11 Οκτωβρίου 2016

Το συνωμοσιολογικό μιλφέιγ



Έχουν περάσει κοντά 35 χρόνια απ’ όταν λέγαμε πως η άνθιση της συνωμοσιολογίας -δηλαδή της άποψης ότι η ιστορία εξηγείται μέσα από τις συνωμοσίες- θ’ αποτελέσει ένα από τα χαρακτηριστικά της παρακμής της πολιτικής σκέψης στο τέλος του εικοστού αιώνα, και φαίνεται πως η πραγματικότητα μάς επισκίασε. Οι πολιτικές συζητήσεις έχουν πια παραδοθεί, οικειοθελώς σχεδόν, στη συνωμοσιολογία. Επιβάλλεται λοιπόν να επανέλθουμε, εξετάζοντας κάπως βαθύτερα το ζήτημα. Για το λόγο αυτό χρησιμοποιήσαμε συνδυαστικά δυο άρθρα σχετικά με το θέμα («Doute conspirationniste et regard critique» της  Aurelie Ledoux και «Lespace logique du conspirationnisme» του Gerald Bronner) συμπληρώνοντας τη σκέψη τους με κάποιες δικές μας σκέψεις. (σημ. HS)

Όσοι θεωρούν τη συνωμοσιολογία απλώς σαν μια μορφή πολιτικού σκοταδισμού, είναι επόμενο να μένουν άναυδοι με τη σημερινή ανάκαμψη και την επιτυχία της. Βεβαίως, ιστορικά, η συνωμοσιολογία άνθισε ως αντίδραση στην έλευση των «Νέων Χρόνων» εκφράζοντας τους υπερασπιστές του «Παλαιού Καθεστώτος» που, κλείνοντας τα μάτια τους στην αθλιότητά του (δεσποτισμός, απολυταρχία, δουλοπαροικία, λογοκρισία, κ.ο.κ.), θέλησαν να ερμηνεύσουν την αστική επανάσταση σαν αποκλειστικό καρπό «εβραιομασονικής συνωμοσίας». Σήμερα ωστόσο, εκείνη η αντιδραστική πλευρά της συνωμοσιολογίας δίνει ολοένα και περισσότερο τη θέση της σε μια
άλλη της πλευρά, η οποία συνδέεται με την προοδευτικότητα της νεωτερικότητας και συγκεκριμένα με τη διεκδίκηση αξιών όπως ο δημοκρατικός διάλογος, η αντίθεση στην τυραννία, η άρση κάθε λογοκρισίας, η αναζήτηση της αλήθειας, το κριτικό πνεύμα, κ.ο.κ. Έτσι, οι σύγχρονοι συνωμοσιολόγοι υποστηρίζουν πως δεν είναι συνωμοσιολόγοι αλλά «σκεπτικιστές» και «αμφισβητίες της επίσημης εκδοχής των πραγμάτων», που νοιάζονται για την αποκάλυψη των ψευδών της εξουσίας και αγωνίζονται για τη διάσωση των πολιτών από την προπαγάνδα των κυρίαρχων μμε.

Στη σημερινή συνωμοσιολογική σκηνή -σημειώνει σωστά η Ledoux- διασταυρώνονται λοιπόν δυο διαφορετικά ρεύματα: ένα ρεύμα καθαρά αντιδραστικό, αντιλαϊκό και ελιτίστικο, κι ένα ρεύμα φιλολαϊκό, αριστερών ή ακόμα και αναρχικών κατευθύνσεων, το οποίο διαπνέεται από ριζική καχυποψία προς την εξουσία, τους θεσμούς και τους εκπροσώπους της. Αλλά ούτε στη μια, ούτε και στην άλλη εκδοχή της η συνωμοσιολογική σκέψη συγκροτεί μια πραγματική κριτική των κυρίαρχων ιδεών, σχέσεων και πρακτικών.

Πριν όμως δούμε την κρίσιμη διαφορά αυτού του τύπου «αμφισβήτησης» από την κριτική σκέψη, είναι καλό να εξετάσουμε τον τρόπο σκέπτεσθαι και τον τύπο επιχειρηματολογίας που χαρακτηρίζουν τη σύγχρονη συνωμοσιολογία.

Λογικές παρεκτροπές

Η προσπάθεια καταγραφής μιας τυπολογίας του ανθρώπινου σκέπτεσθαι έχει απασχολήσει από πολύ καιρό την ιστορία των ιδεών. Πέρα από τον περιγραφικό χαρακτήρα της, συχνά έχει στόχο να δώσει απαντήσεις στο ερώτημα: «Πώς, με ποιο τρόπο και με ποια κριτήρια, μπορούμε να συλλογιζόμαστε σωστά;». Φιλόσοφοι όπως ο Μπέικον ή ο Καρτέσιος έγιναν γνωστοί ακριβώς επειδή προσπάθησαν, στον καιρό τους,  να ρίξουν φως σε τέτοιου τύπου ερωτήματα αναπτύσσοντας τρόπους αποδεικτικού συλλογισμού. Στο διάβα των αιώνων, πολλοί από αυτούς παρέμειναν ισχυροί, ενώ άλλοι εγκαταλείφθηκαν. Για παράδειγμα, το «επιχείρημα εξ αυθεντίας», ένας τύπος αποδεικτού λογισμού που επικρατούσε κατά το Μεσαίωνα, στη συνέχεια θεωρήθηκε, και σωστά, ακατάλληλος: το ότι κάποιο σπουδαίο και σεβαστό πρόσωπο ισχυρίζεται κάτι, δεν αποτελεί επαρκή απόδειξη ότι αυτό το κάτι είναι σωστό ή έγκυρο.

Πολλοί απ’ όσους στοχάστηκαν πάνω στο ανθρώπινο σκέπτεσθαι, αφιέρωσαν κάμποσες καλές σελίδες στις παρεκτροπές της σκέψης. Έδειξαν λοιπόν, ότι πολύ συχνά οι παρεκτροπές αυτές δεν είναι παρά κακέκτυπα του παραγωγικού λογισμού. Για παράδειγμα, ο Τζον Στούαρτ Μιλ στο βιβλίο του Σύστημα Λογικής (1843) κατέγραψε ένα περιστατικό στη βόρεια Ιταλία, όπου οι κάτοικοι ενός χωριού είχαν φάει κάτι λευκά κομματάκια, που έπεφταν σαν βροχή από τον ουρανό, θεωρώντας ότι είναι «μάννα εξ ουρανού» με βάση τη σκέψη «ό,τι πέφτει απ’ τον ουρανό είναι θαυμαστό -> αυτά πέφτουν απ’ τον ουρανό => άρα είναι θαυμαστά». Τελικά αποδείχτηκε πως ήταν περιττώματα εντόμων.

Άλλες πάλι παρεκτροπές, έχουν να κάνουν με κακή χρήση του επαγωγικού λογισμού, ο οποίος επιχειρεί να βγάλει γενικούς νόμους στηριζόμενος σε επιμέρους παραδείγματα ─κάτι που συχνά οδηγεί σε λογική ασυνέπεια, ειδικά λ.χ. όταν σπεύδει κανείς να συμπεράνει το πιο σύνθετο από το απλούστερο στο πεδίο της ιστορίας ή της κοινωνιολογίας. Για παράδειγμα: «κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να επιβιώσει αν δεν φάει => επομένως κινητήρια δύναμη της ιστορίας είναι ο αγώνας για την ικανοποίηση των υλικών αναγκών, την αυτοσυντήρηση, κ.τ.τ.».

Υπάρχει κι ένας τρίτος τύπος αποδεικτικού σκέπτεσθαι, ο απαγωγικός λογισμός, πατέρας του οποίου θεωρείται ο Τσαρλς Σάντερς Περς (1839-1914), προσδιορίζοντάς τον ως «[τη] διαδικασία μέσα από τις οποία διαμορφώνονται οι  επιστημονικές θεωρίες». Ο απαγωγικός λογισμός ─κλασικό παράδειγμα του οποίου είναι ο Σέρλοκ Χολμς─ αφορά στη νοητική αντίδρασή μας απέναντι σ’ ένα αινιγματικό συμβάν και στον τρόπο με τον οποίο υιοθετούμε μια εξήγησή τους μεταξύ πολλών πιθανών εξηγήσεων προτιμώντας αυτήν που μοιάζει η απλούστερη.

Εδώ όμως, ο Σέρλοκ κινδυνεύει να καταντήσει Κλουζώ. Είναι πράγματι χαρακτηριστικό ότι ο Περς εισήγαγε τον απαγωγικό λογισμό αποκαλώντας τον αρχικά «μάντεμα». Για παράδειγμα, ξυπνάμε ένα καλοκαιριάτικο πρωϊνό, βλέπουμε το γρασίδι μούσκεμα και λέμε «άρα τη νύχτα έβρεξε» ─κάτι που είναι πιθανό, αλλά όχι οπωσδήποτε σωστό. Έτσι, κακή χρήση του απαγωγικού λογισμού είναι το να εκλαμβάνει κανείς σαν οριστικό συμπέρασμα αυτό που δεν είναι παρά μια υπόθεση, ένα «μάντεμα», πέφτοντας έτσι στη λογική πλάνη της «σύγχυσης μεταξύ ικανού και αναγκαίου». Παράδειγμα: «Όποιος έχει το χρυσό της χώρας στα χέρια του, είναι πάμπλουτος -> ο Α είναι πάμπλουτος => ο Α έχει το χρυσό της χώρας στα χέρια του».  

Ορισμένοι θεωρούν λοιπόν, ότι αυτό που χαρακτηρίζει τη συνωμοσιολογική σκέψη είναι η παρεκτροπή του απαγωγικού λογισμού, όπου ένα «μάντεμα» προβάλλεται σαν βεβαιότητα. Βεβαίως, είναι αλήθεια ότι πολλοί συνωμοσιολόγοι επιχειρηματολογούν με αυτό τον τρόπο. Λένε: «Η επίσημη εκδοχή των γεγονότων μπάζει -> οι ανεπίσημες εκδοχές είναι περισσότερο έγκυρες => εφόσον η Χ εκδοχή των γεγονότων είναι ανεπίσημη, είναι περισσότερο έγκυρη».

Η μέθοδος Τσαρλς Φορτ: ένα «μιλφέιγ» επιχειρημάτων

Παρ’ όλα αυτά, οι σύγχρονοι συνωμοσιολόγοι προχώρησαν ένα βήμα παραπέρα. Δεν μπαίνουν καν
Charles Fort
στον κόπο να στηρίξουν απαγωγικά μια ορισμένη εκδοχή των γεγονότων. Αυτό που τους ενδιαφέρει είναι ─συχνά απλώς και μόνο για να παίξουν─ να ψάχνουν και να στοιβάζουν ένα τεράστιο σωρό από ενδείξεις ότι η επίσημη εκδοχή μπάζει, και τίποτα περισσότερο.

Όπως επισημαίνει λοιπόν ευφυώς ο Bronner, μπορούμε πολύ βάσιμα να πούμε, ότι η συνωμοσιολογία αυτού του τύπου, η οποία δείχνει να επικρατεί σήμερα, στηρίζεται μάλλον στον ιδιότυπο τρόπο σκέψης κι επιχειρηματολογίας του Τσαρλς Φορτ.

Ο Τσαρλς Φορτ γεννήθηκε στο Ώλμπανι των ΗΠΑ το 1874 και πέθανε στη Νέα Υόρκη το 1932, έχοντας συγγράψει τέσσερα βιβλία, από τα πιο παράξενα που μπορεί να βρει κανείς. Για να πάρουμε μια πρώτη ιδέα περί τίνος επρόκειτο, πρέπει να σημειώσουμε ότι το 1910 ο Φορτ έβαλε στόχο της ζωής του ν’ αφομοιώσει και να ξεπεράσει το σύνολο των γνώσεων του καιρού του. Στην πράξη, αυτός ο ιδιότυπος άνθρωπος, έγινε ερευνητής και συγγραφέας κάθε λογής παράξενων φαινομένων (από βροχές βατραχιών και πτώσεις μετεωριτών έως ανεξήγητους κατακλυσμούς, παράδοξες εξαφανίσεις ανθρώπων, κ.ο.κ.). Ωστόσο, δεν ήθελε να παραμείνει απλός συλλέκτης του «ανεξήγητου». Ο Φορτ θέλησε να πλάσει με τη σκέψη του ένα κόσμο που θα ξεπερνούσε τις γνώσεις της εποχής του. Έτσι, το ότι απολάμβανε π.χ. να υποστηρίζει αλλοπρόσαλλες ή εντελώς αστήρικτες θεωρίες (π.χ. ότι η Γη είναι επίπεδη), δεν ήταν από παραφροσύνη ─απεναντίας, οι περισσότεροι από τους συγχρόνους του, αναγνώριζαν ότι επρόκειτο για μια εξαιρετική, και πάντως μη-τυπική, ιδιοφυΐα. Του άρεσε γενικότερα να υποστηρίζει απίθανες θέσεις επιστρατεύοντας ένα πλήθος από ετερόκλητα επιχειρήματα, διότι στόχος του ήταν ν’ αποδυναμώσει την ίδια την ιδέα της λογικής επιχειρηματολογίας και της λογικής απόδειξης.

Αυτό που πρέπει να συγκρατήσουμε για το θέμα που συζητάμε, είναι η μέθοδος επιχειρηματολογίας που χρησιμοποιούσε. Την προσδιόρισε ο ίδιος, αν και μεταφορικά, στον πρόλογο του πρώτου και διασημότερου βιβλίου του, όπου έγραφε:
«Τάγματα καταραμένων, οδηγημένα από θολές πληροφορίες που έχω ξεθάψει, θα παρελάσουν σαν στρατιές, άλλα χλωμά και κάτωχρα, άλλα κόκκινα σαν τη φωτιά, κι άλλα σάπια και βρωμερά, σαν πτώματα, σαν μούμιες ή σκέλεθρα που μορφάζουν και παραπατούν, παρακινούμενα απ’ όλους όσους καταδικάστηκαν όταν ήταν ζωντανοί. Γίγαντες υπνοβάτες, κουρέλια και θεωρήματα θα παρελάσουν, πομπή ατέρμονη, σαν τον Ευκλείδη αγκαλιά με το πνεύμα της αναρχίας. (…)  Η εξουσία που διακήρυξε πως όλα τούτα είναι καταραμένα, είναι η Δογματική Επιστήμη. Όμως αυτά θα προελάσουν (…) και η πομπή τους θα είναι εντυπωσιακά συμπαγής κι ακαταμάχητη όπως συμβαίνει μ’ όλα τα πράγματα που περνούν, και περνούν, και περνούν, και δεν σταματούν να περνούν». Το Βιβλίο των Καταραμένων (1915)
Για να το πούμε απλά: η μέθοδος του Φορτ ─πάνω στην οποία έχουν χτιστεί ένα σωρό, διάσημα και μη συγγράμματα της σύγχρονης συνωμοσιολογίας─, δεν είχε να κάνει ούτε με την παραγωγή, ούτε με την επαγωγή, ούτε με την απαγωγή. Ήταν να σκαρώνει ένα «μιλφέιγ» επιχειρημάτων, δηλαδή να στοιβάζει λεπτές στρώσεις επιχειρημάτων τη μια πάνω στην άλλη, όπου μπορεί μεν η καθεμιά τους ξεχωριστά να ήταν εξαιρετικά εύθραυστη και παραπαίουσα (όπως μαρτυρά το παραπάνω απόσπασμα), πλην όμως ολόκληρο το «μιλφέιγ» ήταν τόσο ψηλό («πομπή ατέρμονη») ώστε έδινε την εντύπωση ενός γερού οικοδομήματος, με στόχο να εδραιώνεται στον αναγνώστη του ένα βασικό συμπέρασμα: «Ε, δεν γίνεται όόόλα αυτά να είναι ψέματα και παραμύθια!».

Στη μέθοδο αυτή δεν έχει καμιά σημασία που οι στρώσεις των επιχειρημάτων είναι εύθραυστες, που δεν συνδέονται λογικά μεταξύ τους, ούτε και που είναι συχνά αλληλοσυγκρουόμενες. Ίσα-ίσα, αυτό ακριβώς θωρακίζει το «μιλφέιγ» από κάθε κριτική βοηθώντας το να μην καταρρεύσει ολόκληρο στην περίπτωση που σπάσουν μια ή δυο από τις στρώσεις του, αφού, καθώς δεν δένουν μεταξύ τους, η πτώση της μιας δεν συμπαρασέρνει τις άλλες.

Δεν έχει επίσης καμιά σημασία που τα επιχειρήματα προέρχονται από τους πιο ετερόκλητους κλάδους ταυτόχρονα (π.χ. από την Ιστορία ίσαμε την κβαντική Φυσική). Ίσα-ίσα, η αύξηση του όγκου του «μιλφέιγ» το θωρακίζει ακόμα περισσότερο από την κριτική, αφού, για να ξεμπλέξει κανείς το κουβάρι,  πρέπει να ελέγξει ένα τεράστιο πλήθος πηγών, επιστημών και γνώσεων που πέφτουν βροχή στο τραπέζι χωρίς, συχνά, να έχουν καμιά σχέση μεταξύ τους και κανένα συνδετικό ειρμό.

Συνωμοσιολογία και κριτική σκέψη

Διαπίστωση πρώτη λοιπόν. Είναι με μια έννοια πραγματικά διασκεδαστική η διαπίστωση ότι αυτοί οι στεντόρειοι εχθροί της λογοκρισίας και υπερασπιστές της αναζήτησης της κρυμμένης αλήθειας πίσω από τα παραπετάσματα της εξουσίας, διατυπώνουν σε τελική ανάλυση ένα αδιαπέραστο λόγο που αποκλείει κάθε κριτική προσέγγισή του και καταργεί το διάλογο, αντικαθιστώντας τον με μια δημοσιογραφίστικου τύπου έρευνα και συσσώρευση «στοιχείων».

Διαπίστωση δεύτερη. Το μόνο που παράγει η συνωμοσιολογική «μέθοδος Φορτ», είναι η διασπορά μιας γενικευμένης αμφιβολίας, τελικά όχι μόνο προς τη μεριά της κατεστημένης εξουσίας αλλά προς όλες τις κατευθύνσεις, συνεισφέροντας έτσι, εντελώς αντίθετα προς τις όποιες «αντιεξουσιαστικές» προθέσεις της,
─ αφ’ ενός στη γενίκευση της καχυποψίας όλων προς όλους,
και
─ αφ’ ετέρου στην εδραίωση της πεποίθησης ότι υπάρχει σήμερα και στην ιστορία μια μειοψηφία ανθρώπων (οι εξουσιαστές) που τα σχέδια και οι προθέσεις τους δεν διαψεύδονται ποτέ από την πραγματικότητα, που είναι σε θέση να οδηγήσουν την ιστορία εκεί που οι ίδιοι θέλουν, που μπορούν διαρκώς να παραμένουν θύτες μετατρέποντας όλους τους άλλους σε θύματα, δηλαδή που, σαν άλλοι θεοί, έχουν «ανοσία» στην αλλοτρίωση, η οποία πλήττει όλο τον υπόλοιπο κόσμο.

Καταλαβαίνοντας λοιπόν, ότι η σημερινή άνθιση της συνωμοσιολογίας συνδέεται στενά με την πολύ «μεταμοντέρνα» απαξίωση του Λόγου και την επιτάχυνση της κοινωνικής κατάρρευσης, οφείλουμε επειγόντως ν’ αναδείξουμε τις κρίσιμες διαφορές της κριτικής σκέψης από αυτήν.

Είναι γεγονός ότι η αμφιβολία για την εγκυρότητα της επίσημης εκδοχής των πραγμάτων αποτελεί βασική παράμετρο της κριτικής σκέψης. Αυτό όμως δεν σημαίνει ούτε ότι η κριτική σκέψη αναλώνεται σε αυτήν, ούτε ότι επικροτεί τον πολιτικό σκεπτικισμό, ούτε κι ότι εκείνο που επιδιώκει είναι η διασπορά της αμφιβολίας. 

Γεγονός είναι επίσης, ότι η αναζήτηση της αλήθειας, η καταδίκη της λογοκρισίας, η αντίθεση στην τυραννία και η επιδίωξη του ανοιχτού διαλόγου βρίσκονται στον πυρήνα της κριτικής σκέψης. Όμως γι’ αυτό ακριβώς, η κριτική σκέψη

─ δεν επιδιώκει και μάλιστα αντιτίθεται στην κατασκευή «μιλφέιγ», που θα αποθάρρυναν την κριτική εκτίμηση των επιχειρημάτων της·

─ αγωνίζεται ώστε τα επιχειρήματά της να δένουν μεταξύ τους, να είναι ελέγξιμα και να κάνουν ξεκάθαρο σε ποιο βαθμό αποτελούν υποθέσεις, σε ποιο θεωρία και σε ποιο βεβαιότητες·

ενώ ταυτόχρονα, 
─ κατανοώντας την αλλοτρίωση στην καθολικότητά της, ενδιαφέρεται να εξετάσει και να καταδείξει συγκεκριμένα το χάσμα ανάμεσα στις προθέσεις και τα έργα των ανθρώπων,

─ χωρίς να «θεοποιεί» ή να «δαιμονοποιεί» καμιά μειοψηφία, αλλά και χωρίς να εξισώνει αδιάκριτα τους θύτες με τα θύματα, καθώς στηρίζεται στην αρχή ότι «είναι πόλοι της ίδιας αλλοτρίωσης» με τη διαφορά ότι οι μεν πρώτοι αισθάνονται σε αυτήν σαν στο σπίτι τους, ενώ τα θύματα βρίσκουν σ’ αυτήν τον εκμηδενισμό και την εξαθλίωση.


12 σχόλια:

Planar είπε...

Εξαιρετική ανάρτηση.
Μια παρωδία αυτού που περιγράφετε υπάρχει εδώ: https://goo.gl/uDEeVT :)

tamistas είπε...

Απίστευτο! Δεν διάβασα, ακόμα, την ανάρτηση. Αλλά αυτό το περιοδικάκι, που μάλλον δεν είχε τ.2, το έχω! Κάπου το έχω. Σε μια κούτα. Συγκινήθηκα.

Ανώνυμος είπε...

1. Λογική, η συσχέτιση χρόνου χώρου.
2. Δεν μπορεί να υπάρξει παράλογο ή παραλογια στην φύση και φυσικά ανθρώπινη συμπεριφορά.
3. Η ερμηνεία ενός γεγονότος ή μιας συμπεριφορά εξαρτάται από την πληροφορία.
4. Η πληροφορία είναι η μεταβολή στον χώρο και στον χρόνο.
5. Ερμηνεία εξαρτάται από την πληροφορία και την ανάγκη που εξυπηρετεί.

HollowSky είπε...

@ Planar, πλάκα έχει. Δες κι εδώ

http://195.134.76.37/chemicals/chem_ddt.htm

http://195.134.76.37/chemicals/chem_melamine.htm

http://195.134.76.37/chemicals/chem_benzene.htm

http://195.134.76.37/chemicals/chem_aniline.htm

http://195.134.76.37/chemicals/chem_cr6.htm

http://195.134.76.37/chemicals/chem_uf6.htm

http://195.134.76.37/chemicals/chem_Me2Hg.htm

http://195.134.76.37/chemicals/chem_ammonia.htm

HollowSky είπε...

@ tamistas, για δες! Έρχεσαι από τόσο παλιά, ή είναι σε κανένα σεντούκι του παππού; :-) :-)) Ναι, δεν βγήκε δεύτερο τεύχος ("τόμος"!) Να 'σαι καλά, το μήνυμά σου με χαροποίησε πολύ! Καλημέρα.

HollowSky είπε...

@ Ανώνυμε/η, δεν κατάλαβα τίποτα! Am I stournos?

Tamistas είπε...

HollowSky, το 1982 πήγα φοιτητής στην Πάτρα. Σ' ένα βιβλιοπωλείο κάπου απέναντι από το παράρτημα του Πανεπιστημίου. Δεν θυμάμαι τ' όνομα. Μαζί με τα Τετράδια για προλεταριακή χρήση, το Πεζοδρόμιο (μιζέρια των φοιτητικών κύκλων κλπ) και άλλα τέτοια ωραία. Τώρα τ' ανακαλύπτει η κόρη μου. Το συγκεκριμένο μπορεί και να μου το είχε δώσει κάποιος φίλος. Δεν θυμάμαι. Σ' αυτό το βιβλιοπωλείο, πάντως, με παρέπεμψε για μια (πρόσφατη) προϊστορία των τότε αναζητήσεών μου. Μου έχει μείνει (κάνω λάθος;) η έννοια του ακολουθητισμού. Ο επωφελούμενος ποδηλάτης. Εκεί δεν ήταν;

Hollowsky είπε...

@ Tamistas, καταπληκτικό και συγκινητικό! Όταν μάλιστα θυμάται κανείς όλους εκείνους τους ανθρώπους...
Ναι, καλά το θυμάσαι, εκεί αναφερόταν ο "ακολουθισμός" (μαζί με μια υποσημείωση που έκανε κριτική σ' αυτή την έννοια).

izi είπε...

Που την τέλεια εφαρμογή του την βρίσκουμε εδώ!
https://youtu.be/RbxfKavcCdA

izi είπε...

κι εδώ φαίνεται ακόμη καλύτερα όλη η τεχνική
https://youtu.be/3ZZ0Sg0WEV0

Axel είπε...

Hollowsky, υπάρχει όλο το τεύχος σε έντυπη ή ηλεκτρονική μορφή ?

HollowSky είπε...

@ Axel, όχι, απ' όσο ξέρω. Έχω 1-2 αντίτυπα.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1789 1864 190cm 1917 1929 1940 1955 1957 1965 1968 2008 2013 2014 3/45 Ά. Γιάπε/A.Jappe Α. Καγιέ/A. Caillé Α. Καμύ/A. Camus Α. Κοζέβ/A. Kojève Α. Σοπενχάουερ/A. Schopenhauer Ά. Σπέερ/A. Speer Ά. Τιούρινγκ/A. Turing αγάπη Αισχύλος Άκης Πάνου Αλ. Μπέρκμαν/Al. Berkman Αλ. Σμέμαν/Al. Schmeman Αλέκα Παπαρήγα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Τομπάζης Αλεξάντερ Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλέξης Ασλάνογλου αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλταμίρα αμνησία Αναξίμανδρος αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κρούγκερ/Ann Krueger Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Άνταμ Κέρτις/A. Curtis Άνταμ Σμιθ/Adam Smith Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ.Andy Warhol Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Ιωάννου Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης Άρης Κωνσταντινίδης Άρθουρ Λένινγκ/Arthur Lehning Άρθουρ Τζένσεν/Arthur Jensen Αριστερά Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Ασφαλιστικό Άυν Ραντ/Ayn Rand Β. Γκ. Ζέμπαλντ/W.G. Sebald Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Valentin Voloshinov Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτορ Μπούλλα/Victor Bulla Βικτόρ Σερζ/Victor Serge Βίκτορ Σκλόφκσι/Victor Chklovski Βίκτορ Φρανκλ/Victor Frankl Βίκτωρ Ουγκώ/Vicror Hugo Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne βιοτεχνολογία βοηθήματα μνήμης Βολταίρος Βομβάη Βόρειοι Γ. Γκ. Φίχτε/ J. G. Fichte Γ. Τζέης/W. James Γαλαρίες Γένεσις Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος Γιεβγκένι Ζαμιάτιν/Yevgeny Zamyatin Γιόζεφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χάιζινχα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Δάβος Γιώργος Μακρής Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκ. Λούκατς/G. Lukacs Γκέοργκ Βύχνερ/Georg Büchner Γκεοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκεόρκι Λούκατς/Georgy LuKacs Γκετζ Άλυ/Gotz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespear Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου δάσκαλοι Δελφοί Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα δικαιοσύνη ΔΝΤΟΟΣΑΤΡΟϊΚΑΘΕΣΜΟΙ δόγμα Τρούμαν δοκιμασίες Δουβλίνο Ε. Βιλ/E. Will Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς εγωπαθείς διανοούμενοι εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκλογές εκπομπές Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελίας Κανέττι/Elias Canetti Ελίζαμπεθ Άνσκομπ/E. Anscombe Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντγκαρ Λη Μάστερς / Edgar Lee Masters εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός Επενδυτικό περιβάλλον επιβίωση επιστήμη Έρασμος εργασία ερείπια Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbawm Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Έρνστ Μπλοχ/Ernst Bloch Ερυθρογράφος Ετιέν ντε λα Μποεσί/E. de la Boetie Ευγένιος Αρανίτσης Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ. Νταβί/G. Davy Ζ.Π. Βερνάν/J.P. Vernant Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν-Ζακ Ρουσσό/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Πιερ Βουαγιέ/Jean-Pierre Voyer Ζάχα Χαντίντ/Zaha Hadid Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζίγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζιλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauvé Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζορζ Μπατάιγ/Georges Bataille ζωή Η Διεθνής ηθική Θ. Ρόσζακ/Th. Roszak Θανάσης Σβώλος Θάτσερ/Ρήγκαν θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θίοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ivan Pavlov Ιβάν Τοθργκένιεφ/I. Tourgueniev Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen Ιγνάτιος Λογιόλα ιδεολογία ιδρύματα τέχνης ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Καβαλκάντι/Cavalcanti Κάθλην Ράιν/Kathleen Raine Καλκούτα καλλιτέχνες Καλοκαίρι Καλούμενος Καντ κάπο Καραμανλής Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Μαρξ/Karl Marx Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Χέκερ/Karl Hocker Καρλομάγνος Καρτέσιος/Descartes καταναλωτικοπαραγωγισμός καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό Κιουσόπουλος Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλοντ Λεβί Στρώς/Claude Levy Strauss κοινωνιοποίηση Κομμούνα κομμουνισμός Κονγκό Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κορέα Κορνήλιος Καστοριάδης Κορνήλιος/Corneille κορπορατισμός Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού κρίση κρισολογία Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστίν Λαγκάρντ Κρίστοφερ Λας/Ch. Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λ. Βαλράς/L. Walras λαβύρινθος Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε Λένιν Λεόν Βαλράς/Léon Walras Λέον Τρότσκι Λέσχη της Ρώμης Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λέων Σεστώφ/Lev Shestov Λίντον Τζόνσον/Lyndon Johnson Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λισιέν Μαλζόν/Lucien Malson λογική λογοκρισία Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Μπάϋρον/Lord Byron Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Bunuel Λούντβιχ Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ Λυγκέας Λωτρεαμόν Μ. Ντριούρι/M. Drury Μ. Μπένετ/M. Bennet Μαγιακόφκι/Mayakovski μαγιονέζα μαθητές Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάιλς Ντέιβις/Miles Davis Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάπετς Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρί ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Marina Tsvetaeva μαρξιστές-λενινιστές Μαρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορυ Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάϊντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μετανάστευση μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίκαελ Λέβι/Michael Loewy Μικελάντζελο Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni μικροαστισμός Μίλτον Φρίντμαν/Milton Friedmann Μίλτος Σαχτούρης Μιράντα Τερζοπούλου μισαλλοδοξία Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault μισθωτοί σκλάβοι Μιχαήλ Μπακούνιν/Michail Bakunin Μιχαήλ Μπαχτίν/Mikhael Bachtine ΜΜΕ Μόμπυ Ντικ Μουσείο Ακρόπολης μουσική Μπ. Μάντεβιλ/B. Mandeville Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπάτσης Μπέλα Ταρ/Bela Tarr Μπερνάρντο Σοάρες/Bernardo Soares Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιενάλε Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπουκανιέρος Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπρους Σπρίνγκστιν/Bruce Springsteen Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί νεοφιλελευθερισμός Νικ Κέιβ/Nick Cave Νικολό Μακιαβέλλι Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Νταβός νταντά Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντιμίτρι Πρίγκοφ Ντιτρόιτ Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Ο κήπος Ο Μικρός Πρίγκηπας Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιο Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ολοκληρωτισμός ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Π. Κονδύλης Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης πανοπτικόν πανσέληνος Παπάγος παράδοση παραλήρημα παραπληροφόρηση Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέρο πένθος Πέπη Ρηγοπούλου Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Παπαθανασίου Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν/P.J. Proudhon πίστη Πίτερ Κρήφτ/Peter Kreeft Πλαστήρας Πλάτωνας Πλεύσις πλουραλισμός ποίηση Πολ Ρικέρ/Paul Ricoeur πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προλεταριάτο Προμηθέας Δεσμώτης πρόοδος προπαγάνδα Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Ρ. Τζακομπι/R. Jacobi Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρίνγκο Σταρ/Ringo Star Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ροβινσώνας Κρούσος Ροζα Λουξεμπουργκ Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρομπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρούντι Σαιν Ζυστ/Saint Juste Σαρλ Μπωντλερ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκι/Charles Péguy Σαρλ Φουριέ/Ch. Fourier Σελίν/Céline Σεμπάστιαν Χάφνερ Σέρεν Κίρκεγκωρ/Soren Kierkegaard σθένος Σίγκμουντ Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόν Βέιλ/Simone Weil Σιμόν Λέις/Simon Leys σινεμά ΣΙΣΒ/SICV Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Zizek Σλάβοϋ Ζιζεκ/Slavoj Zizek Σοκούροφ/Sokurov σολιψισμός Σομαλία Σόνια Σουδάν Σουν Τζου σουρεαλισμός σοφία σοφιστές Σπιναλόγκα Σπινόζα/Spinoza Σπύρος Κυριαζόπουλος Στάλιν σταλινισμός Στάνλεϊ Κάβελ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου συμβολικό πεδίο συμβολισμός Σύναψις συνείδηση Συνταγή για μαγιονέζα Σύνταγμα συνωμοσιολογία Σφαγεία σχέδιο Μάρσαλ Σωκράτης σώμα Τ. Λεπελτιέ/Th. Lepeltier Τ. Ρ. Μιλλς/C. W. Mills Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot τα κορδόνια σου! Τάκης Μίχας Τάσος Λάγγης τεστ τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Α. Γκόλντστοουν/J.A. Goldstone/Τζ. Τζ. Μ. Κούτσι/J.M..Coetzee Τζ. Ρ. Σάουλ/J.R. Saul Τζ.Μ. Κούτσι/J.M. Coetzee Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακάρτα Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζέιμς Φρέιζερ/James Frazer Τζέρεμι Μπένθαμ/Jeremy Bentham Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζιανφράνκο Σανγκουινέτι/Gianfranco Sanguinetti Τζιόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζο Στράμερ/Joe Strummer Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ/J.K. Galbraith Τζον Σηρλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Χιούστον/John Houston Τζόρτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τζων Λοκ/John Locke Τζων Φόουλς/John Fowles Το καταραμένο απόθεμα Το Ξεπέρασμα της Τέχνης Τοκβίλ/Tocqueville Τόμας Μαν/Tomas Mann Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ράιντ/Thomas Reid Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία τριλεκτική Τσ. Σ. Περς/Ch. S. Peirce Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία τύψεις Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach υλισμός υπαρξισμός ύπνος υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Β. Μουρνάου/F.W. Murnau Φ. Γιάκομπι/F. Jacobi Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερνάντο Αρρραμπάλ/F. Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρω Φιλανθρωπία φιλία Φίλιπ Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Fyodor Dostoevsky Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φρ. Έμπερτ/Fr. Ebert Φρ. Καραντέκ/F. Caradec Φρ. Φουρκέ/Fr. Fourquet Φρ. Χάγιεκ/Fr. Hayek Φρανκ Ζάπα/Frank Zappa Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Λυοτάρ/François Lyotard Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρεντερικ Τζεϊμσον/Frederick Jameson Φρίντριχ Ένγκελς/Friedrich Engels Φρίντριχ Νίτσε/Friedrich Nietsche Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φύση Φώτης Τερζάκης Χ. Τζ. Θορώ/H.J. Thoreau Χ.Λ. Μπόρχες/J.L. Borges Χ.Μ Ενζενσμπέργκερ χαρά Χάρι Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χειρτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse Χίλαρι Κλίντον χιούμορ χίπστερ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χομπς/Hobbes χοντρό δούλεμα Χουάν Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήμα και Μαγεία Χρήστος Βακαλόπουλος χριστιανισμός χρόνια πολλά χρόνος ψέμματα ψυχή Ψυχρή Ιδεολογία ωφελιμισμός AP auld lang syne beton7 Bob Dylan Bob Marley Bodies Christopher Cinemarian CoBrA D-503 dangerfew David Bowie DOCUMENTA Einsatzgruppe D European Media Art Festival F. C. Stanley Frank Zappa gosplan Grafton Happyfew Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere Internationale Lettriste/Λεττριστική Διεθνής Internationale Situationniste/Καταστασιακή Διεθνής intothepill izi Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Moon Keith Richards Krzysztof Kieslowski/Κριστόφ Κισλόφσκι La Commune Les Levres Nues Les Lèvres Nues Malaguena Melanie Pain memento mori mofferism/μοφερισμός Monty Python Necrology Nosotros RadioBubble Raul Zurita/Ραούλ Σουρίτα Raymond Carver/ Ρέϋμοντ Κάρβερ remap 2 Renty Roberto Juarroz RSA Salon De Vortex sexbox Sunrise Tales from the Crypt The Adicts The Beatles The Crass The Great Society The Gun Club The Juniors The Meteors The Morlocks The Please The Rolling Stones The Ruts The Sonic Youth The Stooges The Stranglers The Three Johns The UK Subs The War TwixtLab Vince Taylor Wall Street Journal WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets