Στις απαρχές της μεταπολεμικής σκέψης, δύο διαφορετικές διαδρομές φαίνεται να συγκλίνουν σε ένα κοινό σημείο εξαφάνισης. Στο οικονομικό πεδίο, η Σχολή του Σικάγο (Milton Friedman, γ.1912) προτείνει μια αγορά ικανή να οργανώνει τον εαυτό της μέσω της κυκλοφορίας της πληροφορίας, στο πεδίο της γραφής, ο Ρολάν Μπαρτ (γ.1915) αποσύρει τον συγγραφέα από το κέντρο του κειμένου, αφήνοντας τη γλώσσα να λειτουργεί ως αυτόνομο σύστημα.
Η σύμπτωση, δίχως να διεκδικεί ενότητα προθέσεων, φωτίζει μια παράξενη συνάφεια. Η τιμή και το νόημα εμφανίζονται ως αποτελέσματα διεργασιών που δεν ανήκουν σε συγκεκριμένο φορέα. Η αγορά κινείται, το κείμενο σημαίνει. Η πρόθεση αποσύρεται.
Από αυτή τη διπλή απομάκρυνση αναδύεται ένα περιβάλλον όπου η ευθύνη γίνεται δυσδιάκριτη. Στην οικονομία, οι κρίσεις εκδηλώνονται χωρίς εμφανή δημιουργό. Στη γραφή, το νόημα κυκλοφορεί χωρίς εγγυητή. Το υποκείμενο παραμένει παρόν, συμμετέχοντας, επιθυμώντας, ερμηνεύοντας, ως κόμβος σε ένα δίκτυο που προχωρά ανεξάρτητα από αυτό.
Η αόρατη χείρ της αγοράς και ο νεκρός συγγραφέας συναντιούνται σε αυτή τη μετατόπιση: η ρύθμιση συνεχίζεται, η πηγή εξαφανίζεται. Το αποτέλεσμα θυμίζει έναν χώρο όπου όλα συμβαίνουν με ομαλότητα, κανείς δεν φαίνεται να αποφασίζει και όλα συνεχίζουν να αποφασίζονται.
Σε αυτό το πλαίσιο, διαγράφεται η μορφή ενός αναρχοφιλελευθερισμού που δεν χρειάζεται να διακηρυχθεί. Η απουσία κεντρικής αρχής συνυπάρχει με μια διάχυτη τάξη. Το σύστημα λειτουργεί χωρίς να δηλώνεται ως σύστημα. Η γραφή παράγεται χωρίς συγγραφέα. Η αγορά ισορροπεί χωρίς σχεδιαστή. Η ευθύνη κυκλοφορεί όπως το νόημα και η αξία: διασκορπισμένη, διαθέσιμη προς χρήση.
Κάπου εδώ, η ελευθερία αποκτά μια ιδιόμορφη υφή. Υπάρχει ως αποτέλεσμα μιας διαδικασίας που δεν ζητά εξηγήσεις. Η ανάγνωση γίνεται συμμετοχή σε ένα ήδη διαμορφωμένο πεδίο. Μετασχηματίζεται σταδιακά σε χρήση, υιοθετώντας λογικές εμπλοκής που θυμίζουν περισσότερο παιχνίδι παρά ερμηνεία.
Η ειρωνεία εμφανίζεται αργά. Όσο λιγότερο εντοπίζεται η πηγή, τόσο πιο αποτελεσματική γίνεται η λειτουργία. Όσο περισσότερο αποσύρεται η αυθεντία, τόσο πιο σταθερή φαίνεται η τάξη. Το κείμενο γράφεται, η αγορά κινείται, και το υποκείμενο συνεχίζει να συμμετέχει αφήνοντας σταδιακά τη θέση του σε κάτι που λειτουργεί καλύτερα.
Ίσως το πιο ενδιαφέρον στοιχείο να βρίσκεται σε μια μορφή ανακούφισης. Η απουσία κέντρου απαλλάσσει από το βάρος της απόφασης. Η διάχυση της ευθύνης επιτρέπει συμμετοχή χωρίς λογοδοσία. Η ερμηνεία και η συναλλαγή αποκτούν κοινό χαρακτήρα: λειτουργούν, αποδίδουν, προχωρούν.
Μέσα σε αυτή την ήσυχη οργάνωση, η εποχή μοιάζει να έχει λύσει ένα παλιό πρόβλημα: πώς συνεχίζουν όλα να λειτουργούν, χωρίς να απαντάται το ερώτημα της ευθύνης.
Από αυτή τη θέση, η επίκληση του πολιτικού αποκτά παράξενο χαρακτήρα, ενώ η επιμονή σε αποφάσεις και αξιολογήσεις στιγματίζεται ως αφέλεια ή ιδεολογική ακαμψία.
Το αποτέλεσμα διαμορφώνει έναν λόγο που διακηρύσσει την απουσία κέντρου και ταυτόχρονα εγκαθιδρύει μια σιωπηρή αυθεντία για το τι επιτρέπεται να θεωρείται «κριτικό». Η κατηγορία του “απολιτικού” λειτουργεί ως εργαλείο: μετατοπίζει την ευθύνη σε ένα πεδίο όπου η λογοδοσία χάνει σταδιακά το νόημά της.
#deathoftheauthor, #RolandBarthes, #ChicagoSchool, #selfregulation, #authorship, #responsibility, #anarcholiberalism, #distributedresponsibility, #readingasuse, #platformlogic, #engagement #game mechanics
η φωτογραφία είναι του Peter Moore
από την έκθεση Claes Oldenburg & Peter Moore — New York Streets & Signs
Paula Cooper gallery, 17 Απριλίου – 14 Ιουνίου 2025
πηγη: https://www.patreon.com/posts/e-aorate-graphe-154027742?utm_medium=clipboard_copy&utm_source=copyLink&utm_campaign=postshare_creator&utm_content=join_link
