31 Οκτωβρίου 2017

Εκπομπή #45 | Θεωρίες και δικιολογίες




Θεωρίες, δικαιολογίες, άνθρωποι, πίθηκοι, δυνατότητες, ελευθερία. Είναι οι άνθρωποι εξελιγμένοι πίθηκοι, ή μήπως οι πίθηκοι είναι άνθρωποι που ξέμειναν στο δρόμο; Σε ό,τι αφορά τον άνθρωπο πάντως, η αρχή βρίσκεται πάντα στο τέλος! Είχαν ανάγκη οι δουλέμποροι ν’ απαντήσουν κάτι στους αμπαρωμένους σκλάβους; Ή δεν γίνεται να κάνεις κάτι χωρίς να του δίνεις μια συνολικότερη διάσταση; Με ποιο θάρρος λες «εμείς»; Όντα βασανισμένα από θορύβους και κουμπάκια κάθε λογής. Ελευθερία δεν σημαίνει «περισσότερες δυνατότητες». Σημαίνει αποφασίζω και δεσμεύομαι σε αυτό που αποφάσισα. Η φιγούρα που περνάει δίπλα σου στη βιτρίνα σού βγάζει τη γλώσσα. Όλες οι λεπτομέρειες μέσα σε 1 ώρα και 57 λεπτά με μουσική που τα σπάει!

25 Οκτωβρίου 2017

Μανιφέστα 38 | Η εξέλιξη ως εξόντωση των αδύναμων


«Η επιθετική στάση του δυτικού ανθρώπου απέναντι στη Φύση και στους πρωτόγονους λαούς ήταν, με μια έννοια, μια αναψυχή από τις επιθέσεις που είχε εξαπολύσει για πολύ καιρό ενάντια στους άμεσους γειτόνους του. Είχε το πλεονέκτημα να είναι σαφώς πιο μονόπλευρη, γι’ αυτό και είχε ευκολότερους και μεγαλύτερους καρπούς. Μα η στάση του ανθρώπου απέναντι στον πρωτόγονο και τη Φύση ήταν αμφίλογη. Η μια του πλευρά ντρεπόταν για την απληστία του και τη σκληρή του αλαζονεία, και τον οδηγούσε να στραφεί με εγκάρδιο ενδιαφέρον προς το ίδιο το αντικείμενο, στο οποίο είχε επιτεθεί. (…)
Ο Μπυφφόν, ο Έρασμος, ο Δαρβίνος, ο Λαμάρκ, ο Γκαίτε, ενδιαφέρονταν όλοι όχι απλώς για τη μεγάλη ποικιλία των ζωντανών οργανισμών, με τους οποίους ήταν διαπλεγμένη η ζωή του ανθρώπου, μα και για τη φύση και την ανάπτυξη και το μετασχηματισμό τους. Ο άνθρωπος άρχισε ν’ αναγνωρίζει τον εαυτό του ως το κορυφαίο βλαστάρι ενός γιγάντιου γενεαλογικού δέντρου, κι όχι ως ένα νεόπλουτο που του είχε απονεμηθεί ένας θείος τίτλος ευγενείας κάπου πέντε χιλιάδες χρόνια παλιότερα. (…)
Η γεωλογία, η παλαιοντολογία, η φυλογενετική επέκτειναν όλες τους τη χρονική προοπτική του ανθρώπου· οπότε ο άνθρωπος άρχισε ν’ αντιμετωπίζει την ανάπτυξή του ως μέρος μιας ιστορικής διαδικασίας, στην οποία ήταν ενταγμένα και άλλα πλάσματα, η ίδια η Γη και τελικά το ηλιακό σύστημα και το σύμπαν. (…)
Δώστε αρκετό χρόνο στη Φύση, αναφωνούσαν οι οπαδοί του εξελικτισμού, κι εκείνη θα μεταμορφώσει ένα αρχέγονο κύτταρο σε μια παρέα πιθήκων, ή σε μια Ακαδημία πλατωνιστών. (…)
Ο φυσιοδίφης Κάρολος Δαρβίνος ήταν ένα πρότυπο στο είδος του. Συνδύαζε την έξη της οξυδερκούς παρατήρησης με μια μεθεκτική ενόραση των παρορμήσεων και των αναγκών κάθε οργανικής ζωής. (…) Η έρευνά του πάνω στην έκφραση των συναισθημάτων στα ζώα έβαλε τα θεμέλια της νέας επιστήμης της ψυχολογίας των ζώων, που τόσες καρποφόρες ενδείξεις έχει δώσει για τα πρωταρχικά περιεχόμενα της ανθρώπινης συμπεριφοράς. (…)
Μην το λες εξόντωση, πες το «φυσική επιλογή»
Μα ο Δαρβίνος δοξάστηκε από τους συγχρόνους του για κάτι διαφορετικό από τη διήγηση του ταξιδιού του με το Μπιγκλ [, το καράβι με το οποίο για πέντε χρόνια περιδιάβηκε τα πέρατα της γης παρατηρώντας το φυσικό τοπίο και της μορφές της ζωής].  Έγινε γνωστός ως ο κεντρικός εκφραστής της θεωρίας της βιολογικής εξέλιξης.
Η διδασκαλία πως όλες οι υπαρκτές μορφές ζωής είχαν αναπτυχθεί από παλιότερες και απλούστερες μορφές, που όλες τους μπορούσαν να αναχθούν σε μια κεντρική ρίζα, ήταν γνώριμη στους αρχαίους Έλληνες και είχε ξαναδιατυπωθεί σε στίχους από τον παππού του Δαρβίνου, τον Έρασμο Δαρβίνο. (…)
Μα στην Καταγωγή των Ειδών, ο Δαρβίνος είχε δώσει μια ιδιότυπη τροπή στη θεωρία της εξέλιξης. Η βασική του ιδέα, εκείνη που είχε την εντύπωση πως ήταν καθαυτό δική του, ήταν η άποψη πως, κάτω από φυσιολογικές συνθήκες, ο πληθυσμός κάθε είδους τείνει να υπερσκελίσει την προσφορά τροφής· πως αυτό επιφέρει έναν αγώνα ύπαρξης μεταξύ των μελών του ίδιου είδους· και πως, ως αποτέλεσμα, τα πιο αδύναμα μέλη στήνονται στον τοίχο, ενώ εκείνα που επιβιώνουν αναπαράγουν το είδους τους και μεταβιβάζουν στους απογόνους τους εκείνες ακριβώς τις ευνοϊκότερες παραλλαγές που τους επέτρεψαν να επιβιώσουν. Η εξόντωση γινόταν, έτσι, το κλειδί της ανάπτυξης.
Ιδέα: φτιάξε το σπίτι σου ρίχνοντας στην τύχη τούβλα!
Η θεωρία αυτή, που ξεδιπλωνόταν μέσα από μια πληθώρα φυσιοδιφικών παρατηρήσεων, συνάρμοζε πολλά δεδομένα σχετικά με τις μετατροπές, τις ταλαντεύσεις και τις μεταβολές που συνέβαιναν μέσα στα είδη [και] πολλά λαβράκια πιάστηκαν σ’ αυτό το εξελικτικό δίχτυ· μα το μεγαλύτερο ήταν μια πλάνη, που είχε ασυνείδητα τοποθετηθεί εκεί από τον ίδιο τον Δαρβίνο: η άποψη πως η φυσική επιλογή εξηγούσε την οργανική ανάπτυξη. Ο Δαρβίνος προσπάθησε να συναγάγει ένα σκόπιμο αποτέλεσμα από τα δεδομένα της τυχαίας μεταβολής. Ο μηχανισμός αυτής της σκοπιμότητας ήταν ο αγώνας για την ύπαρξη και «η επιβίωση του καταλληλότερου».
Ως προς αυτή την κεντρική θέση, η συμβολή του Δαρβίνου παρέμεινε συγκεχυμένη και αντιφατική. Πράγματι, αρκεί να τη διατυπώσουμε ξεκάθαρα και θα δούμε ότι πρόκειται για μια αρνητική αρχή, η οποία, ακόμα κι αν υποτεθεί ότι εξηγεί την επιβίωση, δεν προσφέρει κάποια εκδοχή για τις συγκεκριμένες διαδικασίες της μεταβολής και του μετασχηματισμού αυτές καθαυτές. (…) Για την ίδια την ιδέα της «φυσικής επιλογής» μάλιστα, ο Χανς Ντρις [1867-1941] χαρακτήρισε ορθά την υπόθεση του Δαρβίνου για μια βαθμιαία συσσώρευση τυχαίων μεταβολών, ως μια υπόθεση η οποία, αν ίσχυε, θα δημιουργούσε εξίσου καλά τη δομή ενός σπιτιού με το να πετάει κανείς στη τύχη τούβλα μέσα στο οικόπεδο.
Μα είναι φυσικό να πατάς τον άλλο κάτω!
Ποια ήταν τότε η συμβολή του Δαρβίνου; Τι έκανε την Καταγωγή των Ειδών σημείο καμπής στη σκέψη του 19ου αιώνα; (…)
Η απάντηση σ’ αυτό το ερώτημα δεν βρίσκεται στην ίδια τη βιολογία. Η ίδια η θεωρία της φυσικής επιλογής είχε εν μέρει διατυπωθεί από τον Ντιντερό ήδη το 18ο αιώνα: «Υποστηρίζω», έλεγε αυτός, «πως τα θηρία εξόντωσαν διαδοχικά το ένα το άλλο, πως όλοι οι εσφαλμένοι συνδυασμοί της ύλης εξαφανίστηκαν και πως επέζησαν μόνο εκείνα που ο μηχανισμός τους δεν περιείχε κάποια σημαντική αδυναμία προσαρμογής κι είχαν τη δύναμη να στηρίξουν και να διαιωνίσουν τους εαυτούς τους». (…)
Εκείνο που έκανε ο Δαρβίνος ήταν να ανιχνεύσει μέσα στη Φύση τον καθημερινό αγώνα για την οικονομική επιτυχία. Τόσο αυτός όσο και ο Άλφρεντ Γουάλλας χρησιμοποίησαν άκριτα τον Μάλθους [, τον Άγγλο αιδεσιμότατο που υποστήριζε πως ο πληθυσμός αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο ενώ η προσφορά τροφής με αριθμητική πρόοδο], χωρίς να ζητήσουν αποδείξεις για τις καλοστημένες γενικεύσεις του. Έτσι ο Δαρβίνος κατέληξε να μπερδέψει το  γεγονός της επιβίωσης, που εξαρτάται από πολλές άλλες περιστάσεις πέρα από την ατομική δεξιότητα και ικανότητα, με το γεγονός της βιολογικής ανάπτυξης: μπέρδεψε την καταλληλότητα με τη βελτίωση, και την προσαρμογή με τη φυσική ρώμη. Με δυο λόγια, δικαιολόγησε τη σύγχρονη απανθρωπιά του ανθρώπου προς τον άνθρωπο, ρίχνοντας στη Φύση την ευθύνη για όλη τη διαδικασία.
Κανένας, φυσικά, δεν μπορεί ν’ αμφισβητήσει την ύπαρξη του αγώνα, της αιματηρής επιθετικότητας και της αδηφάγας όρεξης στον κόσμο της Φύσης. Εκείνο που έκανε η θεωρία του Δαρβίνου, ήτανε να μεγαλοποιήσει αυτούς τους παράγοντες και να τους καταστήσει επαρκή εξήγηση του ρου της ιστορίας.
Εδώ βρισκόταν το μυστικό της μεγάλης λαϊκής επίδρασης του Δαρβίνου· η θεωρία της φυσικής επιλογής καθαγίαζε τη βαρβαρότητα της βιομηχανικής κοινωνίας κι έδινε μια νέα ώθηση στον ιμπεριαλισμό των «ανώτερων» φυλών [ερμηνεύοντας] κάθε πράξη ωμού εγωϊσμού ως εκδήλωση του θεμελιώδους νόμου της Φύσης. Ο βιομηχανικός κόσμος ένιωσε κολακευμένος, βρίσκοντας τις ανταύγειες του μέσα σ’ αυτή η μυθική μαυρολίμνη της Φύσης. Βρήκε τα λεχρίτικα κόλπα του εργοστασίου και του λογιστηρίου να δικαιώνονται μέσα από τα στρατηγήματα του αγρού και του δάσους. Η τύχη, η δύναμη, η ανηλεότητα, η απληστία, θεωρήθηκαν από τις κυρίαρχες τάξεις ως το μυστικό της επιβίωσης. (…)
Τελικά, αν δεν είσαι άγριος, δεν πας καλά…
Στις εκλαϊκευμένες του μορφές, ο δαρβινισμός δεν εξοβέλισε απλώς την αξία και την στόχευση από τις διαδικασίες της ζωής· απάλλαξε κιόλας την ανθρωπότητα από το συλλογικό υπερεγώ της. (…)
Έτσι, το εξαπλωνόμενο ενδιαφέρον για τις διαδικασίες της ζωής εξέθρεψε τη βαρβαρότητα κι εξυπηρέτησε τα συμφέροντα των αδίστακτων. Αντιδρώντας στην απανθρωποποίηση της μηχανής, οι άνθρωποι ταύτισαν λαθεμένα το φυσικό με το άγριο, το οργανικό με το πρωτόγονο, την προωθητική για τη ζωή οργάνωση με την ευρείας κλίμακας εξόντωση.

Λιούις Μάμφορντ, Δαρβίνος: Μυθολογία και Οικολογία (1944)

Σημ. HS. Από την εξαιρετική ανθολογία κειμένων του με τίτλο Η προσωπικότητα στην ιστορία (μετάφραση Κώστας Κουρεμένος, εκδ. Ύψιλον/βιβλία, 1988). Έχουμε πολλές φορές παραθέσει από αυτό το βιβλίο. Εννοείται ότι τα υποκεφάλαια και οι τίτλοι τους είναι δικής μου ... έμπνευσης. 



Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1100 1789 1900 190cm 1917 1939 1940 1944 1965 1967 1968 1978 1980 2008 Α. Σβιατόγκορ/А. Святогор Αγγλία Αδάμ Σμιθ/Adam Smith Αθήνα Αιδ. Μπίλι/Rev Billy Αισχύλος Άκης Πάνου Ακρόπολη Αλαίν Καγιέ/Alain Caillé Άλαν Τιούρινγκ/Alan Turing Άλασνταιρ Μακιντάιρ/Alasdair MacIntyre Αλβέρτος Αϊνστάιν/Albert Einstein Αλβέρτος ο Μέγας Αλέξανδρος Κοζέβ/Alexandre Kojève Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Σμέμαν/Александр Шмеман Αλέξανδρος Σοκούροφ/Алекса́ндр Соку́ров Αλέξανδρος Τομπάζης Αλέξανδρος Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλεξάντερ Μπέρκμαν/Александр Беркман Αλέξης Ασλάνογλου Αλέξης Καλοφωλιάς Αλέξης ντε Τοκβίλ/Alexis deTocqueville αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Αλμπέρ Καμύ/Albert Camus Άλμπερτ Σπέερ/Albert Speer Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλμπέρτο Καβαλκάντι/Alberto Cavalcanti Άλμπρεχτ Ντύρερ/Albrecht Duhrer Άλντους Χάξλεϊ/Aldus Haxley Αλταμίρα Αναξίμανδρος ανάπτυξη αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κοκκίνου Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Άνσελμος Γιάπε/Anselm Jappe Άνταμ Κέρτις/Adam Curtis Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ/Antoine de Saint-Exupéry Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης-Καλούμενος-Μπάτσης Άρης Αλεξάνδρου Άρης Κωνσταντινίδης Άρης Μπερλής Αρθούρος Λένινγκ/Arthur Lehning Αρθούρος Σοπενχάουερ/Arthur Schopenhauer Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Άυν Ραντ/Ayn Rand αυτοπεριδίνηση αυτοπεριστρεφόμενοι διανοούμενοι Αφρική Β.Α. Μότσαρτ/W.A/ Mozart Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Валенти́н Воло́шинов Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενετιά Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτωρ Μπούλλα/Виктор Буллаa Βίκτωρ Ουγκώ/Victor Hugo Βίκτωρ Σερζ/Ви́ктор Киба́льчич Βίκτωρ Σκλόφκσι/Ви́ктор Шкло́вский Βίκτωρ Φρανκλ/Victor Frankl Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne Βίνφριντ Γκ. Ζέμπαλντ/Wienfried G. Sebald βιοτεχνολογία Βλαδίμιρος Λένιν/Влади́мир Ле́нин Βλαντίμιρ Μαγιακόφκι/Влади́мир Маяко́вский βοηθήματα μνήμης Γαλλία Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γερμανία Γιάννηδες Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χουιζίνγκα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Μακρής Γιώργος Νικολαΐδης Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκαίτε/Goethe Γκέοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκετζ Άλυ/Götz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκιόργκι Λούκατς/György Lukács Γκουίντο Καβαλκάντι/Guido Cavalcanti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders γλώσσα Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespeare Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου Δελφοί Δέσποινα Ζευκιλή Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα Διεθνής δικαιοσύνη δοκιμασίες Δουβλίνο Δραπετσώνα δυσφορία Έ. Λ. Μάστερς / Ε. L. Masters Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς Εδουάρδος Βιλ/Edouard Will εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκπομπές Ελβετία Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Ηλιοπούλου Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελισάβετ Άνσκομπ/Elizabeth Anscombe Εμίλ Μπενβενίστ/Emile Beneveniste Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Καντ/Emmanuel Kant Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντσο Τραβέρσο/Enzo Traverso εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός επιβίωση επιστήμη εργασία ερείπια Ερίκ Σατί/Eric Satie Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbaum Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Ερνστ Μπλοχ/Ernst Bloch ΕΣΣΔ Ετιέν Ντε λα Μποεσί/Etien De la Boetie Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez Ευγένιος Ζαμιάτιν/Евге́ний Замя́тинn Ευγένιος Ιονέσκο/Eugene Ionesco ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ.-Π. Βουαγιέ/J.-P. Voyer Ζ.-Π. Ντιτέιγ/J.-P. Duteuil Ζ.-Π. Σαρτρ/J.-P. Sartre Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν Μπωντριγιάρ/Jean Baudrillard Ζαν-Ζακ Ρουσσώ/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν-Πιέρ Βερνάν/Jean Pierre Vernant Ζαπατίστας Ζάχα Χαντίντ/Zahā Ḥadīd Ζεράρ Νταβί/Gerard Davy Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauve Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζύγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζυλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζυλ Ντωβέ/Gilles Dauvé ζωή Ζωρζ Μπατάιγ/Georges Bataille ηθική Ηλίας Κανέττι/Elias Canetti ΗΠΑ Θανάσης Σβώλος Θατσερήγκαν/Thatchereagan θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θεσσαλονίκη Θήοντορ Ρόζακ/Theodore Roszak θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Θωμάς Ιμπάνιεθ/Tomás Ibáñez Ι.Θ. Κακριδής Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ива́н Па́влов Ιβάν Τουργκένιεφ/Иван Тургенев Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen ιδεολογία ιδρύματα τέχνης Ιερεμίας Μπένθαμ/Jeremy Bentham ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Ιωσήφ Μπλοχ/Joseph Bloch Ιωσήφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen Ιωσήφ Στάλιν/Ио́сиф Ста́лин Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Κάθλην Ρέιν/Kathleen Raine καλλιτέχνες Καλοκαίρι Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Γκέοργκ Μπύχνερ/Karl Georg Büchner Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Σμιτ/Karl Schmidt Κάρολος Δαρβίνος/Charles Darwin Κάρολος Μαρξ/Karl Marx Κάρολος ο Μέγας Κάρολος Φουριέ/Charles Fourier Καρτέσιος/Descartes Καταστασιακή Διεθνής/Internationale Situationniste καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κεν Λόουτς/Ken Loach Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό κεφαλαιοκρατία Κίνα Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλερ Οζιάς/Claire Auzias Κλωντ Λεβί-Στρώς/Claude Lévi-Strauss Κομμούνα κομμουνισμός Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κόρα Ντάιαμοντ/Cora Diamond Κορνήλιος Καστοριάδης Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστόφ Κισλόφσκι/Krzysztof Kieslowski Κρίστοφερ Λας/Christopher Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κώστας Χριστοδούλου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λα Μετρί/ La Mettrie Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε/老子 Λαρς φον Τρίερ/Lars von Trier λενινισμός Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λετριστές/Lettristes Λέων Βαλράς/Léon Walras Λέων Σεστώφ/Лев Шесто́в Λέων Τρότσκι/Лев Тро́цкий Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford λογική Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Βύρων/Lord Byron Λουδοβίκος Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουί Αραγκόν/Louis Aragon Λουί Μαλ/Louis Mal Λουΐ ντε Σαιν Ζυστ/Louis de Saint Juste Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Buñuel Λουσιέν Μαλζόν/Lucien Malson Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ/L & D Matlock Λυγκέας Λωτρεαμόν/Lautréamont μαγεία Μάης '68 Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάκης Μηλάτος Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ/Malcolm X μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρία ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Мари́на Цвета́ева Μάρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορι Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτζορι Ρόουλινγκ/Marjorie Rowling Μάρτιν Λούθερ Κινγκ/M.L. King Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάιντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μελούνα Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίλτος Σαχτούρης Μίλτων Φρίντμαν/Milton Friedmann Μιράντα Τερζοπούλου Μιριέλ Μπαρμπερί/Muriel Barbery Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Πικολί/Michel Piccoli Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier ΜισέλΤουρνιέ/Michel Tournier Μιχαήλ Θερβάντες/Miguel Cervantes Μιχαήλ Λέβι/Michael Loewy Μιχαήλ Μπακούνιν/Михаил Бакунин Μιχαήλ Μπαχτίν/Михаи́л Бахти́н Μιχαήλ Φουκώ/Michel Foucault Μιχαηλάγγελος Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni ΜΜΕ μουσική Μουσταφά Καγιάτι/Mustafa Khayati μοφερισμός/mofferism Μπαρούχ Σπινόζα/Baruch Spinoza Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπέλα Ταρ/Béla Tarr Μπέρναρντ Μάντεβιλ/Bernard Mandeville Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιόρκ Γκουμνστότερ/Björk Guðmundsdóttir Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπριζίτ Μπαρντό/Brigitte Bardot μυστικισμός Μώρις Ντρούρι/Maurice Drury Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Α. Μπερντγιάεφ/ Н/ А. Бердя́ев Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί Νέα Ζηλανδία νεοφιλελευθερισμός Νικολό Μακιαβέλλι/Niccolò Machiavelli Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias νους Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Ντ. Χάνκοκ/D. Hancock Ντεζιντέριος Έρασμος/Desiderius Erasmus Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντμίτρι Πρίγκοφ/Дми́трий При́гов Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιος Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ούγος του Σαιντ Βίκτορ/Hugh of Saint Victor Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Ουόλτ Ουΐτμαν/Walt Whitman Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης Παπάγος παπαρολογία παράδοση παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενζέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέο/Pedro Mateo Πέπη Ρηγοπούλου περιπέτεια Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Κορνήλιος/Pierre Corneille Πέτρος Παπαθανασίου Πέτρος-Ιωσήφ Προυντόν/Pierre-Joseph Proudhon Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Κρηφτ/Peter Kreeft Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ Μπουρντιέ/Pierre Bourdieu Πλαστήρας Πλάτωνας πλουραλισμός ποίηση πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προαίρεση προεκλογικά μηνύματα προλεταριάτο Προμηθέας προπαγάνδα Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Πωλ Ρικέρ/Paul Ricoeur Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ραούλ Σουρίτα/Raul Zurita Ρας Ρίις/Rush Rhees Ράσελ Τζάκομπι/Russel Jacobi Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρενέ Κλερ/ René Clair Ρέυμοντ Κάρβερ/Raymond Carver Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Μοράν/Richard Moran Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρόμπερτ Μπράουνινγκ/Robert Browning Ρόμπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Ρέντφορντ/Robert Redford Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρομπέρτο Χουαρόθ/Roberto Juarroz Ρωσία Σαίξπηρ/Shakespeare Σαν Φρανσίσκο Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκί/Charles Péguy Σέρεν Κίρκεγκωρ/Søren Kierkegaard Σέσιλ ντε Μιλ/Cecil DeMille σθένος Σιγισμούνδος Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόνη Βέιλ/Simone Weil Σίμων Λέις/Simon Leys σινεμά Σίντνεϊ Λιουμέτ/Sidney Lumet Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Žižek Σόνια σοσιαλδημοκρατία Σουηδία Σουν Τζου/ 孫子 σουρεαλισμός σοφία σοφιστική Σπύρος Κυριαζόπουλος σταλινισμός Σταμάτης Πολενάκης Στάνλεϊ Κάβελ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου Σύνταγμα σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot Τάκης Μίχας Τάλκοτ Πάρσονς/Talcott Parsons Τάσος Λάγγης ΤΒΧΣ Τέοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Ρ. Σάουλ/J. R. Saul Τζ. Στ. Μιλλ/J. St. Mill Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακ Α. Γκόλντστοουν/Jack A. Goldstone Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζένια Σενμπάουμσφελντ/G. Schönbaumsfeld Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζον Κ. Γκαλμπρέιθ/John K. Galbraith Τζον Λοκ/John Locke Τζον Μ. Κούτσι/John M. Coetzee Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σερλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Φ. Κέννεντυ Τζον Φόουλς/John Fowles Τζον Χιούστον/John Houston Τζον Ώστιν/John Austin Τζορτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζουζέπε Πίνοτ-Γκαλίτσιο/Giuseppe Pinot-Gallizio Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ρηντ/Thomas Reid Τόμας Χομπς/Thomas Hobbes Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία Τρανσχιουμανισμός Τριλεκτική Μέθοδος Τρόικα Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Ράιτ Μιλλς/Charles Wright Mills Τσαρλς Σ. Περς/Charles S. Peirce Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach Υβ Μισώ/Yves Michaud υλισμός υπαρξισμός υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερδινάνδος Σελίν/Ferdinand Céline Φερνάντο Αρρραμπάλ/Fernando Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρο Φιλανθρωπία φιλία Φίλιππος Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Фёдор Достоевский Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φραγκίσκος Λυοτάρ/François Lyotard Φραγκίσκος Φουρκέ/François Fourquet Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Γκρουά/François Grua Φρανσουά Καραντέκ/François Caradec Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φρανσουά Φουρκέ/François Fourquet Φρανσουά-Μαρί Βολταίρος/François-Marie Voltaire Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρειδερίκος Έμπερτ/Fredrich Ebert Φρειδερίκος Ένγκελς/Friedrich Engels Φρειδερίκος Μουρνάου/Friedrich Murnau Φρειδερίκος Νίτσε/Friedrich Nietsche Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρέντερικ Τζέιμσον/Frederick Jameson Φρήντριχ Γιάκομπι/Friedrich Jacobi Φρήντριχ Χάγιεκ/Friedriech Hayek φρίκη Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φώτης Τερζάκης Χ. Λ. Μπόρχες/J. L. Borges Χ. Μ. Εντσενσμπέργκερ/H. M. Enzensberger χαρά Χάρβαρντ Χάρι Χόλε Χάρυ Γκουγκενχάιμ/Harry Guggenheim Χάρυ Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χέερτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse χιούμορ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χουάλ Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήστος Βακαλόπουλος χρόνος ψυχή ωφελιμισμός Bar Beduin beton7 BHL Biennale Bloomberg Bob Marley Bodies Bruce Springsteen Cinemarian D-503 dada dangerfew David Bowie DAVOS DOCUMENTA Einsatzgruppe D EMAF Frank Zappa Happyfew HighSpeedAcces Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere intothepill izi Jazz Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Richards La Tribune lifestyle Malaguena memento mori Miles Davis Monty Python Muppet Show nem68 Nick Cave Nosotros RadioBubble Renty robe de chambre Salon De Vortex Scott Asheton Serajevomag sexbox socialmedia Tales from the Crypt TESTS! The Guardian TwixtLab urban hacking Vince Taylor Wall Street Journal WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets