27 Σεπτεμβρίου 2016

Η πλάνη του Σκέπτομαι άρα υπάρχω |


P.T. Geach (1916-2013)

Εισαγωγή HS - Είναι μάλλον δεδομένο ότι το «ζήτημα του υποκειμένου», δηλαδή η αποσαφήνισή του, δεν απασχολεί ιδιαίτερα τον καιρό μας, παρ’ όλο που (ή μήπως επειδή;) συνδέεται στενά τόσο με την ατομική όσο και με τη συλλογική υπόσταση. Βέβαια, η αλήθεια είναι ότι οι παλιότερες διαμάχες γύρω από αυτό φαίνεται να κατέληξαν σε αδιέξοδοοπότε, «γιατί ν’ ασχολείται κανείς με τελειωμένα πράγματα»;

Ναι μεν, … αλλά δική μας υπόθεση είναι ότι αυτό το αδιέξοδο δεν έχει να κάνει με το ίδιο το θέμα της διαμάχης, αλλά με το ότι η όλη διαμάχη ξεκίνησε από λάθος βάση. Ποια ήταν αυτή; Ήταν η καρτεσιανή θέση, σύμφωνα με την οποία αυτό που χαρακτηρίζει και μπορεί να ορίσει το υποκείμενο, είναι η
ριζική αυτοαναφορικότητα, όπως τη συνοψίζει το περίφημο απόφθεγμα «σκέπτομαι άρα υπάρχω», που μεταθέτει τη βεβαιότητα για την ύπαρξη στην αυτοβεβαίωση, μέσω της «ενδοσκόπησης», μιας απόλυτης υποκειμενικής «εσωτερικότητας» όπως περιγράφεται πολύ συνοπτικά στα δυο αποσπάσματα από τους Στοχασμούς και τον Περί μεθόδου λόγο, που παραθέσαμε πιο πάνω.

Δεν θα επιμείνουμε εδώ στο γιατί αυτή η μετάθεση ήταν λάθος. Με αυτό ασχολείται ο σημερινός φιλοξενούμενός μας, για αρχή. Θα σημειώσουμε μόνο ότι προήλθε από μια αγωνία απάντησης σ’ ένα καλπάζοντα (και, για τον Καρτέσιο, εξωφρενικό) σκεπτικισμό, που φαίνεται να είχε ευνοηθεί από ένα «αναποδογύρισμα της στοχαστικής πορείας», το οποίο μού είχε επισημάνει σοφότατος φίλος και έχει ως εξής: Ενώ μέχρι ενός σημείου ο στοχασμός εδραζόταν αφετηριακά στη βεβαιότητα για την ύπαρξη του αντικειμενικού κόσμου και στη βεβαιότητα ότι μπορούμε να τον γνωρίσουμε, αφήνοντας πεδίο αμφιβολιών μόνο για το πώς (βάσει ποιων κριτηρίων) μπορούμε να τον γνωρίσουμε αληθινά, από ένα σημείο κι έπειτα ο στοχασμός έθεσε ως αφετηρία του την αμφιβολία για το κατά πόσο η γνώση μας του αντικειμενικού κόσμου είναι αληθινή, προχώρησε αμφιβάλλοντας για το κατά πόσο μπορούμε να γνωρίσουμε τον αντικειμενικό κόσμο και κατέληξε ν’ αμφιβάλλει ακόμα και για την ύπαρξη του κόσμου αυτού.

Σε κάθε περίπτωση, από την καρτεσιανή αυτοαναφορικότητα του υποκειμένου-cogito, την σ’ αυτό το ίδιο «αναποδογύρισμα» χτισμένη, προήλθαν δυο «σχολές» η ιδεαλιστική φιλοσοφία του «Εγώ» και ο εμπειρισμός του υποκειμένου-«δέσμη αντιλήψεων», που δεν κατόρθωσαν παρά να οδηγήσουν στην εξαΰλωσή του καθώς, όπως επισημαίνει ο Πωλ Ρικέρ στο Ο ίδιος ο εαυτός ως άλλος (1990), ενώ κατά τα φαινόμενα το καρτεσιανό υποκείμενο αυτοβεβαιώνεται θριαμβευτικά με το «εγώ σκέπτομαι άρα υπάρχω», στην πραγματικότητα στήνεται πάνω στην άβυσσο της υπέρμετρης αμφιβολίας, «εξυμνείται με αμετροέπεια και υποβιβάζεται σε μείζονα ψευδαίσθηση»

… ενώ η προσπάθεια εύρεσης διεξόδου με την εξάλειψη του ίδιου του υποκειμένου χάριν των «δομών» από το ρεύμα του στρουκτουραλισμού, ολοκλήρωσε κατά κάποιον τρόπο το αδιέξοδο χτυπώντας τυφλά πάνω στον τοίχο του (μαρξιστικού και μη) «αντί-ανθρωπιστικού» παραλογισμού, με διάφορα απόνερα όπως ο «τρανσουμανισμός» κ.τ.τ.

Πιάνοντας επομένως τα πράγματα απ’ την αρχή, δίνουμε σήμερα το λόγο στον αναλυτικό φιλόσοφο Πίτερ Γκητς και θ’ ακολουθήσουν κι άλλοι απ’ όσους, κατά τη γνώμη μας, μπορούν να μας βοηθήσουν να ξαναστήσουμε το ζήτημα του υποκειμένου σε μια ορθότερη βάση. Σημειώνω ότι έχω προσθέσει σε αγκύλες το «Εγώ», διότι στην αγγλική και τη γαλλική γλώσσα είναι πάντα παρόν (I see a spider, Je pense,…) και η παρουσία του είναι σημαντική για να καταλάβουμε το πρόβλημα του καρτεσιανού αποφθέγματος και την κριτική του Γκητς. Επίσης, γράφω Καρτέσιος (αντί για το ορθότερο Ντεκάρτ), μιας κι έχει επικρατήσει ο όρος «καρτεσιανός» (λογισμός, κ.λπ.).

Πάμε λοιπόν, πρώτα με τη θέση του Καρτέσιου:

Εξετάζοντας με προσοχή τι ήμουν, είδα ότι μπορούσα μεν να υποθέσω πως δεν είχα σώμα και πως ούτε κόσμος υπήρχε, ούτε τόπος όπου να βρίσκομαι, αλλά πως δεν μπορούσα γι' αυτό το λόγο να υποθέσω πως δεν υπήρχα ούτε κι εγώ. (…) [Διότι] πρόσεξα πως, ενώ εγώ ήθελα να σκεφτώ ότι όλα ήταν ψεύτικα, έπρεπε αναγκαστικά, εγώ που το σκεπτόμουν, να είμαι κάτι. Και παρατηρώντας πως τούτη η αλήθεια: σκέπτομαι άρα υπάρχω, ήταν τόσο γερή και τόσο σίγουρη που όλες μαζί οι εξωφρενικές υποθέσεις των σκεπτικών φιλοσόφων δεν ήταν ικανές να την κλονίσουν, έκρινα πως μπορούσα χωρίς ενδοιασμούς να την παραδεχθώ σαν την πρώτη αρχή της φιλοσοφίας που αναζητούσα. - Καρτέσιος, «Περί Μεθόδου λόγος», Μέρος Τέταρτο 

Γνωρίζω ότι υπάρχω, και ρωτώ ποιος είμαι εγώ που γνωρίζω. (…) Μετά από ένα υπερεπαρκές ζύγιασμα των πάντων, πρέπει τελικά να καταλήξω ότι η απόφανση Εγώ είμαι, εγώ υπάρχω αληθεύει αναγκαία όποτε την προφέρω ή τη συλλαμβάνω στο πνεύμα μου. Όμως ακόμα δεν κατανοώ επαρκώς τι είναι αυτό το Εγώ, το οποίο οπωσδήποτε είναι υπαρκτό. - Καρτέσιος, «Στοχασμοί», Δεύτερος Στοχασμός

Και τώρα, ο λόγος στον Πήτερ Γκητς:

«Αξίζει τον κόπο να δείξουμε ποιο είναι πραγματικά το σφάλμα του καρτεσιανού cogito ergo sum (σκέπτομαι, άρα υπάρχω). Πολλοί πρωτοετείς φοιτητές της φιλοσοφίας βρίσκουν ελκυστικό αυτό το κομμάτι του καρτεσιανισμού. Και πολλοί άνθρωποι, που δεν έχουν εντρυφήσει στη φιλοσοφία, πιστεύουν πως από τη χρήση του ‘‘Εγώ’’ σε καθημερινές εκφράσεις όπως πχ. ‘‘[Εγώ] αισθάνομαι να πεινάω’’, ή ‘‘Θυμούμενος τι [εγώ] σκεφτόμουν χτες…’’, μπορούμε να κατανοήσουμε άμεσα ένα ζήτημα σαν το ‘‘Θα εξακολουθήσω άραγε να έχω συνείδηση αφότου καταστραφεί το σώμα μου;’’.

Η ιδέα που υπάρχει πίσω από αυτό, είναι ότι η ενδοσκόπηση μπορεί να δώσει στην λέξη ‘‘εγώ’’ μια ιδιαίτερη, μια ξεχωριστή έννοια, που ο καθένας μας μπορεί να το μάθει για δικό του λογαριασμό. Ποια έννοια; Ότι η λέξη ‘‘εγώ’’ δεν σημαίνει τον άνθρωπο P.T.G. [Peter Thomas Geach] όταν αυτός τη χρησιμοποιεί, [αλλά] κάτι διαφορετικό από αυτόν, κάτι τι που μπορεί να το δει άμεσα, κοιτάζοντας μέσα του.

Ας ξεκινήσουμε θυμίζοντας πώς χρησιμοποιούμε το ‘‘εγώ’’ στα ρήματα που εκφράζουν ψυχικά πάθη [τα λεγόμενα και ‘‘ψυχολογικά ρήματα’’: βλέπω, σκέφτομαι, θέλω, φοβάμαι, ανησυχώ, κ.λπ.]  στην καθημερινή γλώσσα.

Αν ο P.T.G. πει ‘‘[Εγώ] βλέπω μια αράχνη’’ ή ‘‘[Εγώ] αισθάνομαι άρρωστος’’, αυτό που κανονικά θα σκεφτεί κανείς είναι ότι ο P.T.G. βλέπει μια αράχνη ή αισθάνεται άρρωστος. Με άλλα λόγια, η λέξη ‘‘εγώ’’, όταν τη λέει ο P.T.G., χρησιμεύει ώστε οι άλλοι άνθρωποι να στρέψουν την προσοχή τους προς τον P.T.G. [σαν το χέρι, που σηκώνει ο μαθητής ή κάποιος σε μια συνέλευση για να πάρει το λόγο] ─και αν τυχόν δεν είναι αμέσως ξεκάθαρο ποιος μίλησε [αν π.χ. μίλησε απ’ το διπλανό δωμάτιο], θ’ ακολουθήσει αυθόρμητα η ερώτηση ‘‘ποιος το είπε αυτό;’’.

Ας φανταστούμε τώρα τον Καρτέσιο να στοχάζεται σκυφτός πάνω από τη σόμπα του και κάποια στιγμή να λέει μονολογώντας: ‘‘[Εγώ] έχω μπερδευτεί εντελώς! Αλλά ποιος είναι αυτός ο ‘εγώ’ που είναι τρομερά μπερδεμένος;’’.

Όταν ο Καρτέσιος, μονολογώντας, λέει τη φράση ‘‘[Εγώ] έχω μπερδευτεί εντελώς’’, τότε σίγουρα το ‘‘εγώ’’ δεν χρησιμεύει για να στρέψει την προσοχή του Καρτέσιου στον Καρτέσιο, ούτε για να δείξει ότι αυτός που έχει μπερδευτεί είναι ο Καρτέσιος και όχι κάποιος άλλος! (…) Άλλωστε, όταν μονολογεί κανείς, μπορεί θαυμάσια να εκφραστεί χωρίς καν να χρησιμοποιήσει το ‘‘εγώ’’. Μπορεί π.χ., αναφερόμενος στους στοχασμούς του, να πει σε μια στιγμή ‘‘Πωπώ τι τρομερό μπέρδεμα!’’. (…)

Ασφαλώς, οι ερωτήσεις ‘‘Τι είναι αυτό το εγώ;’’, ή ‘‘Ποιος είμαι εγώ λοιπόν;’’, μπορεί να έχουν σαφές νόημα σε ορισμένες περιστάσεις. Για παράδειγμα, αν ο Καρτέσιος έχει πάθει αμνησία και ρωτάει για να μάθει ποιος είναι (Ποιος είμαι εγώ; - Είσαι ο Καρτέσιος). Πρόκειται όμως για αλλόκοτες κι ασυνήθιστες περιστάσεις, που ασφαλώς τυχαίνει να συμβούν και συμβαίνουν.

Ωστόσο, ο στοχασμός και το ερώτημα του Καρτέσιου πάνω απ’ τη σόμπα του δεν έχουν να κάνουν με καμιά τέτοιου είδους ασυνήθιστη περίσταση. Δεν είναι λόγω αμνησίας που λέγοντας ‘‘[Εγώ] έχω μπερδευτεί εντελώς!’’, αναρωτιέται ‘‘Αλλά ποιος είναι αυτός ο ‘εγώ’ που είναι τρομερά μπερδεμένος;’’. Απλώς, εδώ, οι ερωτήσεις ‘‘Ποιος είναι αυτός ο ‘εγώ’;’’ και ‘‘Ποιος είμαι εγώ;’’ δεν έχουν καμιά από τις συνηθισμένες χρήσεις τους, αλλά και καμιά καινούργια χρήση τους δεν έχει προσδιοριστεί.

Όταν ο Γουίλιαμ Τζέημς προσπάθησε να θέσει στον εαυτό του το ερώτημα του Καρτέσιου και να το απαντήσει, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι αυτό που εννοούσε λέγοντας ‘‘Εγώ’’, ο ‘‘Εαυτός ή οι εαυτοί μου’’, ήταν ένα σύνολο αισθήσεων που ένιωσε, λέει, στο κεφάλι και το λαιμό του. Φυσικά, αν ο Τζέημς άκουγε κάποιον να μονολογεί λέγοντας ‘‘έχω μπερδευτεί απίστευτα’’, δεν θα θεωρούσε  ότι αυτός που έχει μπερδευτεί απίστευτα είναι ...  ‘‘οι αισθήσεις που ένιωσε στο κεφάλι και το λαιμό του’’! Ξέρουμε ότι, αντίθετα απ’ τον Καρτέσιο, ο Τζέημς ήταν ένας έμπειρος και ικανός ψυχολόγος. Πώς λοιπόν κατάφερε, κατά την καρτεσιανή ενδοσκόπησή του, να παραβλέψει αυτό που γνώριζε ως ‘‘εαυτό ή εαυτούς’’ και δεν βρήκε παρά ‘‘αισθήματα που ένιωσε στο κεφάλι και το λαιμό’’ του; Πώς έκανε ένα τόσο χοντρό λάθος; (...)

Υποστηρίζω πως αν ο Γ.Τζ. πει στον εαυτό του μονολογώντας ‘‘Έχω μπερδευτεί τρομερά με αυτό το πρόβλημα’’, δεν θα εννοεί ούτε ότι μπερδεύτηκε ο άνθρωπος Γ.Τζ., ούτε ότι μπερδεύτηκαν κάποια ‘‘αισθήματα που ένιωσε στο κεφάλι και το λαιμό’’ του. Γιατί; Διότι, εδώ, η λέξη ‘‘εγώ’’ δεν χρησιμεύει για να δείξει ποιος μπερδεύτηκε. Σε τέτοιου είδους μονολόγους, η χρήση του ‘‘εγώ’’ είναι καταχρηστική, παρασιτεί πάνω στη χρήση που του κάνουμε όταν απευθυνόμαστε σε άλλους. Όταν δηλαδή δεν υπάρχουν άλλοι άνθρωποι, όταν δεν απευθυνόμαστε σε άλλους, αλλά απλώς μονολογούμε, τότε το ‘‘εγώ’’ πλεονάζει και δεν αναφέρεται σε τίποτα το ιδιαίτερο. Η μονολογική φράση ‘‘Έχω μπερδευτεί τρομερά με αυτό το πρόβλημα’’ δεν σημαίνει πραγματικά τίποτα περισσότερο από ‘‘Αυτό το πρόβλημα είναι σωστή σπαζοκεφαλιά!’’. Παρόμοια: ‘‘Έχω (ή είχα) ένα τρομερό πόνο’’ δεν θέλει να πει τίποτα περισσότερο απ’ το ‘‘Αυτός ο πόνος είναι (ήταν) τρομερός’’. Δηλαδή, όταν κάτι λέγεται ως μονόλογος, τότε το ερώτημα τίνος είναι (ήταν) αυτός ο πόνος δεν προκύπτει καθόλου.

Με δυο λόγια, το μονολογικό ‘‘Εγώ’’ είναι πλεονάζον, όπως το εξήγησα, διότι η κανονική χρήση της λέξης ‘‘Εγώ’’ περιορίζεται απλά στο να στρέφει την προσοχή των άλλων σε αυτόν που μιλάει. Αν κανείς διαφωνεί με αυτό, παρακαλώ να εξηγήσει πώς ο ίδιος αντιλαμβάνεται τη χρήση του ‘‘Εγώ’’. Διότι έχω πολύ βάσιμους λόγους να υποψιάζομαι ότι έχει πέσει θύμα μιας πολύ διαδεδομένης φιλοσοφικής πλάνης. Κυκλοφορούν άλλωστε οι πιο παράξενες ιδέες σχετικά με τις λέξεις και το τι επισημαίνουν. Για παράδειγμα, πολύ συχνά θεωρείται ότι η λέξη τίποτα κατονομάζει μια οντότητα, ή μάλλον μια μηοντότητα (βλ. τον τέταρτο Στοχασμό του Καρτέσιου). (…)

Υποστηρίζω επομένως ότι είναι θύμα φιλοσοφικής πλάνης όποιος νομίζει πως το καρτεσιανό cogito ergo sum, μάς παρέχει ένα τρόπο για να συλλάβουμε κάποια άυλη πλευρά μας, η οποία υποτίθεται ότι σημαίνεται με το ‘‘Εγώ’’. Ωστόσο δεν είπα, ούτε και σκέφτομαι παρ’ όλα αυτά, πως το cogito είναι ο μοναδικός δρόμος για να σχηματίσουμε μια έννοια της ψυχής ή του πνεύματος. Έδειξα απλώς, ότι ο δρόμος του cogito είναι αδιέξοδο.»

Peter Geach, Mental Acts. Their content and their objects (1957)


10 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Δεν υπάρχεις, αλλά μη το σκέφτεσαι!

Ανώνυμος είπε...

δεν ξέρω πως βρέθηκα εδώ μηδέ σας γνωρίζω, με μια διαγώνια ανάγνωση του κειμένου θα αποκομίζατε πολλά περισσότερα εαν εστιάζατε στην διαμάχη μεταξυ Henrich και Habermas περί του ζητήματος της υποκειμενικότητας στην νεώτερη φιλοσοφία.

HollowSky είπε...

@ Ανώνυμε 2, ευχαριστούμε για την επισήμανση. Προς το παρόν μάς ενδιαφέρει να παρουσιάσουμε μια ριζικότερη προσέγγιση στο ζήτημα από αυτήν του Χάμπερμας. Τον Χένριχ δεν τον γνωρίζουμε.

HollowSky είπε...

@ Ανώνυμε 1, και υπάρχουμε, και σκεφτόμαστε. Απλώς δεν τα συνδέουμε α λα (ντε)καρτ. :-)

S είπε...

Ολοι οι τροποι/ενεργηματα των πλανων αναστοχαστικα (reflective ) μπαινουν κατω απο τη νοηση(mens ). Το res cogitans δεν ειναι τιποτε αλλο - διχαστικο και εργαλειακο- απο θεμελιο(grund) για βεβαια γνωση.

S είπε...

Reflectively

HollowSky είπε...

@ S, εννοείται ότι πλάνα, στοχασμούς, αναστοχασμούς, σκέψεις, κι όλα αυτά τα κάνει κάποιο σκεπτόμενο ον, κάποιο ον που διαθέτει νόηση. Άλλο όμως το σκεπτόμενο ον και άλλο το σκεπτόμενο πράγμα (res cogitans), το οποίο
(1) τίθεται ανεξάρτητα από την εκτατικότητα του κόσμου (res extensa),
(2) πιάνει ν' αμφιβάλλει άμετρα για τα πάντα, έχοντας θέσει εαυτόν εκτός κόσμου, εκτός ιστορίας, ριζικά απαγκιστρωμένο ως προς κάθε χωροχρονικό σημείο αναφοράς,
και έτσι
(3) καταλήγει, το δόλιο, να θεμελιώνει τη βεβαιότητά του σε αυτόν το μετέωρο εαυτό του λέγοντας "σκέφτομαι, άρα υπάρχω".
Ε λοιπόν, από αυτή τη βαθιά αυτοααφορική αντίληψη για το υποκείμενο πρέπει να ξεφύγουμε, όχι βέβαια προς την παράλογη κατεύθυνση του αντιανθρωπισμού και της εξάλειψης του υποκειμένου (τα διάφορα "ça pense"), αλλά προς μια διαφορετική σύλληψή του.

Ανώνυμος είπε...

Γι αυτο ακριβως που αναφερεις στο 1 ειναι διχαστικο. Βεβαια η αυλη πλευρα μας εινσι ολοι οι τροποι/ενεργατα αναστοχαστικα τεθειμενα μεσα κ κατω απο το mens. Η ριζικη αμφιβολια αιρεται απο ενσν θεο ωρολογοποιο που βρισκεται εξω απο το κοσμο. Τουλαχιστον ο ντεκ δινει θεμελιωση στο φυσικο κοσμο δεν απορριπτει το ερωτημα ως στερουμενο νοηματος καταληγοντας να τον αναγαγει σε υποκ συνειδηση. Υιοθετωντας μια σχολαστικιστικη συντακτικη αναλυση μιας οχι μονο δεν λυνει το προβλημα αλλα υποβαθμιζει τη γλωσσα και την ιστορια(μαs)

Βαγγέλης είπε...

"Τουλαχιστον ο ντεκ δινει θεμελιωση στο φυσικο κοσμο "

Δε δινει ακριβως θεμελιωση, το ριχνει κατω απο το χαλι κυριως.Σημερ αυτη η "θεμελιωση" εκτος απο οτι δεν λογαριαζεται για βεβαιη εχει προκαλεσει και τα πιο ηλιθια debate στην ιστορια της Ανθρωποτητας. Κυριαρχησε το Ρατιο. Δεν υπηρχε θεμελισωση σε αυτο. Δε φταιει ο καρτεσιος(μονο). Υπηρξαν φωνες πολλες, παραπελυρα που δειξαν τους κινδυνους. Φιλοσοφοι, ποιητες,λογοτεχνες επιστημονες και θεολογοι.

O Αντιμαχομενος και Θεοσεβουμενος Πασκαλ, οταν κατηγορει τον Καρτεσιο την εποχη που δημοσιευει ο Κερτεσιος την θεωρια του, λεει στις Σκεψεις(Pensees) τα εξης:

I cannot forgive Descartes. In all his philosophy he would have been quite willing
to dispense with God. But he had to make Him give a fillip to set the world in
motion; beyond this, he has no further need of God.
----
Descartes useless and uncertain.
-----
On the Philosophy of Descartes.
We may say generally, the world is made by figure and
motion, for that is true ; to say, what figure and motion, and
to specify the composition of the machine, is perfectly
ridiculous ; for it is useless, questionable, and laborious.
But, if it be all true, the whole of the philosophy is not
worth an hour's thought.
----
Η βεβαιοτητα αυτη Κυριαρχισε παντου. Και το μονο Βεβαιο ηταν η μη απολυτοτητα της.
Και σαν υπηρξε αυτη η αβεβαιοτητα, το να πρατεις σαν μεγιστη βεβαιοτητα με τετοια ταχτυτηα και δυναμη, διχως να ακους την πρωτη ετυμηγορια ειναι Υβρις.
Το πρωτο κινουν του Καρτεσιου αποκρυφθηκε σημερα.Ο διαλογος σημερα ακροβατει σε ακραιες Ηθικολογιες σε "Σοβαρες-Θεσμικες-Φιλοσφικες-Ακαδημαικες" συζητητησεις., οταν ανρθωποι σαν τον Πασκαλ, και τον Βιτγκενσταιν(μη πω και τον Σωκρατη), σκιαγραφουν με βαση την λογικη τα ορια που οριζει η λογικη και δεν ακουμε δε σημαινει οτι ειμαστε κουφοι,αλλα οτι δε μας νοιαζει πραγματικα το αντικειμενο της Ερευνας, ο Κοσμος.
Το αναποδεκτο στον καρτεσιανο κοσμο σημερα εγινε ανυπαρκτο.
Οταν ο Βιτγκενστειν ξεκαθαριζει σε Φιλοσοφικο επιπεδο, τα ορια του σκεπτικισμου και την δυσκολια βεβαιοτητας, τη μη επαγωγη στο τιποτα και το νοημα του Σκεπτικισμου(προτεινει ποιητικα) απλα θετει μια σφαιρα πιο ζεστη στη ζωη και διευρνει τα επιπεδα της Γλωσσας και του Κοσμου, που η Καρτεσιανη λογικη ορισε.Οταν κανουμε οτι δεν ακουμε, μιλαμε ξεκαθαρα για πραγματα που δινουν πολυ ζουμι στην Ανθρωπινη τραγωδια.
Οταν φτανει ενας Φιλοσφος να πει αυτα, που το εργαλειο του ειναι η Λογικη και η Γλωσσα, το αντικειμενο του ειναι η λογικη και η Γλωσσα, και τα λεει ξεκαθαρα και δημιουργει πολλες ρωγμες σε διαφορες βαβαιωσεις που θα θελαμε τοσ να ισχυουν και υστερα απλα δε παμε να ακουμπησουμε το οτιδηποτε ψιλαφηστα αλλα με Κομπρεσερ, τοτε προκαλουμε χειροτερο κακο απο τον πρωτο ενθουσιασμο διοτι μπαινει οτιδηποτε κατω απο το χαλι.
Οταν οι δομες αποδομησεις,ριζωνουν στην πλανη της Αβεβαιοτητας και του το " αφου μπορω γιατι να μη το κανω " κυριαρχει(και ας φτιαξουμε καμια σταρταπ), δε ειναι λογος να πναυγηριζουμε κιολαςς..
Ο Βιτγκενσταιν δε εδωσε συστημα. Σκιαγραφησε τα ορια της Λογικης της (καθε)"Λογικης". Μιλησε την Γλωσσα του τεχνοκρατη και ειπε την Αληθεια(που μπορει να ειπωθει).
Το γνωθις εαυτον και η Αγαπη δε χωρεσανε στους θεσμους τους Καρτεσιανους, και εκτος απο αυτο γινανε γλυκαναλατα τσιτατα. Τροφη ετοιμη για μασημα στον καθενα με βαση τα ISO "βιοτικου επιπεδου". Ο καρτεσιος οσο και να λεμε (οποτε μας συμφερει), ειναι μια (απο τις πολλες ) εικονα του κοσμου, δεν αλλαζει το δεδομενο οτι οριζετε σαν ΤΗΝ Μονη εικονα του κοσμου, θεσμικα μιλωντας. (Και οταν ο ΟΗΕ κανει αναλυσεις για το ως πρεπει να ειναι το καθε χωριο και μετα σκεφτομαι το χωριο μου, που ειναι κομματι τις ΕΕ, εγω τρομαζω...Ειμαι παραλογος;).


ΥΓ:Υιοθετωντας μια σχολαστικιστικη συντακτικη αναλυση μιας οχι μονο δεν λυνει το προβλημα αλλα υποβαθμιζει τη γλωσσα και την ιστορια(μαs) ΑΚΡΙΒΩΣ

πολυ φιλικα και με ανυσηχια.

Hollowsky είπε...

@ Βαγγέλη, όχι βέβαια, δεν είσαι παράλογος που τρομάζεις όταν ο ΟΗΕ κάνει αναλύσεις για το πώς πρέπει να είναι κάθε χωριό. Αντίθετα.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1789 1900 190cm 1917 1929 1940 1955 1965 1968 1980 2008 Αιδ. Μπίλι/Rev Billy Αισχύλος Άκης Πάνου Ακρόπολη Αλαίν Καγιέ/Alain Caillé Άλαν Τιούρινγκ/Alan Turing Άλασνταιρ Μακιντάιρ/Alasdair MacIntyre Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Πούσκιν/Александр Пушкин Αλέξανδρος Τομπάζης Αλεξάντερ Μπέρκμαν/Александр Беркман Αλεξάντερ Σμέμαν/Александр Шмеман Αλεξάντερ Σοκούροφ/Алекса́ндр Соку́ров Αλεξάντερ Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλεξάντρ Κοζέβ/Alexandre Kojève Αλέξης Ασλάνογλου Αλεξίς ντε Τοκβίλ/Alexis deTocqueville αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Αλμπέρ Καμύ/Albert Camus Άλμπερτ Σπέερ/Albert Speer Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλμπέρτο Καβαλκάντι/Alberto Cavalcanti Αλταμίρα αμνησία Αναξίμανδρος ανάπτυξη αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κοκκίνου Άννα Κρούγκερ/Ann Krueger Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Άνσελμ Γιάπε/Anselm Jappe Άνταμ Κέρτις/Adam Curtis Άνταμ Σμιθ/Adam Smith Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ/Antoine de Saint-Exupéry Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης-Καλούμενος-Μπάτσης Άρης Αλεξάνδρου Άρης Κωνσταντινίδης Άρης Μπερλής Άρθουρ Λένινγκ/Arthur Lehning Άρθουρ Σοπενχάουερ/Arthur Schopenhauer Άρθουρ Τζένσεν/Arthur Jensen Αριστερά Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Ασφαλιστικό Άυν Ραντ/Ayn Rand αυτοπεριστρεφόμενοι διανοούμενοι αυτοπεριστροφή Αφρική Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Валенти́н Воло́шинов Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βίκτορ Μπούλλα/Виктор Буллаa Βικτόρ Ουγκώ/Victor Hugo Βικτόρ Σερζ/Ви́ктор Киба́льчич Βίκτορ Σκλόφκσι/Ви́ктор Шкло́вский Βίκτορ Φρανκλ/Victor Frankl Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne Βίνφριντ Γκ. Ζέμπαλντ/Wienfried G. Sebald βιοτεχνολογία Βλαντίμιρ Λένιν/Влади́мир Ле́нин Βλαντίμιρ Μαγιακόφκι/Влади́мир Маяко́вский βοηθήματα μνήμης Γαλαρίες Γαλλία Γένεσις Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γερμανία Γιάννηδες Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος Γιεβγκένι Ζαμιάτιν/Евге́ний Замя́тинn Γιόζεφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χάιζινχα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Μακρής Γιώργος Νικολαΐδης Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκεοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκετζ Άλυ/Götz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκιόργκι Λούκατς/György Lukács Γκουίντο Καβαλκάντι/Guido Cavalcanti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders γλώσσα Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespeare Γουίλιαμ Τζέης/William James Γουίλιαμ Χηρστ/William Hearst Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου Δελφοί Δέσποινα Ζευκιλή Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα Διεθνής δικαιοσύνη δοκιμασίες Δουβλίνο Δραπετσώνα δυσφορία Έ. Λ. Μάστερς / Ε. L. Masters Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκπομπές ελε Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελίας Κανέττι/Elias Canetti Ελίζαμπεθ Άνσκομπ/Elizabeth Anscombe Εμίλ Μπενβενίστ/Emile Beneveniste Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Εντουάρ Βιλ/Edouard Will εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός επιβίωση επιστήμη εργασία ερείπια Ερίκ Σατί/Eric Satie Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbaum Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Έρνστ Μπλοχ/Ernst Bloch Ετιέν Nτε λα Μποεσί/Etien De la Boetie Ευγένιος Αρανίτσης Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν Πιέρ Βερνάν/Jean Pierre Vernant Ζαν Πιέρ Ντιτέιγ/Jean Pierre Duteuil Ζαν-Ζακ Ρουσσό/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Πιερ Βουαγιέ/Jean-Pierre Voyer Ζαν-Πολ Σαρτρ/Jean-Paul Sartre Ζάχα Χαντίντ/Zahā Ḥadīd Ζεράρ Νταβί/Gerard Davy Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζίγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζιλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauvé Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζυλιέν ντε Λα Μετρί/ Julien de La Mettrie ζωή Ζωρζ Μπατάιγ/Georges Bataille ηθική ΗΠΑ Θανάσης Σβώλος θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θίοντορ Ρόζακ/Theodore Roszak θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ива́н Па́влов Ιβάν Τουργκένιεφ/Иван Тургенев Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen ιδεολογία ιδρύματα τέχνης ικέτες και ξένιοι Ιμάνουελ Καντ/Emmanuel Kant Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Ιωσήφ Στάλιν/Ио́сиф Ста́лин Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Κάθλην Ρέιν/Kathleen Raine καλλιτέχνες Καλοκαίρι Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Γκέοργκ Μπύχνερ/Karl Georg Büchner Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Μαρξ/Karl Marx Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλομάγνος Κάρολος Δαρβίνος/Charles Darwin Καρτέσιος/Descartes Καταστασιακή Διεθνής/Internationale Situationniste καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλερ Οζιάς/Claire Auzias Κλοντ Λεβί-Στρώς/Claude Lévi-Strauss Κομμούνα κομμουνισμός Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κορνήλιος Καστοριάδης κορπορατισμός Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού κρίση κρισολογία Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστόφ Κισλόφσκι/Krzysztof Kieslowski Κρίστοφερ Λας/Christopher Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κώστας Χριστοδούλου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε/老子 Λαρς φον Τρίερ/Lars von Trier λενινισμός Λεόν Βαλράς/Léon Walras Λέον Σεστώφ/Лев Шесто́в Λέον Τρότσκι/Лев Тро́цкий Λέσχη της Ρώμης Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λετριστική Διεθνής/Internationale Lettriste Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λισιέν Μαλζόν/Lucien Malson λογική λογοκρισία Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Μπάϋρον/Lord Byron Λουί Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουί Αραγκόν/Louis Aragon Λουί Μαλ/Louis Mal Λουί ντε Σαιν Ζυστ/Louis de Saint Juste Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Buñuel Λούντβιχ Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ/L & D Matlock Λυγκέας Λωτρεαμόν/Lautréamont μαγεία Μάης '68 Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάκης Μηλάτος Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ/Malcolm X μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μαξ Μπένετ/Max Bennet Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρί ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Мари́на Цвета́ева Μάρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορυ Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάϊντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίκαελ Λέβι/Michael Loewy Μικελάντζελο Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni Μίκης Θεοδωράκης Μίλτον Φρίντμαν/Milton Friedmann Μίλτος Σαχτούρης Μιράντα Τερζοπούλου Μιριέλ Μπαρμπερί/Muriel Barbery Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault Μιχαήλ Μπακούνιν/Михаил Бакунин Μιχαήλ Μπαχτίν/Михаи́л Бахти́н ΜΜΕ Μόμπυ Ντικ Μόρις Ντρούρι/Maurice Drury μουσική μοφερισμός/mofferism Μπαρούχ Σπινόζα/Baruch Spinoza Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπέλα Ταρ/Béla Tarr Μπέρναρντ Μάντεβιλ/Bernard Mandeville Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιενάλε Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί νεοφιλελευθερισμός Νικολάι Γκόγκολ/Николай Гоголь Νικολό Μακιαβέλλι/Niccolò Machiavelli Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Ντεζιντέριος Έρασμος/Desiderius Erasmus Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντμίτρι Πρίγκοφ/Дми́трий При́гов Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Ο Μικρός Πρίγκηπας Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιο Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ολοκληρωτισμός ομιλίες ΟΟΣΑ Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ούγος του Σαιντ Βίκτορ/Hugh of Saint Victor Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Ουόλτ Ουΐτμαν/Walt Whitman Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης πανοπτικόν Παπάγος παπαρολογία παράδοση παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενζέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέο/Pedro Mateo Πέπη Ρηγοπούλου περιπέτεια Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Κορνήλιος/Pierre Corneille Πέτρος Παπαθανασίου Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Κρηφτ/Peter Kreeft Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ Μπουρντιέ/Pierre Bourdieu Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν/Pierre-Joseph Proudhon Πινοσέτ Πλαστήρας Πλάτωνας πλουραλισμός ποίηση πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προεκλογικά μηνύματα προλεταριάτο Προμηθέας προπαγάνδα Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Πωλ Ρικέρ/Paul Ricoeur Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ραούλ Σουρίτα/Raul Zurita Ράσελ Τζάκομπι/Russel Jacobi Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρενέ Κλερ/ René Clair Ρέϋμοντ Κάρβερ/Raymond Carver Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Μοράν/Richard Moran Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ροβινσώνας Κρούσος Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρόμπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρομπέρτο Χουαρόθ/Roberto Juarroz Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκί/Charles Péguy Σαρλ Φουριέ/Charles Fourier Σέρεν Κίρκεγκωρ/Søren Kierkegaard σθένος Σίγκμουντ Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόν Βέιλ/Simone Weil Σιμόν Λέις/Simon Leys σινεμά Σίντνει Λιουμέτ/Sidney Lumet ΣΙΣΒ/SICV Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός Σκοτ Έιστον/Scott Asheton σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Žižek Σόνια σοσιαλδημοκρατία Σουηδία Σουν Τζου/ 孫子 σουρεαλισμός σοφία σοφιστές Σπύρος Κυριαζόπουλος σταλινισμός Σταμάτης Πολενάκης Στάνλεϊ Κάβελ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου συμβολικό πεδίο συνείδηση Σύνταγμα σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot Τάκης Μίχας Τάλκοτ Πάρσονς/Talcott Parsons Τάσος Λάγγης Τέοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακ Α. Γκόλντστοουν/Jack A. Goldstone Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζέημς Φρέιζερ/James Frazer Τζέρεμι Μπένθαμ/Jeremy Bentham Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζιόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζον Κ. Γκαλμπρέιθ/John K. Galbraith Τζον Λοκ/John Locke Τζον Μ. Κούτσι/John M. Coetzee Τζον Ρ. Σάουλ/John R. Saul Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σερλ/John Searle Τζον Στ. Μιλλ/John St. Mill Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Φόουλς/John Fowles Τζον Χιούστον/John Houston Τζόρτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Το καταραμένο απόθεμα Τομάς Ιμπάνιεθ/Tomás Ibáñez Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ράιντ/Thomas Reid Τόμας Χομπς/Thomas Hobbes Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία τριλεκτική Τρόικα Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Ράιτ Μιλλς/Charles Wright Mills Τσαρλς Σ. Περς/Charles S. Peirce Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach Υβ Μισώ/Yves Michaud υλισμός υπαρξισμός υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερνάντο Αρρραμπάλ/Fernando Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φερντινάν Σελίν/Ferdinand Céline Φίγκαρο Φιλανθρωπία φιλία Φίλιπ Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Фёдор Достоевский Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φραγκίσκος-Μάριος Βολταίρος/François-Marie Voltaire Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Γκρουά/François Grua Φρανσουά Καραντέκ/François Caradec Φρανσουά Λυοτάρ/François Lyotard Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φρανσουά Φουρκέ/François Fourquet Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρέντερικ Τζέιμσον/Frederick Jameson Φρίντριχ Β. Μουρνάου/Friedrich W. Murnau Φρίντριχ Γιάκομπι/Friedrich Jacobi Φρίντριχ Έμπερτ/Fredrich Ebert Φρίντριχ Ένγκελς/Friedrich Engels Φρίντριχ Νίτσε/Friedrich Nietsche Φρίντριχ Χάγιεκ/Friedriech Hayek Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φύση Φώτης Τερζάκης Χανς Μ. Εντσενσμπέργκερ/Hans M. Enzensberger χαρά Χάρβαρντ Χάρι Γκουγκενχάιμ/Harry Guggenheim Χάρι Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χάρι Χόλε Χέγκελ/Hegel Χέερτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse χιούμορ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χόρχε Λουίς Μπόρχες/Jorge Luis Borges Χουάν Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήστος Βακαλόπουλος χρόνος ψυχή ωφελιμισμός beton7 Bloomberg Bob Marley Bodies Bruce Springsteen Cinemarian D-503 dada dangerfew David Bowie DAVOS DOCUMENTA Einsatzgruppe D EMAF Frank Zappa gosplan Grafton Happyfew HighSpeedAcces Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere intothepill izi Jazz Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Richards La Tribune Les Lèvres Nues lifestyle Malaguena memento mori Metz Miles Davis Monty Python Muppet Show Necrology nem68 Nick Cave Nosotros RadioBubble Reggae Renty robe de chambre Rock RSA Salon De Vortex sexbox Soul Tales from the Crypt TESTS! The Guardian TwixtLab urban hacking Vince Taylor Wall Street Journal WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets