικό λούστρο, από συρμό, κλπ. - για ένα σωρό "χυδαίους" λόγους τέλος πάντων, παίζουν κι αυτοί.
Αλλά όχι μόνο γι' αυτούς τους λόγους (πιστεύω και υποστηρίζω).

2) Κρίμα που δεν πέρασε ο Β., θα του άρεσε ότι δεν υπάρχει εκείνη η
ατμόσφαιρα της βίας (που υπήρχε, νομίζω, ακόμα και στις ομορφότερες στιγμές του Δεκέμβρη).
Δεν ασχολιόμαστε, δεν ασχολιέται κανείς με τους μπάτσους (είναι βέβαια πολύ πιθανό ν' ασχοληθούν αυτοί μαζί μας, κάποια στιγμή, αν το πράγμα μακρύνει ή πάρει άλλες διαστάσεις , κλπ.) Κάποιος είπε στη συνέλευση: "είναι η πιο ειρηνική κατάληψη που έχω δει" (κι αμέσως τον διόρθωσαν κάποιοι, "μα τι λες, η κατάληψη είναι δυναμική, κλπ") -
νομίζω όμως ότι κέρδισε ένα ρούμπο.
Επίσης, δεν υπάρχει ιδιαίτερη εριστικότητα στις κουβέντες (μεταξύ των καταληψιών) - όπως έχει συμβεί πολύ συχνά.

3) Φυσικά, ακούγονται και πολλές βλακείες.
Αλλά, για κοιτάχτε, παίρνει το λόγο διάφορος κόσμος και λέει ο καθένας το δικό του, το μακρύ του και το κοντό του, πώς βλέπει αυτός τα πράγματα, κλπ. Υποτίθεται ότι αυτό θέλουμε, έτσι δεν είναι;
Δεν μπορώ να δω, σε μια τέτοια κατάσταση, πώς θα αποφεύγαμε ν' ακούμε (και)βλακείες.
Εγώ θα σημειώσω, στα θετικά, ότι υπάρχει μικρό μόνο ποσοστό ένδοξης
ρητορικής, ότι δεν είναι αυτό που έχουμε δει αλλού, διάφοροι τύποι να
ξετυλίγουν τις επαναστατικές περγαμηνές τους (για να δουν ποιος τις έχει μακρύτερες), κλπ. Επίσης, η συζήτηση (ή κάτι σαν συζήτηση) εξελίσσεται αρκετά ομαλά, παρά τις "κακές" συνθήκες (πολύς κόσμος, δεν υπάρχει μικρόφωνο, προεδρείο, κλπ.)

4) Ως προς την "παραγωγή θεωρίας", το πράγμα υστερεί. Θέλω να πω, συμφωνώ μαζί σας, δεν είδαμε δυνατά κείμενα, το μπλογκ έχει τα χάλια του, κλπ.
Αυτή η υστέρηση αντιστοιχεί (ίσως) στην απορία για την οποία μίλησα
παραπάνω.

5) Τι προοπτικές έχει; Δεν ξέρω, αυτό είναι που αναρωτιόμαστε όλοι. Νομίζω ότι στην αρχή όλοι σκέφτονταν (κατά βάθος) ότι είναι απλά μια ωραία στιγμή, που όμως θα τελειώσει αύριο ή μεθαύριο. Ακόμα και τώρα κάπως έτσι είναι. Αλλά
όσο αυτό το αύριο και το μεθαύριο αναβάλλεται, φτιάχνεις το δρόμο μπροστά σου.

ΥΓ. Από τα λίγα ενδιαφέροντα που είπε ο σύντροφος Σάββας είναι όταν
μίλησε για το άγνωστο που ανοίγεται μπροστά μας. Ότι κανείς δεν ξέρει τι είμαστε (εμείς, "το κίνημα") και πού πάμε ακριβώς. Μπήκε κι αυτός δηλ. στην απορία, που έλεγα. Αξιόλογη παρέκκλιση από έναν "ορθόδοξο μαρξιστή".

Γνωμοδότης είπε...

Υπάρχει και κάτι όμως που τους διακρίνει, ότι οι καλλιτέχνες (οι καλές τέχνες, η κουλτούρα) αποφέρουν μέσω του πολιτισμού και της διασκέδασης απείρως μεγαλύτερα ποσά.

Δυο τεχνικές παρατηρήσεις:

α) Έχεις αφαιρέσει τα κόστη από τους εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους από μολύνσεις, πανούκλα κλπ σε περίπτωση μη εργασίας των καθαριστριών --και των σκουπιδιαρέων;

β) Οι συντριπτικά περισσότεροι ποιητές, ζωγράφοι και μουσικοί δεν αποφέρουν παρά ελάχιστα ποσά --όταν δεν δημιουργούν με προσωπικό κόστος στον ελεύθερο χρόνο τους. Είναι οι λίγοι, ελάχιστοι καλλιτέχνες που αποφέρουν κέρδη.

(Ένα παράδειγμα από το χώρο των ηθοποιώνε --και μάλιστα στις ΗΠΑ που έχει βαρβάτη βιομηχανία του θεάματος. SAG είναι το μεγάλο συνδικάτο των ηθοποιών: The average income that SAG members earn from acting —less than $5,000 a year— is low because employment is sporadic. Therefore, most actors must supplement their incomes by holding jobs in other occupations).

docta ignorantia είπε...

Σωστό και αυτό Γνωμοδότη. Αλλά δεν μιλάω απλά για το τι κάνουν οι λίγοι ή οι πολλοί καλλιτέχνες αλλά τι κάνει το κράτος και οι κάτοχοι της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας με την τέχνη και τη διασκέδαση (η οποία στελεχώνεται από καλλιτέχνες και ψυχαγωγούς), πως συσσωρεύει και διακινεί "απείρως μεγαλύτερα ποσά" από την κουλτούρα και στο όνομα της. Ιστορικό παράδειγμα: του αμερικάνικου Κραχ επέζησαν μονάχα δύο επιχειρηματίες και οι δύο ήταν συλλέκτες έργων τέχνης. Ελπίζω να σε κάλυψα.

Ανώνυμος είπε...

Η Ανακοίνωση προς τη γενική συνέλευση είναι ένα από τα ελάχιστα γερά πολιτικά κείμενα που κυκλοφορούν!

ΜΠΡΑΒΟ ΣΑΣ!

docta ignorantia είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από τον συντάκτη.
Γνωμοδότης είπε...

Σωστό και αυτό Γνωμοδότη. Αλλά δεν μιλάω απλά για το τι κάνουν οι λίγοι ή οι πολλοί καλλιτέχνες αλλά τι κάνει το κράτος και οι κάτοχοι της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας με την τέχνη και τη διασκέδαση (η οποία στελεχώνεται από καλλιτέχνες και ψυχαγωγούς), πως συσσωρεύει και διακινεί "απείρως μεγαλύτερα ποσά" από την κουλτούρα και στο όνομα της.

Ναι, αλλά καθώς αναφέρεις πολλές φορές το ότι οι καλλιτέχνες παράγουν μεγάλα κέρδη, το "κράτος και οι κάτοχοι της πολιτικής και οικονομικής εξουσίας" μπορούν να σου απαντήσουν ως εξής:

Οι καλλιτέχνες εκείνοι που όντως παράγουν μεγάλα κέρδη ανταμοίβονται και πλουσιοπάροχα (από τον Νταλάρα έως τον Μάικλ Τζάκσον και από τον Ντάμιεν Χίρστ έως τον Σπήλμπεργκ).

Αυτοί δεν είναι οι παραγωγοί που κερδίζουν "απείρως μεγαλύτερα ποσά"; Πάντως όχι ο Καρούζος ή τα Κρέατα.

Ιστορικό παράδειγμα: του αμερικάνικου Κραχ επέζησαν μονάχα δύο επιχειρηματίες και οι δύο ήταν συλλέκτες έργων τέχνης. Ελπίζω να σε κάλυψα.


Σώθηκαν όμως ΕΠΕΙΔΗ ήταν συλλέκτες έργων τέχνης, ή σώθηκαν ΕΝΩ ΠΑΡΑΛΛΗΛΑ ήταν συλλέκτες έργων τέχνης;

Η συσχέτιση δεν υποδηλώνει αναγκαστικά αιτιακή σχέση (correlation does not equal causation).

Καθώς δε αποκλείω να ήταν μόνο ΔΥΟ οι συλλέκτες έργων τέχνης στην Αμερική, τότε άλλοι που ΔΕΝ ΕΠΕΖΗΣΑΝ του κραχ ήταν ΕΠΙΣΗΣ συλλέκτες έργων τέχνης.

Άρα το να συλλέγεις έργα τέχνης δεν σημαίνει αναγκαστικά ότι σώζεσαι από το κραχ.

(Άσε που σε περιόδους κραχ πέφτουν σαν κοτρώνες και οι τιμές των έργων τέχνης και ειδών πολυτελείας και ανεβαίνουν οι τιμές ειδών πρώτης ανάγκης ―ανελαστικής ζήτησης―).

HollowSky είπε...

Γνωμοδότη,

ίσως ένα παράδειγμα υπέρ των ισχυρισμών του Docta είναι το γεγονός, ότι κάμποσοι rock stars [για να θυμηθούμε τον εκπληκτικό Ουελμπέκ ;-)] κερδίζουν περισσότερα από πολλούς τραπεζίτες και ανώτατα στελέχη.

Σίγουρα όμως το κρίσιμο σημείο είναι, νομίζω, η θέση της τέχνης σε αυτή την ειδική παραγωγή, που λέγεται παραγωγή ιδεολογίας. Απ' όσο και οι στενή εξάρτησή της τόσο με τις ελίτ της εξουσίας (τον περισσότερο καιρό) όσο και με την αμφισβήτηση αυτών των ελίτ (σπανιότερα).

docta ignorantia είπε...

Επίσης μην παίρνεις στενά την αναφορά μου στους καλλιτέχνες, μιλάω γενικότερα γι' αυτούς που είναι το ζωτικό στοιχείο στη "βιομηχανία" της τέχνης, της κουλτούρας και του πολιτισμού.

Γνωμοδότης είπε...

ίσως ένα παράδειγμα υπέρ των ισχυρισμών του Docta είναι το γεγονός, ότι κάμποσοι rock stars [για να θυμηθούμε τον εκπληκτικό Ουελμπέκ ;-)] κερδίζουν περισσότερα από πολλούς τραπεζίτες και ανώτατα στελέχη.

Μα δεν αμφιβάλλω ―γι' αυτό γράφω παραπάνω ότι:

Οι καλλιτέχνες εκείνοι που όντως παράγουν μεγάλα κέρδη ανταμοίβονται και πλουσιοπάροχα (από τον Νταλάρα έως τον Μάικλ Τζάκσον και από τον Ντάμιεν Χίρστ έως τον Σπήλμπεργκ).

Αλλά η κύρια ένσταση μου είναι άλλη ―μια σειρά ερωτήματα:

α) Οι καλλιτέχνες ως "εργάτες του πολιτισμού και της κουλτούρας"; Είναι η τέχνη μια εργασία όπως οι άλλες;

β) Θα έπρεπε να είναι;

γ) Γιατί όχι ΑΠΛΗΡΩΤΗ τέχνη ―ενδεχομένως και ως δεύτερη απασχόληση του καλλιτέχνη, όπως πολλές φορές στην λαϊκή τέχνη.

δ) "Οι καλλιτέχνες ως εκμεταλλευόμενοι μόνο ένα πράγμα μπορούν να υπερασπισθούν από κοινού με άλλους εκμεταλλευόμενους: το δικαίωμα του καθενός να αποφασίζει τι θέλει να παράγει και τι να καταναλώσει, το δικαίωμα του καθενός τόσο να συσσωρεύει όσο και να καταναλώνει αυτό που ο ίδιος συσσώρευσε."

Είναι κοινωνικά θεμιτό αυτό το ατομικό "δικαίωμα του καθενός";

ε) "η εκμετάλλευση την οποία υφίστανται οι καλλιτέχνες ως παραγωγοί κέρδους". Γιατί μας ενδιαφέρει αυτή η εκμετάλλευση; Ως συντεχνιακή εκμετάλλευση των καλλιτεχνών; Επειδή οι καλλιτέχνες έχουν ειδικό ρόλο στην διαμόρφωση της ιδεολογίας;

ζ) Τον ίδιο "ειδικό ρόλο" δεν έχουν οι κοινωνικοί επιστήμονες, οι δημοσιογράφοι, οι γιατροί, οι καθηγητές, οι ψυχολόγοι, οι παπάδες και οι πανεπιστημιακοί;

docta ignorantia είπε...

Εύλογα τα ερωτήματα σου και δεν αποτελούν σε καμία περίπτωση ένσταση όπως λες! Απορρέουν λογικά από το ότι κάποια πράγματα δεν αναλύονται (και δεν θα αναλυθούν εδώ όπως πρέπει φυσικά)! Θα σου απαντήσω ωστόσο κάπως κωδικοποιημένα και σύντομα στις επόμενες ώρες μήπως και σε υποψιάσω γι' αυτό που θέλω να πω. Προς το παρόν πρωτεύει η βιομέριμνα! Αναμείνατε στο ακουστικό σας λοιπόν :-).

Ανώνυμος είπε...

α) Οι καλλιτέχνες ως "εργάτες του πολιτισμού και της κουλτούρας"; Είναι η τέχνη μια εργασία όπως οι άλλες;

NAI

β) Θα έπρεπε να είναι;

NAI

γ) Γιατί όχι ΑΠΛΗΡΩΤΗ τέχνη ―ενδεχομένως και ως δεύτερη απασχόληση του καλλιτέχνη, όπως πολλές φορές στην λαϊκή τέχνη.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΦΟΥΛ ΤΑΙΜ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟ ΑΡΧΑΙΟΤΑΤΩΝ ΕΝΑ ΚΟΛΠΟ ΑΥΤΟΥ ΠΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΤΕΜΠΕΛΗ.
ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΤΕΜΠΕΛΗΣ ΚΑΙ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ, ΑΥΤΟ ΝΑΙ, ΑΛΛΑ ΜΗ ΖΗΤΑΣ ΝΑ ΣΕ ΤΑΙΖΟΥΝΕ.

δ) "Οι καλλιτέχνες ως εκμεταλλευόμενοι μόνο ένα πράγμα μπορούν να υπερασπισθούν από κοινού με άλλους εκμεταλλευόμενους: το δικαίωμα του καθενός να αποφασίζει τι θέλει να παράγει και τι να καταναλώσει, το δικαίωμα του καθενός τόσο να συσσωρεύει όσο και να καταναλώνει αυτό που ο ίδιος συσσώρευσε."

Είναι κοινωνικά θεμιτό αυτό το ατομικό "δικαίωμα του καθενός";

ΠΑΝΩ ΚΑΤΩ ΟΧΙ

ε) "η εκμετάλλευση την οποία υφίστανται οι καλλιτέχνες ως παραγωγοί κέρδους". Γιατί μας ενδιαφέρει αυτή η εκμετάλλευση; Ως συντεχνιακή εκμετάλλευση των καλλιτεχνών; Επειδή οι καλλιτέχνες έχουν ειδικό ρόλο στην διαμόρφωση της ιδεολογίας;

ΔΕΝ ΕΝΔΙΑΦΕΡΕΙ ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ. ΟΛΟΥΣ ΜΑΣ ΑΦΟΡΑ Η ΕΚΜΕΤΑΛΛΕΥΣΗ ΤΩΝ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΑΠΟ ΑΛΛΟΥΣ ΑΝΘΡΩΠΟΥΣ. ΣΚΕΤΟ.

ζ) Τον ίδιο "ειδικό ρόλο" δεν έχουν οι κοινωνικοί επιστήμονες, οι δημοσιογράφοι, οι γιατροί, οι καθηγητές, οι ψυχολόγοι, οι παπάδες και οι πανεπιστημιακοί;

ΝΑΙ.

docta ignorantia είπε...

ΠΟΛΥ ΒΙΑΣΤΙΚΑ:

Η τέχνη δεν είναι ούτε διανοητική ούτε χειρωνακτική εργασία, όμως δεν μπορεί να διακριθεί εντελώς απ' αυτές. Έτσι με οικονομικούς όρους δε συνιστά επάγγελμα ακριβώς επειδή η διάκριση επαγγελματία και ερασιτέχνη δεν έχει καμμία βάση και κανένα ενδιαφέρον όσον αφορά την αξία της καλλιτεχνικής παραγωγής. Ο καλλιτέχνης είναι ένα είδος επαγγελματία ερασιτέχνη!

ΌΜΩΣ η καλλιτεχνική παραγωγή έχει, ακόμη και από μια οικονομική σκοπιά (με την έννοια ότι ένα έργο τέχνης και μια παράσταση μπορεί να κοστολογηθεί), υψηλή αξία για την κοινωνία.

Η τέχνη και η ψυχαγωγία δε μπορούν εύκολα να "τακτοποιηθούν" με την οικονομική έννοια καθώς δε μπορούν να συμπεριληφθούν στη διάκριση επαγγέλματος και ερασιτεχνίας.

Οι κάτοχοι της εξουσίας εκμεταλλεύονται τους καλλιτέχνες και τους ψυχαγωγούς, τους οποίους προσπαθούν να επιστρατεύσουν για να ανανεώσουν το ενδιαφέρον του ευρύτερου πληθυσμού για το πολιτικό και οικονομικό καθεστώς (και τις συμβολικές, φαντασιακές του συνδηλώσεις) επικαλούμενοι το ότι η τέχνη δε συνιστά επάγγελμα αλλά ερασιτεχνία που δε θα πρέπει να πληρώνεται, καταλήγοντας (μιας και τέχνη, ψυχαγωγία και δημιουργία συνιστά τη μέγιστη δυνατή διασκέδαση) στο επίσημο δόγμα όπου διασκέδαση και εργασία δεν είναι κοινωνικά ωφέλιμο να συναντιούνται!

Υπάρχουν και κάποιοι Γνωμοδότη, όπως ο κάπως μπερδεμένος ανώνυμος φίλος, που τάσονται κατά της κάθε είδους "εκμετάλλευσης ανθρώπου από ανθρώπου" αλλά με την ιδιότυπη αντικαλλιτεχνική ρητορεία τους αναπαράγωγουν τα ίδια επηχειρήματα που χρησιμοποιούν οι ελίτ εξουσίας για να επιστρατεύσουν τις περισσότερες φορές παρά τη θέληση τους και με την φοβέρα του ψυχιατρίου, του πανεπιστημίου και της μονότονης εργασίας, τους καλλιτέχνες.

Με το πρόσχημα λοιπόν ότι η τέχνη είναι μια ερασιτεχνία και για αυτό δε θα πρέπει να πληρώνεται (αν και αυτό αποτελεί μια εντελώς παράλογη ιδέα σε κάθε επίπεδο καθώς οδηγεί στο συμπέρασμα ότι μόνο ότι είναι επαγγελματικό αξίζει) οι καλλιτέχνες αναγκάζονται να δουλεύουν και να δίνουν τον καλύτερο τους εαυτό (επειδή η ιδέα της αυτοματοποιημένης μονότονης εργασίας είναι δικαιολογημένα για κάποιους τραγική), μέχρι να τα φτύσουν, έχοντας παράλληλα να αντιμετωπίσουν τις αποβλακωμένες και κουρασμένες μάζες εργατών στις λίγες ώρες που τους απομένουν για να ψυχαγωγηθούν και που πεθαίνουν από ανία όταν εργάζονται, να απαιτούν τη διασκέδαση (μια έντονη εμπειρία που να αντισταθμίζει τη μονοτονία της εργασίας) πάση θυσία, όλο και πιο πολύ, μέχρι να δουν αίμα!

Δεδομένων όλων αυτών, στην πρώτη ερώτηση απαντώ ΌΧΙ, στη δεύτερη ΌΧΙ, στην τρίτη γι' όλα τα παραπάνω και για πολλά άλλα, στην τέταρτη απαντώ ότι αυτό είναι ένα πολύ κρίσιμο ζήτημα το οποίο δεν μπορώ να το αναπτύξω εδώ αλλά σου υπενθυμίζω ότι αυτό το "δικαίωμα του καθενός" είναι η βάση για τη μαρξιστική και αναρχική κριτική της εκμετάλλευσης του ανθρώπου μέσα στο καπιταλισμό, στη πέμπτη γι' όλα τα παραπάνω και γιατί θεωρώ αυτό το δικαίωμα αδιαπραγμάτευτο.

Οι επόμενες, τις οποίες θεωρώ δευτερεύουσες, είναι εύκολο να τις απαντήσει κανείς μόνος του όταν αναπτύξει και επεξεργαστεί τους παραπάνω συλλογισμούς (απαραίτητο είναι να αποφύγει κανείς τις απλουστευτικές μαρξιστικές απόψεις για τη διανοητική εργασία οι οποίες έχουν ανασκευαστεί πολλάκις τον προηγούμενο αιώνα, όπως και να στηρίξει εκεί τις όποια κριτική τους στους διανοούμενους και τους καλλιτέχνες).

Αυτά, ελπίζω να σε κάλυψα. Συγγνώμη για το ακατάσχετο του λόγου και για την καθυστέρηση της απάντησης μου.

Ανώνυμος είπε...

AV,無碼,a片免費看,自拍貼圖,伊莉,微風論壇,成人聊天室,成人電影,成人文學,成人貼圖區,成人網站,一葉情貼圖片區,色情漫畫,言情小說,情色論壇,臺灣情色網,色情影片,色情,成人影城,080視訊聊天室,a片,A漫,h漫,麗的色遊戲,同志色教館,AV女優,SEX,咆哮小老鼠,85cc免費影片,正妹牆,ut聊天室,豆豆聊天室,聊天室,情色小說,aio,成人,微風成人,做愛,成人貼圖,18成人,嘟嘟成人網,aio交友愛情館,情色文學,色情小說,色情網站,情色,A片下載,嘟嘟情人色網,成人影片,成人圖片,成人文章,成人小說,成人漫畫,視訊聊天室,a片,AV女優,聊天室,情色,性愛

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1100 1789 1900 190cm 1917 1939 1940 1944 1965 1967 1968 1978 1980 2008 Α. Σβιατόγκορ/А. Святогор αγάπη Αγγλία Αδάμ Σμιθ/Adam Smith Αθήνα Αιδ. Μπίλι/Rev Billy Αισχύλος Άκης Πάνου Ακρόπολη Αλαίν Καγιέ/Alain Caillé Άλαν Τιούρινγκ/Alan Turing Άλασνταιρ Μακιντάιρ/Alasdair MacIntyre Αλβέρτος Αϊνστάιν/Albert Einstein Αλβέρτος ο Μέγας Αλέξανδρος Κοζέβ/Alexandre Kojève Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Σμέμαν/Александр Шмеман Αλέξανδρος Σοκούροφ/Алекса́ндр Соку́ров Αλέξανδρος Τομπάζης Αλέξανδρος Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλεξάντερ Μπέρκμαν/Александр Беркман Αλέξης Ασλάνογλου Αλέξης Καλοφωλιάς Αλέξης ντε Τοκβίλ/Alexis deTocqueville αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Αλμπέρ Καμύ/Albert Camus Άλμπερτ Σπέερ/Albert Speer Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλμπέρτο Καβαλκάντι/Alberto Cavalcanti Άλμπρεχτ Ντύρερ/Albrecht Duhrer Άλντους Χάξλεϊ/Aldus Haxley Αλταμίρα Αναξίμανδρος ανάπτυξη αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κοκκίνου Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Άνσελμος Γιάπε/Anselm Jappe Άνταμ Κέρτις/Adam Curtis Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ/Antoine de Saint-Exupéry Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης-Καλούμενος-Μπάτσης Άρης Αλεξάνδρου Άρης Κωνσταντινίδης Άρης Μπερλής Αρθούρος Λένινγκ/Arthur Lehning Αρθούρος Σοπενχάουερ/Arthur Schopenhauer Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Άυν Ραντ/Ayn Rand αυτοπεριδίνηση αυτοπεριστρεφόμενοι διανοούμενοι Αφρική Β.Α. Μότσαρτ/W.A/ Mozart Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Валенти́н Воло́шинов Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενετιά Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτωρ Μπούλλα/Виктор Буллаa Βίκτωρ Ουγκώ/Victor Hugo Βίκτωρ Σερζ/Ви́ктор Киба́льчич Βίκτωρ Σκλόφκσι/Ви́ктор Шкло́вский Βίκτωρ Φρανκλ/Victor Frankl Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne Βίνφριντ Γκ. Ζέμπαλντ/Wienfried G. Sebald βιοτεχνολογία Βλαδίμιρος Λένιν/Влади́мир Ле́нин Βλαντίμιρ Μαγιακόφκι/Влади́мир Маяко́вский βοηθήματα μνήμης Γαλλία Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γερμανία Γιάννηδες Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χουιζίνγκα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Μακρής Γιώργος Νικολαΐδης Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκαίτε/Goethe Γκέοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκετζ Άλυ/Götz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκιόργκι Λούκατς/György Lukács Γκουίντο Καβαλκάντι/Guido Cavalcanti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders γλώσσα Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespeare Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου Δελφοί Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα Διεθνής δικαιοσύνη δοκιμασίες Δουβλίνο Δραπετσώνα δυσφορία Έ. Λ. Μάστερς / Ε. L. Masters Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς Εδουάρδος Βιλ/Edouard Will εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκπομπές Ελβετία Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Ηλιοπούλου Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελισάβετ Άνσκομπ/Elizabeth Anscombe Εμίλ Μπενβενίστ/Emile Beneveniste Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Καντ/Emmanuel Kant Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντσο Τραβέρσο/Enzo Traverso εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός επιβίωση επιστήμη εργασία ερείπια Ερίκ Σατί/Eric Satie Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbaum Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Ερνστ Μπλοχ/Ernst Bloch ΕΣΣΔ Ετιέν Ντε λα Μποεσί/Etien De la Boetie Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez Ευγένιος Ζαμιάτιν/Евге́ний Замя́тинn Ευγένιος Ιονέσκο/Eugene Ionesco ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ.-Π. Βουαγιέ/J.-P. Voyer Ζ.-Π. Ντιτέιγ/J.-P. Duteuil Ζ.-Π. Σαρτρ/J.-P. Sartre Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν Μπωντριγιάρ/Jean Baudrillard Ζαν-Ζακ Ρουσσώ/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν-Πιέρ Βερνάν/Jean Pierre Vernant Ζαπατίστας Ζάχα Χαντίντ/Zahā Ḥadīd Ζεράρ Νταβί/Gerard Davy Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauve Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζύγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζυλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζυλ Ντωβέ/Gilles Dauvé ζωή Ζωρζ Μπατάιγ/Georges Bataille ηθική Ηλίας Κανέττι/Elias Canetti ΗΠΑ Θανάσης Σβώλος Θατσερήγκαν/Thatchereagan θέαμα/spectacle Θένια Κουτρουμπή Θεολόγος Βοσταντζόγλου Θεός Θεοφάνης Μελάς Θεσσαλονίκη Θήοντορ Ρόζακ/Theodore Roszak θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Θωμάς Ιμπάνιεθ/Tomás Ibáñez Ι.Θ. Κακριδής Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ива́н Па́влов Ιβάν Τουργκένιεφ/Иван Тургенев Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen ιδεολογία ιδρύματα τέχνης Ιερεμίας Μπένθαμ/Jeremy Bentham ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Ιωσήφ Μπλοχ/Joseph Bloch Ιωσήφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen Ιωσήφ Στάλιν/Ио́сиф Ста́лин Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Κάθλην Ρέιν/Kathleen Raine καλλιτέχνες Καλοκαίρι Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Γκέοργκ Μπύχνερ/Karl Georg Büchner Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Σμιτ/Karl Schmidt Κάρολος Δαρβίνος/Charles Darwin Κάρολος Μαρξ/Karl Marx Κάρολος ο Μέγας Κάρολος Φουριέ/Charles Fourier Καρτέσιος/Descartes Καταστασιακή Διεθνής/Internationale Situationniste καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κεν Λόουτς/Ken Loach Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό κεφαλαιοκρατία Κίνα Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλερ Οζιάς/Claire Auzias Κλωντ Λεβί-Στρώς/Claude Lévi-Strauss Κομμούνα κομμουνισμός Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κόρα Ντάιαμοντ/Cora Diamond Κορνήλιος Καστοριάδης Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστόφ Κισλόφσκι/Krzysztof Kieslowski Κρίστοφερ Λας/Christopher Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κώστας Χριστοδούλου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λ. Βίτγκενσταϊν/L. Wittgenstein Λα Μετρί/ La Mettrie Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε/老子 Λαρς φον Τρίερ/Lars von Trier λενινισμός Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λετριστές/Lettristes Λέων Βαλράς/Léon Walras Λέων Σεστώφ/Лев Шесто́в Λέων Τρότσκι/Лев Тро́цкий Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford. οικονομία λογική Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Βύρων/Lord Byron Λουί Αραγκόν/Louis Aragon Λουί Μαλ/Louis Mal Λουΐ ντε Σαιν Ζυστ/Louis de Saint Juste Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Buñuel Λουσιέν Μαλζόν/Lucien Malson Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ/L & D Matlock Λυγκέας Λωτρεαμόν/Lautréamont μαγεία Μάης '68 Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάκης Μηλάτος Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ/Malcolm X μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρία ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Мари́на Цвета́ева Μάρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορι Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτζορι Ρόουλινγκ/Marjorie Rowling Μάρτιν Λούθερ Κινγκ/M.L. King Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάιντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μελούνα Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίλτος Θεοδοσίου Μίλτος Σαχτούρης Μίλτων Φρίντμαν/Milton Friedmann Μιράντα Τερζοπούλου Μιριέλ Μπαρμπερί/Muriel Barbery Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Πικολί/Michel Piccoli Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault ΜισέλΤουρνιέ/Michel Tournier Μιχαήλ Θερβάντες/Miguel Cervantes Μιχαήλ Λέβι/Michael Loewy Μιχαήλ Μπακούνιν/Михаил Бакунин Μιχαήλ Μπαχτίν/Михаи́л Бахти́н Μιχαήλ Φουκώ/Michel Foucault Μιχαηλάγγελος Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni Μόρις Ντρούρι/Maurice Drury μουσική Μουσταφά Καγιάτι/Mustafa Khayati μοφερισμός/mofferism Μπαρούχ Σπινόζα/Baruch Spinoza Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπέλα Ταρ/Béla Tarr Μπέρναρντ Μάντεβιλ/Bernard Mandeville Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιόρκ Γκουμνστότερ/Björk Guðmundsdóttir Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπριζίτ Μπαρντό/Brigitte Bardot μυστικισμός Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Α. Μπερντγιάεφ/ Н/ А. Бердя́ев Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί Νέα Ζηλανδία νεοφιλελευθερισμός Νικολό Μακιαβέλλι/Niccolò Machiavelli Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias νους Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Ντ. Χάνκοκ/D. Hancock Ντεζιντέριος Έρασμος/Desiderius Erasmus Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντμίτρι Πρίγκοφ/Дми́трий При́гов Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιος Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ούγος του Σαιντ Βίκτορ/Hugh of Saint Victor Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Ουόλτ Ουΐτμαν/Walt Whitman Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης Παπάγος παπαρολογία παράδοση παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενζέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέο/Pedro Mateo Πέπη Ρηγοπούλου περιπέτεια Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Κορνήλιος/Pierre Corneille Πέτρος Παπαθανασίου Πέτρος-Ιωσήφ Προυντόν/Pierre-Joseph Proudhon Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Κρηφτ/Peter Kreeft Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουίντς/Peter Winch Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Μανάν/Pierre Manent Πιέρ Μπουρντιέ/Pierre Bourdieu Πλαστήρας Πλάτωνας πλουραλισμός ποίηση Πολ Ρικέρ/Paul Ricoeur πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προαίρεση προεκλογικά μηνύματα προλεταριάτο Προμηθέας προπαγάνδα Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Πωλ Ρικέρ/Paul Ricoeur Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ραούλ Σουρίτα/Raul Zurita Ρας Ρίις/Rush Rhees Ράσελ Τζάκομπι/Russel Jacobi Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρενέ Κλερ/ René Clair Ρέυμοντ Κάρβερ/Raymond Carver Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Μοράν/Richard Moran Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρόμπερτ Μπράουνινγκ/Robert Browning Ρόμπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Ρέντφορντ/Robert Redford Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρομπέρτο Χουαρόθ/Roberto Juarroz Ρωσία Σαίξπηρ/Shakespeare Σαν Φρανσίσκο Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκί/Charles Péguy Σέρεν Κίρκεγκωρ/Søren Kierkegaard Σέσιλ ντε Μιλ/Cecil DeMille σθένος Σιγισμούνδος Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόνη Βέιλ/Simone Weil Σίμων Λέις/Simon Leys σινεμά Σίντνεϊ Λιουμέτ/Sidney Lumet Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Žižek Σόνια σοσιαλδημοκρατία Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα Σουηδία Σουν Τζου/ 孫子 σουρεαλισμός σοφία σοφιστική Σπύρος Κυριαζόπουλος σταλινισμός Σταμάτης Πολενάκης Στάνλεϊ Κάβελ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου Σύνταγμα σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot Τάκης Μίχας Τάλκοτ Πάρσονς/Talcott Parsons Τάσος Λάγγης ΤΒΧΣ Τέοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Ρ. Σάουλ/J. R. Saul Τζ. Στ. Μιλλ/J. St. Mill Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακ Α. Γκόλντστοουν/Jack A. Goldstone Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζένια Σενμπάουμσφελντ/G. Schönbaumsfeld Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζον Κ. Γκαλμπρέιθ/John K. Galbraith Τζον Λοκ/John Locke Τζον Μ. Κούτσι/John M. Coetzee Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σερλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Φ. Κέννεντυ Τζον Φόουλς/John Fowles Τζον Χιούστον/John Houston Τζον Ώστιν/John Austin Τζορτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζουζέπε Πίνοτ-Γκαλίτσιο/Giuseppe Pinot-Gallizio Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ρηντ/Thomas Reid Τόμας Χομπς/Thomas Hobbes Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία Τρανσχιουμανισμός Τριλεκτική Μέθοδος Τρόικα Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Ράιτ Μιλλς/Charles Wright Mills Τσαρλς Σ. Περς/Charles S. Peirce Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach Υβ Μισώ/Yves Michaud υλισμός υπαρξισμός υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερδινάνδος Σελίν/Ferdinand Céline Φερνάντο Αρρραμπάλ/Fernando Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρο Φιλανθρωπία φιλία Φίλιππος Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Фёдор Достоевский Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φραγκίσκος Λυοτάρ/François Lyotard Φραγκίσκος Φουρκέ/François Fourquet Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Γκρουά/François Grua Φρανσουά Καραντέκ/François Caradec Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φρανσουά Φουρκέ/François Fourquet Φρανσουά-Μαρί Βολταίρος/François-Marie Voltaire Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρειδερίκος Έμπερτ/Fredrich Ebert Φρειδερίκος Ένγκελς/Friedrich Engels Φρειδερίκος Μουρνάου/Friedrich Murnau Φρειδερίκος Νίτσε/Friedrich Nietsche Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρέντερικ Τζέιμσον/Frederick Jameson Φρήντριχ Γιάκομπι/Friedrich Jacobi Φρήντριχ Χάγιεκ/Friedriech Hayek φρίκη Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φώτης Τερζάκης Χ. Λ. Μπόρχες/J. L. Borges Χ. Μ. Εντσενσμπέργκερ/H. M. Enzensberger χαρά Χάρβαρντ Χάρι Χόλε Χάρυ Γκουγκενχάιμ/Harry Guggenheim Χάρυ Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χέερτ Μακ/Geert Mak Χένρικ Ίψεν/H. Ibsen Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse χιούμορ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χουάλ Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήστος Βακαλόπουλος Χριστός χρόνος ψυχή ωφελιμισμός Bar Beduin beton7 BHL Biennale Bob Marley Bodies Bruce Springsteen Cinemarian dada dangerfew David Bowie DAVOS DOCUMENTA Einsatzgruppe D EMAF Frank Zappa Gaston Bachelard/Γκαστόν Μπασλάρ Happyfew HighSpeedAcces Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere intothepill izi Jazz Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Richards lifestyle Malaguena media memento mori Miles Davis Monty Python Muppet Show nem68 Nick Cave Nosotros RadioBubble Renty robe de chambre Salon De Vortex Scott Asheton Serajevomag sexbox Svetlana Alexievits/Σβετλάνα Αλεξίεβιτς Tales from the Crypt TESTS! The Guardian TwixtLab urban hacking Vince Taylor Wall Street Journal wobblies Zabriskie Point Zoviets