28 Ιουλίου 2011

«Στυγερές αλλά απαραίτητες…» | Σκέψεις με αφορμή ένα φρικώδες φονικό

Το εύκολο είναι το προφανές. Ασφαλώς ισχύε πως ο Άντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ, ο Νορβηγός ψυχρός φονιάς ήταν ιδεολογικά ακροδεξιός. Κι είναι γνωστό πως ο συνδυασμός εκτελεστικής δεινότητας και ψυχικής παγωνιάς χαρακτήριζε τους ιστορικούς Ναζιστές ομοϊδεάτες του, ένας από τους οποίους, κατά την απολογία του στη δίκη της Νυρεμβέργης, δήλωνε ότι δεν ένιωθε το παραμικρό για τα χιλιάδες θύματά του διότι εκείνο που τον απασχολούσε, ήταν αν θα λειτουργούσε στην εντέλεια ο θάλαμος αερίων που διαχειριζόταν.

Παρολαυτά δεν θα πρέπει να παρασυρθούμε από την ευκολία του προφανούς. Δεν θα πρέπει να πιστέψουμε πως αυτές οι αποτρόπαιες πράξεις και κυρίως ο τρόπος με τον οποίο τις διέπραξε, και ο λόγος με τον οποίο τις δικαιολόγησε ο φονιάς, αποτελούν απλώς και μόνον εκδήλωση ακραία περιθωριακών ιδεών και ψυχικών καταστάσεων. Αυτό ακριβώς θα ήθελαν τα μμε και, δι’ αυτών, ο κυρίαρχος λόγος προκειμένου να μην έρθει στο φως η σκανδαλώδης συνάφειά τους με το κέντρο της σημερινής κοινωνίας. Γιατί στην πραγματικότητα, ο συνδυασμός εκτελεστικής δεινότητας και ψυχικής παγωνιάς χαρακτηρίζει σε βάθος το ίδιο το κέντρο της σύγχρονης, εκτεχνικευμένης κοινωνίας.  Είναι ένα βασικό χαρακτηριστικό στοιχείο του ανθρώπου, για τον οποίον, με διάφορα προσχήματα και διανοητικές ταχυδακτυλουργίες (βλ. το 90% του ευπώλητου «στοχασμού» σήμερα) η τεχνική διεκπεραίωση και αποτελεσματικότητα έχει εκτοπίσει την «παλιομοδίτικη» ανθρωπιά. 

Είναι με λίγα λόγια σήμα κατατεθέν του σύγχρονου ανθρώπου, δηλαδή του ανθρώπου τον οποίο διαμορφώνει ένας κόσμος, ο οποίος:

  • επέλεξε να αντιμετωπίζει τα κοινωνικά ζητήματα σαν ζητήματα καθαρά τεχνικής φύσης∙
  • πίστεψε ότι η τεχνική συστηματοποίηση θα οδηγήσει την ανθρωπότητα με ασφάλεια σ’ ένα καλύτερο μέλλον∙ και τελικά,
  • συνεπαρμένος από αυτό τον τεχνολογικό μεσσιανισμό,
  • εδώ και πολλές δεκαετίες υποτάσσεται με ιλιγγιώδη ταχύτητα στο Τεχνικό σύστημα.


Στο βάθος όλων αυτών συναντάμε ένα κόσμο, για τον οποίον το πράγμα και η τεχνική διαχείριση του πράγματος είναι το παν και το ανθρώπινο πρόσωπο τίποτα. Διότι πράγματι, ο ολέθριος συνδυασμός εκτελεστικής δεινότητας και ψυχικής παγωνιάς δεν μπορεί να εκδηλωθεί, και μάλιστα τόσο ακραία −με αυτή την αδιαφορία, τη σκυθρωπή αποφασιστικότητα και τη σκληρή τυφλότητα, που τρόμαζαν ήδη τον Ντοστογιέφσκι −, εάν δεν έχει προηγουμένως αποπεμφθεί από τον ψυχικό κόσμο, από τον πολιτισμικό ορίζοντα, από το συμβολικό πεδίο και τέλος και από το ίδιο το οπτικό πεδίο, η διάσταση του προσώπου. 

Μα τι! Χρειάζεται να μας το πει αυτό ο Αντερς Μπέρινγκ Μπρέιβικ;

Αλλά μην νομίσετε πως είμαι ουτοπιστής. Αναγνωρίζω ασφαλώς, πως η συγκρότηση του συλλογικού πεδίου δεν είναι εκ των πραγμάτων δυνατόν να λαβαίνει εντελώς υπόψη της το ανθρώπινο πρόσωπο, το κάθε ανθρώπινο πρόσωπο∙ γι’ αυτό και στο Κράτος −στην πολιτική εξουσία γενικότερα −ενυπάρχει πάντοτε η όψη του «ψυχρού τέρατος». Παρολαυτά, είναι άλλο αυτό και άλλο η αποπομπή της διάστασης του προσώπου από τη συγκρότηση του συλλογικού πεδίου.


Όμως, ακριβώς επειδή η συγκρότηση του συλλογικού πεδίου δεν είναι εκ των πραγμάτων δυνατό να λαβαίνει εντελώς υπόψη της το ανθρώπινο πρόσωπο, γι' αυτό μια κοινωνία που θέλει να είναι ανθρώπινη, μια σοφή κοινωνία δηλαδή,  φροντίζει − θα φρόντιζε − ώστε η διάσταση του προσώπου, όχι μόνο να μην αποπέμπεται, όχι μόνο να παραμένει εν ισχύ, αλλά και να ενσαρκώνει μια μορφή ισχύος παράλληλη προς την καθαυτό πολιτική ισχύ∙ ώστε να ελέγχει τη εγγενή ροπή της προς την οδό του «ψυχρού τέρατος» και να στερεώνει τον πολίτη στην οδό της ανθρωπιάς.


Μια τέτοια κοινωνία φροντίζει − θα φρόντιζε − να αναδεικνύει στην ανθρωπολογία της τόσο τη διάσταση του Πολίτη όσο και αυτή του Προσώπου. Γιατί χωρίς την πολιτική διάσταση του πολίτη, η οντολογική διάσταση του προσώπου κινδυνεύει να υποχωρεί στις χαραμάδες και τις αετοφωλιές του κόσμου, αδύναμη να παρεμβαίνει καταλυτικά στη ροή των πραγμάτων∙ αλλά και χωρίς την οντολογική διάσταση του προσώπου, η πολιτική διάσταση του πολίτη κινδυνεύει να σαγηνεύεται από τον τεχνικό πειρασμό και να υποχωρεί στη θέση του καλολαδωμένου γραναζιού ενός συστήματος.




24 Ιουλίου 2011

Don't krueger me!

Αφού λοιπόν καταφέραμε να συνεχίσουμε στο δρόμο του «Δεκάλογου της Ουάσινγκτον» και των διαφόρων «σχεδίων Μπράντι», πάνω στα οποία στηρίχτηκαν τα επενδυτικά κεφάλαια-γύπες 

−όπως το θρυλικό Elliot Associates, που το 1995 αγόρασε 20,7 εκ. δολλάρια τραπεζικού χρέους του Περού, επωφελήθηκε από τη μετατροπή του σε ομόλογα και έτσι στη συνέχεια απαίτησε και έλαβε από το Περού 58 εκ. δολλάρια−,



ας αποτίσω το δέοντα φόρο τιμής στον πρώτο επικεφαλής του ΔΝΤ που, ήδη το 2002, συνέλαβε την ιδέα δημιουργίας ενός «μηχανισμού στήριξης και αναδιάρθρωσης του χρέους των εθνικών κρατών», τη διορατική υπέρμαχο της λεγόμενης «παγκοσμιοποίησης», την κα Άννα Κρούγκερ.

Και τι καλύτερο για ένα τέτοιο φόρο τιμής από την ανάδειξη του πυρήνα της σκέψης του τιμώμενου προσώπου; Ιδού λοιπόν τι απαντούσε η κα Κρούγκερ στους πολέμιους της παγκοσμιοποίησης στη σημαντική «Ομιλία για την Παγκοσμιοποίηση», που έδωσε τον Ιούνιο του 2003 στην Αγία Πετρούπολη:

«Τι μπορούμε να πούμε σχετικά με τις επιπτώσεις της οικονομικής ανάπτυξης και της παγκοσμιοποίησης στην εργασία και τις κοινωνικές συνθήκες στον αναπτυσσόμενο κόσμο; Χρειάζεται να το δούμε μακροπρόθεσμα. Ξέρω ότι πολλοί διαδηλωτές δυσπιστούν με τον ηθικό σχετικισμό, αλλά πραγματικά αξίζει να καθίσουν και σκεφτούν πριν καταδικάσουν απόλυτα τις συνθήκες στα λεγόμενα εργοστάσια-κάτεργα στις αναπτυσσόμενες χώρες. […] 
Η άποψη ότι οι  εργαζόμενοι σε αυτά πρέπει να παίρνουν “αξιοπρεπή μισθό” με βάση τα πρότυπα των βιομηχανικών χωρών, υπονομεύει εντελώς το ανταγωνιστικό πλεονέκτημα των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούν ανειδίκευτο εργατικό δυναμικό στη διεθνή αγορά. Παρόμοια, η παιδική εργασία κυριαρχεί μερικές φορές στις αναπτυσσόμενες χώρες επειδή οι εναλλακτικές λύσεις είναι πολύ χειρότερες: πείνα και υποσιτισμός, πρόωροι γάμοι με το ζόρι (για τα κορίτσια) ή πορνεία, επαιτεία. Υπάρχουν πολλές αποδείξεις, ότι οι γονείς στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπως και οι γονείς παντού, επιλέγουν να στέλνουν τα παιδιά τους στο σχολείο όταν μπορούν να το αντέξουν οικονομικά. 
Επομένως, ο πιο γρήγορος τρόπος για να το καταφέρουν είναι αναμφίβολα η ταχύτερη οικονομική ανάπτυξη. Άστοχες είναι και οι ανησυχίες μήπως η παγκοσμιοποίηση οδηγήσει σε απώλεια της αυτοδιάθεσης. Η ίδια η φτώχεια στερεί από τους ανθρώπους από κάθε έλεγχο. Η ανάπτυξη δίνει στους ανθρώπους πολύ περισσότερες δυνατότητες να ελέγχουν τη ζωή τους συγκριτικά με την οποιαδήποτε υποτιθέμενη ζημία προκαλούν οι πολυεθνικές ή οι αλλοπρόσαλλες ροές ξένων κεφαλαίων».

Μα την αγία Ανάπτυξη! Ζήτωσαν τα κάτεργα και τα δουλάκια, τα υπέρ Αυτής εργαζόμενα έως το τέλος του αιώνος τούτου και πάντων των αιώνων, αμήν!

Εκείνο που αξίζει να σχολιάσω, είναι πως ο νεοφιλελευθερισμός πρόσθεσε απλώς μια εξαντρίκ ανταύγεια στη θρησκεία της Ανάπτυξης: την, όντως μισοπάλαβη, ιδέα πως η απελευθέρωση του εμπορίου και του χρήματος δημιουργεί ανάπτυξη (ενώ, όπως το βλέπουμε πια ξεκάθαρα, το ελεύθερο εμπόριο μπορεί να διαλύσει π.χ. την αγροτική υποδομή μιας χώρας και τα «επενδυτικά κεφάλαια» να τη βουλιάξουν στο χρέος). Στην ουσία όμως, η κεντρική ιδέα παραμένει η ίδια, που στοιχειώνει όλη τη νεοτερικότητα, από τα άκρα δεξιά έως τα άκρα αριστερά της έδρανα . Η ιδέα πως η οικονομική ανάπτυξη (ακριβέστερα: μεγέθυνση, growth) είναι το γιατρικό για πάσα νόσο και πάσα μαλακία.

Αλλά τι να κάνουμε; Αυτά λέει η θρησκεία ενός κόσμου, όπου (όπως θα δούμε σε επόμενη ανάρτηση) το χρήμα είναι «ο δεσμός όλων των δεσμών».


08 Ιουλίου 2011

Η Ερμηνεία, η Φιλοσοφία και η "Αλλαγή"

Δεν υπάρχει συμβάν, φαινόμενο, λέξη, σκέψη των οποίων το νόημα να μην είναι πολλαπλό. Κάποιο πράγμα είναι άλλοτε αυτό άλλοτε εκείνο, άλλοτε κάτι πίο περίπλοκο ανάλογα με τις δυνάμεις που το σφετερίζονται. Ο Χέγκελ θέλησε να γελοιοποιήσει τον πλουραλισμό, ταυτίζοντας τον με μια αφελή συνείδηση που θα αρκείτο να λέει : "αυτό, εκείνο, εδώ, τώρα" - όπως ένα παιδί που ψελίζει τις πιο ταπεινές του ανάγκες. Στην πλουραλιστική ιδέα ότι ένα πράγμα έχει πολλά νοήματα, στην ιδέα ότι υπάρχουν πολλά πράγματα, και "αυτό και μετά εκείνο" για το ίδιο πράγμα, βλέπουμε την πιο υψηλή κατάκτηση της φιλοδοφίας, την κατάκτηση της αληθινής έννοιας, την ωριμότητά της, και όχι την απάρνησή της, ούτε την παιδική ηλικία της.

Διότι η αξιολόγηση του "αυτού" και του "εκείνου", το λεπτεπίλεπτο ζύγισμα των πραγμάτων και των νοημάτων του καθενός, η αποτίμηση των δυνάμεων που προσδιορίζουν ανα πάσα στιγμή τις όψεις ενός πράγματος και των σχέσεών του με τα άλλα πράγματα-όλα εκείνα (ή όλα αυτά) ανάγονται στην υψηλότερη τέχνη της φιλοσοφίας, την τέχνη της ερμηνείας. Να ερμηνεύει κανείς, και μάλιστα να αξιολογεί , είναι σαν να ζυγίζει. Η έννοια της ουσίας δεν χάνεται στην ερμηνεία, αλλά αποκτά νέα σημασία. Διότι όλα τα νοήματα δεν έχουν την ίδια αξία. Ένα πράγμα έχει τόσα νοήματα, όσες και δυνάμεις ικάνές να το σφετεριστούν.

Gilles Deleuze, Ο ΝΙΤΣΕ ΚΑΙ Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ, εκδ.Πλέθρον

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1100 1789 1900 190cm 1917 1939 1940 1944 1965 1967 1968 1978 1980 2008 Αγγλία Αδάμ Σμιθ/Adam Smith Αθήνα Αιδ. Μπίλι/Rev Billy Αισχύλος Άκης Πάνου Ακρόπολη Αλαίν Καγιέ/Alain Caillé Άλαν Τιούρινγκ/Alan Turing Άλασνταιρ Μακιντάιρ/Alasdair MacIntyre Αλβέρτος Αϊνστάιν/Albert Einstein Αλβέρτος ο Μέγας Αλέξανδρος Κοζέβ/Alexandre Kojève Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Σμέμαν/Александр Шмеман Αλέξανδρος Σοκούροφ/Алекса́ндр Соку́ров Αλέξανδρος Τομπάζης Αλέξανδρος Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλεξάντερ Μπέρκμαν/Александр Беркман Αλέξης Ασλάνογλου Αλέξης Καλοφωλιάς Αλέξης ντε Τοκβίλ/Alexis deTocqueville αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Αλμπέρ Καμύ/Albert Camus Άλμπερτ Σπέερ/Albert Speer Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλμπέρτο Καβαλκάντι/Alberto Cavalcanti Άλμπρεχτ Ντύρερ/Albrecht Duhrer Άλντους Χάξλεϊ/Aldus Haxley Αλταμίρα Αναξίμανδρος ανάπτυξη αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κοκκίνου Άννα Κρούγκερ/Ann Krueger Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Άνσελμος Γιάπε/Anselm Jappe Άνταμ Κέρτις/Adam Curtis Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ/Antoine de Saint-Exupéry Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης-Καλούμενος-Μπάτσης Άρης Αλεξάνδρου Άρης Κωνσταντινίδης Άρης Μπερλής Αρθούρος Λένινγκ/Arthur Lehning Αρθούρος Σοπενχάουερ/Arthur Schopenhauer Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Άυν Ραντ/Ayn Rand αυτοπεριδίνηση αυτοπεριστρεφόμενοι διανοούμενοι Αφρική Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Валенти́н Воло́шинов Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενετιά Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτωρ Μπούλλα/Виктор Буллаa Βίκτωρ Ουγκώ/Victor Hugo Βίκτωρ Σερζ/Ви́ктор Киба́льчич Βίκτωρ Σκλόφκσι/Ви́ктор Шкло́вский Βίκτωρ Φρανκλ/Victor Frankl Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne Βίνφριντ Γκ. Ζέμπαλντ/Wienfried G. Sebald βιοτεχνολογία Βλαδίμιρος Λένιν/Влади́мир Ле́нин Βλαντίμιρ Μαγιακόφκι/Влади́мир Маяко́вский βοηθήματα μνήμης Γαλλία Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γερμανία Γιάννηδες Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χουιζίνγκα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Μακρής Γιώργος Νικολαΐδης Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκαίτε/Goethe Γκέοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκετζ Άλυ/Götz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκιόργκι Λούκατς/György Lukács Γκουίντο Καβαλκάντι/Guido Cavalcanti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders γλώσσα Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespeare Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου Δελφοί Δέσποινα Ζευκιλή Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα Διεθνής δικαιοσύνη δοκιμασίες Δουβλίνο Δραπετσώνα δυσφορία Έ. Λ. Μάστερς / Ε. L. Masters Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς Εδουάρδος Βιλ/Edouard Will εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκπομπές Ελβετία Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Ηλιοπούλου Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελισάβετ Άνσκομπ/Elizabeth Anscombe Εμίλ Μπενβενίστ/Emile Beneveniste Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Καντ/Emmanuel Kant Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντσο Τραβέρσο/Enzo Traverso εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός επιβίωση επιστήμη εργασία ερείπια Ερίκ Σατί/Eric Satie Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbaum Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Ερνστ Μπλοχ/Ernst Bloch ΕΣΣΔ Ετιέν Ντε λα Μποεσί/Etien De la Boetie Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez Ευγένιος Ζαμιάτιν/Евге́ний Замя́тинn Ευγένιος Ιονέσκο/Eugene Ionesco ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ.-Π. Βουαγιέ/J.-P. Voyer Ζ.-Π. Ντιτέιγ/J.-P. Duteuil Ζ.-Π. Σαρτρ/J.-P. Sartre Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν Μπωντριγιάρ/Jean Baudrillard Ζαν-Ζακ Ρουσσώ/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν-Πιέρ Βερνάν/Jean Pierre Vernant Ζαπατίστας Ζάχα Χαντίντ/Zahā Ḥadīd Ζεράρ Νταβί/Gerard Davy Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζύγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζυλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζυλ Ντωβέ/Gilles Dauvé ζωή Ζωρζ Μπατάιγ/Georges Bataille ηθική Ηλίας Κανέττι/Elias Canetti ΗΠΑ Θανάσης Σβώλος Θατσερήγκαν/Thatchereagan θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θεσσαλονίκη Θήοντορ Ρόζακ/Theodore Roszak θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Θωμάς Ιμπάνιεθ/Tomás Ibáñez Ι.Θ. Κακριδής Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ива́н Па́влов Ιβάν Τουργκένιεφ/Иван Тургенев Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen ιδεολογία ιδρύματα τέχνης Ιερεμίας Μπένθαμ/Jeremy Bentham ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Ιωσήφ Μπλοχ/Joseph Bloch Ιωσήφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen Ιωσήφ Στάλιν/Ио́сиф Ста́лин Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Κάθλην Ρέιν/Kathleen Raine καλλιτέχνες Καλοκαίρι Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Γκέοργκ Μπύχνερ/Karl Georg Büchner Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Σμιτ/Karl Schmidt Κάρολος Δαρβίνος/Charles Darwin Κάρολος Μαρξ/Karl Marx Κάρολος ο Μέγας Κάρολος Φουριέ/Charles Fourier Καρτέσιος/Descartes Καταστασιακή Διεθνής/Internationale Situationniste καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό κεφαλαιοκρατία Κίνα Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλερ Οζιάς/Claire Auzias Κλωντ Λεβί-Στρώς/Claude Lévi-Strauss Κομμούνα κομμουνισμός Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κορνήλιος Καστοριάδης Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστόφ Κισλόφσκι/Krzysztof Kieslowski Κρίστοφερ Λας/Christopher Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Καραμανλής Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κώστας Χριστοδούλου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λα Μετρί/ La Mettrie Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε/老子 Λαρς φον Τρίερ/Lars von Trier λενινισμός Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λετριστές/Lettristes Λέων Βαλράς/Léon Walras Λέων Σεστώφ/Лев Шесто́в Λέων Τρότσκι/Лев Тро́цкий Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford λογική Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Βύρων/Lord Byron Λουδοβίκος Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουί Αραγκόν/Louis Aragon Λουί Μαλ/Louis Mal Λουΐ ντε Σαιν Ζυστ/Louis de Saint Juste Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Buñuel Λουσιέν Μαλζόν/Lucien Malson Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ/L & D Matlock Λυγκέας Λωτρεαμόν/Lautréamont μαγεία Μάης '68 Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάκης Μηλάτος Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ/Malcolm X μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρία ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Мари́на Цвета́ева Μάρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορι Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτζορι Ρόουλινγκ/Marjorie Rowling Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάιντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μελούνα Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίλτος Σαχτούρης Μίλτων Φρίντμαν/Milton Friedmann Μιράντα Τερζοπούλου Μιριέλ Μπαρμπερί/Muriel Barbery Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Πικολί/Michel Piccoli Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier ΜισέλΤουρνιέ/Michel Tournier Μιχαήλ Θερβάντες/Miguel Cervantes Μιχαήλ Λέβι/Michael Loewy Μιχαήλ Μπακούνιν/Михаил Бакунин Μιχαήλ Μπαχτίν/Михаи́л Бахти́н Μιχαήλ Φουκώ/Michel Foucault Μιχαηλάγγελος Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni ΜΜΕ μουσική Μουσταφά Καγιάτι/Mustafa Khayati μοφερισμός/mofferism Μπαρούχ Σπινόζα/Baruch Spinoza Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπέλα Ταρ/Béla Tarr Μπέρναρντ Μάντεβιλ/Bernard Mandeville Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιόρκ Γκουμνστότερ/Björk Guðmundsdóttir Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπριζίτ Μπαρντό/Brigitte Bardot Μώρις Ντρούρι/Maurice Drury Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί Νέα Ζηλανδία Νικολό Μακιαβέλλι/Niccolò Machiavelli Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias νους Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Ντεζιντέριος Έρασμος/Desiderius Erasmus Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντμίτρι Πρίγκοφ/Дми́трий При́гов Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιος Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ούγος του Σαιντ Βίκτορ/Hugh of Saint Victor Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Ουόλτ Ουΐτμαν/Walt Whitman Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης Παπάγος παπαρολογία παράδοση παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενζέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέο/Pedro Mateo Πέπη Ρηγοπούλου περιπέτεια Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Κορνήλιος/Pierre Corneille Πέτρος Παπαθανασίου Πέτρος-Ιωσήφ Προυντόν/Pierre-Joseph Proudhon Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Κρηφτ/Peter Kreeft Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ Μπουρντιέ/Pierre Bourdieu Πλαστήρας Πλάτωνας πλουραλισμός ποίηση πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προαίρεση προεκλογικά μηνύματα προλεταριάτο Προμηθέας προπαγάνδα Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Πωλ Ρικέρ/Paul Ricoeur Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ραούλ Σουρίτα/Raul Zurita Ράσελ Τζάκομπι/Russel Jacobi Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρενέ Κλερ/ René Clair Ρέυμοντ Κάρβερ/Raymond Carver Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Μοράν/Richard Moran Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρόμπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρομπέρτο Χουαρόθ/Roberto Juarroz Ρωσία Σαίξπηρ/Shakespeare Σαν Φρανσίσκο Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Μπωντλέρ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκί/Charles Péguy Σέρεν Κίρκεγκωρ/Søren Kierkegaard Σέσιλ ντε Μιλ/Cecil DeMille σθένος Σιγισμούνδος Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόνη Βέιλ/Simone Weil Σίμων Λέις/Simon Leys σινεμά Σίντνεϊ Λιουμέτ/Sidney Lumet Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Žižek Σόνια σοσιαλδημοκρατία Σουηδία Σουν Τζου/ 孫子 σουρεαλισμός σοφία σοφιστική Σπύρος Κυριαζόπουλος σταλινισμός Σταμάτης Πολενάκης Στάνλεϊ Κάβελ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου Σύνταγμα σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot Τάκης Μίχας Τάλκοτ Πάρσονς/Talcott Parsons Τάσος Λάγγης ΤΒΧΣ Τέοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Ρ. Σάουλ/J. R. Saul Τζ. Στ. Μιλλ/J. St. Mill Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακ Α. Γκόλντστοουν/Jack A. Goldstone Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζον Κ. Γκαλμπρέιθ/John K. Galbraith Τζον Λοκ/John Locke Τζον Μ. Κούτσι/John M. Coetzee Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σερλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Φ. Κέννεντυ Τζον Φόουλς/John Fowles Τζον Χιούστον/John Houston Τζον Ώστιν/John Austin Τζορτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ράιντ/Thomas Reid Τόμας Χομπς/Thomas Hobbes Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία Τριλεκτική Μέθοδος Τρόικα Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Ράιτ Μιλλς/Charles Wright Mills Τσαρλς Σ. Περς/Charles S. Peirce Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach Υβ Μισώ/Yves Michaud υλισμός υπαρξισμός υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερδινάνδος Σελίν/Ferdinand Céline Φερνάντο Αρρραμπάλ/Fernando Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρο Φιλανθρωπία φιλία Φίλιππος Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Фёдор Достоевский Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φραγκίσκος Λυοτάρ/François Lyotard Φραγκίσκος Φουρκέ/François Fourquet Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Γκρουά/François Grua Φρανσουά Καραντέκ/François Caradec Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φρανσουά Φουρκέ/François Fourquet Φρανσουά-Μαρί Βολταίρος/François-Marie Voltaire Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρειδερίκος Έμπερτ/Fredrich Ebert Φρειδερίκος Ένγκελς/Friedrich Engels Φρειδερίκος Μουρνάου/Friedrich Murnau Φρειδερίκος Νίτσε/Friedrich Nietsche Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρέντερικ Τζέιμσον/Frederick Jameson Φρήντριχ Γιάκομπι/Friedrich Jacobi Φρήντριχ Χάγιεκ/Friedriech Hayek Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φώτης Τερζάκης Χ. Λ. Μπόρχες/J. L. Borges Χ. Μ. Εντσενσμπέργκερ/H. M. Enzensberger χαρά Χάρβαρντ Χάρι Χόλε Χάρυ Γκουγκενχάιμ/Harry Guggenheim Χάρυ Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χέερτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse χιούμορ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χουάλ Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήστος Βακαλόπουλος χρόνος ψυχή ωφελιμισμός Bar Beduin beton7 Biennale Bloomberg Bob Marley Bodies Bruce Springsteen Cinemarian D-503 dada dangerfew David Bowie DAVOS DOCUMENTA Einsatzgruppe D EMAF Frank Zappa Happyfew HighSpeedAcces Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere intothepill izi Jazz Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Richards La Tribune lifestyle Malaguena memento mori Miles Davis Monty Python Muppet Show nem68 Nick Cave Nosotros RadioBubble Renty robe de chambre Salon De Vortex Scott Asheton Serajevomag sexbox socialmedia Tales from the Crypt TESTS! The Guardian TwixtLab urban hacking Vince Taylor Wall Street Journal WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets