11 Μαρτίου 2009

Ο Ποιητής και οι Βρυκόλακες



Πριν από κάποιους μήνες η εφημερίδα Ελευθεροτυπία πρόσφερε στους αναγνώστες της, μία ειδική έκδοση και ένα ντοκιμαντέρ με αφορμή τα σαρανταπέντε χρόνια από την απονομή του βραβείου Νόμπελ στον ποιητή Γιώργο Σεφέρη. Ετοιμαστήκαμε να παρακολουθήσουμε το ντοκιμαντέρ με μεγάλο ενδιαφέρον αλλά πολύ σύντομα μας κυρίευσε η απογοήτευση.
Ο σκηνοθέτης προσπάθησε να συσχετίσει τη βιογραφία ενός σημαντικού καλλιτέχνη με το έργο του. Δηλαδή να αναζητήσει από τη μια μεριά κάποιο ίχνος του προσώπου, μια αλήθεια για το αποτύπωμα της προσώπικότητάς του στους τόπους που έζησε, στους δεσμούς που δημιούργησε με τους ανθρώπους του καιρού του και από την άλλη να φωτίσει τη διαδρομή του μέσα από το έργο του. Παρόλη την πρόθεσή του, που αποτυπώνεται στο κείμενο του οπισθόφυλλου για τις «....περιπλανήσεις ενός ακάματου ταξιδιώτη σε τόπους, κείμενα, μουσικές, ταινίες, ανθρώπους, διαδοχικές επιστρώσεις εμπειρίας που σωρεύονται σ'ένα πλούσιο υπέδαφος από σημαντικά και ασήμαντα πριν μεταγραφούν σ'αυτή την άλλη γλώσσα, την Ποίηση», εμείς είδαμε ένα ισχνό, άκαμπτο περίγραμμα κενό από ζωή και ουσία.

Τι έμεινε από έναν άνθρωπο που με το σώμα και το πνεύμα διέσχισε την εποχή του και έγινε ενεργά κομμάτι της ιστορίας της; Που μόχθησε όσο λίγοι μέσα στη γλώσσα (τη δική του) αλλά και το ποιητικό γίγνεσθαι της εποχής του για να διαμορφώσει την ιδιαίτερη φυσιογνωμία του έργου του; Σχεδόν τίποτα, εκτός από σκόρπια κομμάτια βιογραφίας, μερικές φωτογραφίες και ενσταντανέ από τις πόλεις που έζησε. Τίποτα ζωντανό από την προσωπικότητα, τις φιλίες , το χιούμορ, το ρίγος του έρωτα, το πλέγμα των σχέσεων μέσα στο οποίο κινήθηκε με τέτοια ένταση. Τίποτα σχεδόν από τον πνευματικό διάλογο που ανέπτυξε με τους συγκαιρινούς του. Παρόλο που το υλικό είναι έτοιμο. Ο Σεφέρης έχει αφήσει εκτενή ημερολόγια, πλήθος από αλληλογραφία, δοκίμια καθώς και λεπτομερή πολιτικά ημερολόγια. Ίσως το υλικό είναι υπερβολικά πλούσιο για να οργανωθεί σε μία αφήγηση. Γι'αυτό και ο δημιουργός του ντοκιμαντέρ προτίμησε να το αγνοήσει.

Δυστυχώς πίσω από τον "σεβασμό", την ανενεργή νοσταλγία, την κοινοτοπία και τη σοβαροφάνεια που διαπνέει το φιλμ και βυθίζει σε βαθιά χασμουρητά όποιους δεν εκνευρίζει, κυλάει το περιρρέον πνεύμα ενός ορισμένου τύπου δημοσιογραφίας και του λόγου των εφημερίδων που υποτιμούν και μειώνουν εκείνο που τους υπερβαίνει. Οι δημιουργοί του ντοκιμαντέρ ανθολογούν μονομερώς το έργο του Σεφέρη παράγοντας ένα ποτ πουρί στίχων για να επενδύσουν αφόρητα κλισέ εικόνες, την Ακρόπολη, την παραλία της Σμύρνης, το ναό στο Σούνιο, τους Δελφούς, τους αγνοούμενους της Κύπρου και τα Δεκεμβριανά. Με αυτόν τον τρόπο ζητούν να υποστηρίξουν μία και μοναδική σχέση. Την υποτιθέμενη παράλληλη πορεία του έργου του Σεφέρη με τον «ελληνισμό». Έναν ελληνισμό που ο ίδιος αναζήτησε με αγωνία (κάνοντας και τις δικές του ίσως αυθαίρετες αναγωγές) έχοντας τον χαρακτηρίσει επανηλειμένα περισσότερο μία ιδέα σε κίνηση, την διασπορά μιας ιδιαίτερης έντασης του πνεύματος στον κόσμο πέρα από σύνορα.

Οι σχέσεις του έργου με την ιστορία, την ελληνική ιστορία εν προκειμένω, υπάρχουν όμως πρέπει να αναζητηθούν, να φωτιστούν με το φως της εποχής μας, να καταστούν ενεργές και κατανοητές πέρα από τα σχήματα αυτά που έχουν γίνει κίβδηλα εξαιτίας της εξαντλητικής καπήλευσης που έχουν υποστεί. Η αφέλεια εδώ δεν συγχωρείται γιατί απλουστεύει και συρρικνώνει ένα πολυδιάστατο έργο για να εξυπηρετήσει μια τόσο συγκεκριμένη και στενή άποψη.

Σήμερα φαίνεται πως διψάμε ακόμα -όπως και πριν από εξήντα χρόνια- για λίγο φρέσκο αέρα, να απαλλαγούμε επιτέλους από τη μούχλα της εντοπιότητας και της ψεύτικης ελληνικότητας που έχει στοιχειώσει κυριολεκτικά ότι πιο ενεργό καλλιτεχνικά έχει παράξει αυτός ο τόπος. Ολόκληρη εκείνη η γενιά (Κ. Καρυωτάκης, Τέλλος Άγρας, Απ. Μελαχροινός, Ι.Μ. Παναγιωτόπουλος, Κλ. Παράσχος κ.ά ) αμφισβήτησαν «την προγονόπληκτη, φουστανελοφόρα ελληνικότητα» διαβάζουμε στο έντυπο αφιέρωμα. Ο Σεφέρης αφοσιώθηκε στη γλώσσα του γιατί ήταν το υλικό της τέχνης του όχι γιατί ήταν τα ελληνικά. Όποιος έχει διαβάσει τα ημερολόγιά του ξέρει πολύ καλά πόσο ελεύθερα και ερευνητικά κινήθηκε μέσα στην παγκόσμια λογοτεχνία, πόσο γόνιμα αφέθηκε να μπολιαστεί από αυτήν. Όπως κάθε πραγματικός καλλιτέχνης αναζήτησε και βρήκε προγόνους και συγχρόνους για να πορευτεί μαζί τους. (τον Βαλερύ, τον Έλλιοτ, τον Ανρί Μισώ, τον Μακρυγιάννη, το Σολωμό και πολλούς άλλους).

Ο ίδιος στον «Διάλογο για την ποίηση» με τον Κ. Τσάτσο διατυπώνει την αντίρρησή του για την έννοια της ελληνικότητας όπως την θεωρεί ο Τσάτσος. Για τον Σεφέρη η ελληνικότητα δεν είναι έννοια νομοθετημένη αλλά ανοιχτή, δεν είναι κριτήριο αισθητικό ούτε αξιολογικό, ενώ ελληνική τέχνη είναι η τέχνη που παράγεται από Έλληνες. [Παρόλα αυτά έψαχνε για μία αυθεντική έννοια, την ελληνικότητα ως ουσία που διατρέχει όλες τις γενιές ανεξαρτήτως μόρφωσης (Βλ. ανάδειξη Μακρυγιάννη, Θεόφιλου]. Συνειδητοποίησε μέσα από το προσωπικό του βάσανο κάτι που ψάχνουμε και ποθούμε ακόμα. Την ανάγκη συγκρότησης μιας φυσιογνωμίας για την πνευματική Ελλάδα, όχι με όρους εθνικούς, αλλά για να καταστεί έτσι δυνατόν να αναδειχθούν και να αξιολογηθούν τα πνευματικά έργα των δημιουργών της.

Είναι προδοσία στο πρόσωπό του σήμερα σαράντα χρόνια μετά το θάνατό του να βλέπουμε ένα βραβευμένο ντοκιμαντέρ (πρώτο κρατικό βραβείο) που διανέμεται με εφημερίδα μεγάλης κυκλοφορίας, στο οποίο δεν ακούγονται παρά μόνο στίχοι ξεγυμνωμένοι από το υπόλοιπο ποίημα, με φόντο φουστανέλες που παρουσιάζουν όπλα στην Ακρόπολη, με τη υπόκρουση του εθνικού ύμνου. Στίχοι κατάλληλα επιλεγμένοι ώστε να αποτελούν επικεφαλίδες πάνω σε εύγλωττες εικόνες που αναπαράγουν την ίδια ψύχωση για το τουριστικό κάλλος των αρχαίων από τη μια και το βαθύτατα αντιδραστικό επιχείρημα της συνέχειας και του συμπαγούς προσώπου του ελληνισμού από την άλλη.

Βουλιάζει η ψυχή σου όταν επί μία ώρα ακούς το έργο ενός αγαπημένου ποιητή να εξευτελίζεται, καθώς απαγγέλεται σε τρεμάμενο μελοδραματικό τόνο, με πένθιμη φωνή (από κάποιον γνωστό ηθοποιό), με πένθιμη μουσική υπόκρουση, με εικόνες αρχαίων και πολεμάρχων, θαρρείς και βρίσκεσαι σε μια σκοτεινή σχολική αίθουσα γεμάτη γέρους, που η ηλικία δεν τους χάρισε καμμιά σοφία και καμμιά γενναιοδωρία.

Ανάγκη να δούμε επιτέλους τα έργα των «προγόνων μας» στο φως της δικής μας εποχής χωρίς προκαταλήψεις, να τα λεηλατήσουμε χωρίς καθόλου σεβασμό να πάρουμε από αυτά «ότι μας κάνει» και να πετάξουμε τα υπόλοιπα. Έτσι τουλάχιστον κρατάμε ζωντανή την ελπίδα της συνέχειας μέσα στην γλώσσα μας.

Κάθε άνθρωπος που έχει μια φορά συγκλονιστεί από ένα ποίημα ξέρει πως η ποίηση είναι ορμή του σώματος και του πνεύματος αξεχώριστα, ότι η σχέση της με την ιστορία είναι ζωντανή και πάντα ανοιχτή και ανανεώσιμη. Τα κείμενα είναι άγρια ζώα που αναζητούν τις ερμηνείες τους αλλά δεν φυλακίζονται από αυτές. Η δυνατότητα της συνομιλίας με το κείμενο δεν παγιώνεται γιατί το ποίημα είναι ένα αίτημα ανοιχτό. «Τα αγάλματα υπάρχουν», απάντησε ο Σεφέρης στον ελληνιστή Εντμουντ Κήλι, που του ζητούσε απεγνωσμένα ερμηνείες, υπάρχουν στη ζωντανή ζωή του ποιητή δεν συμβολίζουν απλά κάτι.

Η ύλη μολύνει την ποίηση αλλά και η ποίηση μολύνει τη γλώσσα. Δεν γίνεται αλλιώς. Η τέχνη ανοίγει χώρο μέσα στην πραγματικότητα, συγχρονίζει το παρελθόν με το παρόν. Είναι τόπος κινδύνου με την έννοια του μη οριστικού, του ολοένα μετακινούμενου. Την κίνηση του σώματος και του μυαλού ονομάζουμε συγκίνηση από την αισθητική (αισθησιακή) εμπειρία του ποίηματος. Κάθε ποιητής αλλά και αναγνώστης της ποίησης ξέρει ότι η αμφιβολία είναι το στοίχημα που βάζει το έργο, η άρση κάθε βεβαιότητας είναι η αφετηρία για τη σκέψη και ο όρος για τη δημιουργία, αλλά και για τη συμμετοχή σε αυτήν. Η καλύτερη υπεράσπιση για τα έργα είναι ή απροκατάληπτη ανάγνωση που βάζει τα ίδια αλλά και τους αναγνώστες σε δοκιμασία.

Κατερίνα Ηλιοπούλου

8 σχόλια:

coerdia είπε...

"Ανάγκη να δούμε επιτέλους τα έργα των «προγόνων μας» στο φως της δικής μας εποχής χωρίς προκαταλήψεις, να τα λεηλατήσουμε χωρίς καθόλου σεβασμό να πάρουμε από αυτά «ότι μας κάνει» και να πετάξουμε τα υπόλοιπα. Έτσι τουλάχιστον κρατάμε ζωντανή την ελπίδα της συνέχειας μέσα στην γλώσσα μας."

Συγχαρητήρια για το κείμενο σας. Αυτό που λέτε στην παραπάνω παράγραφο το πιστεύετε ότι είναι εφικτό; ίσως εφικτό αλλά πάρα πολύ δύσκολο και σπάνιο; με την έννοια που του δίνετε στη συνέχεια κιόλας:

"Κάθε ποιητής αλλά και αναγνώστης της ποίησης ξέρει ότι η αμφιβολία είναι το στοίχημα που βάζει το έργο, η άρση κάθε βεβαιότητας είναι η αφετηρία για τη σκέψη και ο όρος για τη δημιουργία, αλλά και για τη συμμετοχή σε αυτήν."

Γιατί νομίζω ότι όταν δεν υπάρχει καμιά ασφάλεια και υπάρχουν λίγες δυνατότητες εξήγησης και κατανόησης είναι ακριβώς που περιπίπτει κανείς σε τύπους και βάζει π.χ. τα ποιήματα του Σεφέρη με μια φωτογραφία της Ακρόπολης και τελεία(κι αν και δεν έχω δει το ντοκιμαντέρ).

βαγγελης ιντζιδης είπε...

Ομολογώ πως αν και δεν μου είναι σαφής ο προσανατολισμός της ανάρτησης (είναι διαμαρτυρία, είναι μια θέση περί ελληνικότητας [ασυνέχειας, εξέλιξης μέσα από τομές] κ.ά.)
Θα ήθελα να σχολιάσω πως:(1)ΑΠΟ ΤΗ ΜΙΑ "καταγγέλλεται" η σύνδεση του Σεφερικού ποιητικού κόσμου αλλά και της πραγματολογίας του κόσμου αυτού με κάτι που παρουσιάζεται ως στερεοτυπικό - νεκρό - απονευρωμένο ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ δεν καταγγέλλεται η σύνδεση του σεφερικού κόσμου με μια ανοιχτή παράδοση και ελληνικότητα κ.λπ.
(2) ενδιαφέρουσα η αναφορά στον Καρυωτάκη - δίχως την παραμικρή αναφορά που τη συσχετίζει με το Σεφέρη: ΤΙΣ ΑΝΟΜΟΛΟΓΗΤΕΣ ΟΦΕΙΛΕΣ ΤΟΥ ΣΕΦΕΡΗ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΛΥΤΗ ΣΤΟΝ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ όπως προκύπτει και από την έξοχη - έξοχη (δις)- παρουσίαση του Διονύση Καψάλη και την γεωμετρία της ποιητικής ανάγνωσης του Δ.Ν.Μαρωνίτη στίς δύο πρόσφατες επιμελημένες επανεκδόσεις για το Σεφέρη και τον Ελύτη από τις εκδ. Πατάκη. Σε αυτά διατυπώνεται - αυτό που συχνά λείπει από τα κείμενά ΜΑΣ- επιχείρημα με την τέχνη της τοπικής(δηλαδή την τέχνη να συγκροτείς λόγο γύρω από και για αυτό το επιχείρημα). Το επιχείρημα - αν δεν το εκχυδαϊζω τώρα - με συντομία λέει πως ο Σεφέρης έχει ανομολόγητες οφειλές στον ειρωνικό Καρυωτάκη και ο Ελύτης στον λυρικό Καρυωτάκη.
(3) Η ελληνικότητα ως παράδοση και η παράδοση ως πρωταρχική πηγή, ως ταυτότητα, ως τοπική που παράγει διαφορές μέσω των οποίων μπορούμε να φαντασιωθούμε εαυτούς ως ΄Αλλο δεν είναι διόλου σαφές αν στην ανάρτηση αυτή σχετίζεται με τα κείμενα περί κατασκευής, περί νεκροφιλίας (βλ.΄Ακης Γαβριηλίδης), ή περί καταγωγικής της νεοελληνικής ποίησης (Δημηρούλης) ή ... ή...
(4) εκείνο που είναι σαφές είναι πως όλα αυτά συγκροτούνται γύρω από μια στιγμή στην ρητορική της ανάρτησης είναι ότι ο δημιουργός του συγκεκριμένου ντοκυμαντές κάτι "προτίμησε να το αγνοήσει". Αλλά τι;
Από την άλλη τι σημαίνει η ερώτηση (ρητορική;) τι απόμεινε από το έργο κ.λπ.κ.λπ. Τι να απομείνει από αυτό που ενδιαφέρει: εν προκειμένω οι αλληλογραφίες του, τα ημερολόγιά του, τα δοκιμιά του, οι μεταφράσεις του, τα ορθογραφικά του, και ΤΑ ΠΟΙΗΜΑΤΑ ΤΟΥ;
Αλλά δεν απασχολεί το γεγονός ότι με ΤΟΣΗ ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ ΟΛΑ ΑΥΤΑ ΕΜΕΙΝΑΝ ΚΑΙ ΜΕ ΠΩΣ ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ ΜΕ ΤΟΣΗ ΤΑΞΗ ΚΑΙ ΣΧΟΛΑΣΤΙΚΟΤΗΤΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΚΑΝ (ακόμα και το εισιτήριο μιας παράστασης στην ΄Οπερα!).
Δεν είδα το ντοκυμαντές ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΕΧΩ ΚΑΝΕΝΑ ΛΟΓΟ ΝΑ ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΩ ΤΟ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΤΣΙ ΟΠΩΣ ΜΑΣ ΤΑ ΛΕΣ
Αλλά γιατί δεν είναι αλλιώς (και πώς;) και γιατί να είναι έτσι μου είναι ασαφέστατο.
Από τη μια αγωνία να διασωθεί ο ποιητής και άνθρωπος Σεφέρης και οι απόψεις του (ερμηνευμένες από την συγγραφέα της ανάρτησης) και από την άλλη η αγωνία της επίδρασης.
Σε κάθε περίπτωση η παράδοση είναι μια εξέλιξη μέσω από τομές και συμπτωτικές ασυνέχειες. Αλλά εδώ είναι και η πρόκληση. Ιδού η παράδοση - με όποια προσέγγιση - ποια είναι η τομή της;
Κι αυτό το ερώτημα για να απαντηθεί θέλει συζήτηση επί νέων ή και παλιών θέσεων και όχι λόγο καταγγελτικό. Ετσι δεν ξορκίζονται και οι βρυκόλακες;

βαγγελης ιντζιδης είπε...

ζητώ συγγνώμη για λάθη editing αλλά γράφω τα σχόλια πάντα απευθείας και τα αναρτώ. Φαντάζομαι πως δεν δημιουργούνται προβλήματα στην ανάγνωση από αυτό.
Β.Ι.

dianathenes είπε...

"Την ανάγκη συγκρότησης μιας φυσιογνωμίας για την πνευματική Ελλάδα, όχι με όρους εθνικούς, αλλά για να καταστεί έτσι δυνατόν να αναδειχθούν και να αξιολογηθούν τα πνευματικά έργα των δημιουργών της".

Μου φαίνεται η πιο επικίνδυνη περιοχή απ όσα διάβασα. Η σχέση του Ποιητή με την γλώσσα είναι ίδια με την σχέση κυοφορούσας γυναίκας και εμβρύου που αναπτύσσεται μέσα της. Σε κάθε γυναίκα διαφέρει. Οπως και ο τοκετός και το βρέφος που έρχεται στον κόσμο.

Μου φαίνεται δύσκολο να αποτελέσουν αυτά μια "φυσιογνωμία" πολύ περισσότερο να αξιολογηθούν.

Η γλώσσα είναι το εργαλείο, η ελληνικότητα το αποτέλεσμα και η αγωνία είναι πάντα του ποιητή. Εμείς ως αναγώστες τι ζόρι τραβάμε να προσπαθούμε να τα διαχωρίσουμε αυτά και να τα γυρίσουμε και ντοκυνμανταίρ;

BastEt είπε...

προσυπογραφω αυτο το κειμενο! γιαυτο τα εχω βαλει με τους ακαδημαικους διοτι αναλυοντας (μεχρι ηλιθιοτητας) ενα ποιημα, εναν ποιητη, (λες και αναλυονται αυτα), ερχεται μετα το κρατος να χρησιμοποιησει οτι το βολευει για να δημιουργησει μια εθνικη ταυτοτητα (μεσα στα δημοσια σχολεια), σκοτωνοντας εν τελει, και την Ποιηση και τον Ποιητη:/

Γιάννης είπε...

δεν καταλαβαίνω την απογοήτευση. το δβδ απευθυνόταν στους πολλούς, όχι στους φιλολόγους όχι στους ιστορικούς επιστήμονες, και ίσως όχι στους λάτρεις της ποίησης.
δεν έχω αγοράσει/δει το δοκιμαντερ, αλλά αν μοιράστηκε και με αφορμή τα 45 χρόνια από το νόμπελ, τι άλλο θα περίμενε κανείς παρά να επικεντρώνεται σε ό,τι έχει συνηθιστεί να σημαίνει ο σεφέρης, ειδικά μέσω της εκπαίδευσης; το ότι είναι μεροληπτικό είναι φανερό, αλλά καθένας επικεντρώνεται σε ό,τι θεωρεί ενδιαφέρον για τον ίδιο ή την ομάδα στην οποία απευθύνεται.
όλες οι πλευρές, αντιφατικές ή μη, υπάρχουν. να θεωρείται προδοσία η υπερβολική ή μονομερής ανάδειξη της μιας ή της άλλης προϋποθέτει είτε κάποια αληθινή πλευρά του ποιητή (όλες είναι αληθινές, όμως) είτε κάποιο καθαρά ακαδημαϊκό ενδιαφέρον. για το ακαδημαϊκό όμως ενδιαφέρον σίγουρα υπάρχουν μελέτες. οι ποιητές, όπως και ο καθένας, όπως και κάθε έργο τέχνης δεν είναι "μνημεία" που δεν πρέπει να συλήσουμε. είναι λατομεία από τα οποία καθένας παίρνει ό,τι του αρέσει ή ό,τι τον συμφέρει να πάρει, και πετά τα υπόλοιπα. αυτό δε γίνεται μόνο δια εθνικούς λόγους. γίνεται ακόμη και για τη συγκρότηση μιας προσωπικής ταυτότητας. οπότε;

Ανώνυμος είπε...

Προσυπογράφω την κριτική της κας Ηλιοπούλου.

Γιάννη,

το δβδ δεν φτιάχτηκε για το σκοπό που λες και για να μοιραστεί από μια μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδα.

Μιλάμε για ένα ντοκυμαντέρ που πήρε Α' Κρατικό Βραβείο!

Δηλαδή για μια υποτιθέμενα ποιοτική καλλιτεχνική παραγωγή.

Αυτή την ποιότητα κρίνει η κα Ηλιοπούλου

και όχι οτι μοιράστηκε από την εφημερίδα.

Γιάννης είπε...

Ανωνυμε,
βρίσκω μιαν αντίφαση ανάμεσα αφενός στο να κατακρίνεται το ιδεολόγημα της ελληνικότητας το οποίο διαιωνίζεται από το κράτος και, αφετέρου, να θεωρείται ότι επειδή δόθηκε (α') βραβείο από το κράτος, θα έπρεπε το δβδ να είναι κάποιας ποιότητας, ήτοι να μην αποδέχεται τα κριτήρια που θέτει κάθε τι κρατικό.
κρατικό είναι το βραβείο, με προϋποτιθέμενα τα κρατικά κριτήρια δίνεται. ένα από αυτά είναι και το κριτήριο της ελληνικότητας.

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1789 1864 190cm 1917 1929 1940 1955 1957 1965 1968 2008 2013 2014 3/45 Ά. Γιάπε/A.Jappe Α. Καγιέ/A. Caillé Α. Καμύ/A. Camus Α. Κοζέβ/A. Kojève Α. Σοπενχάουερ/A. Schopenhauer Ά. Σπέερ/A. Speer Ά. Τιούρινγκ/A. Turing αγάπη Αισχύλος Άκης Πάνου Αλ. Μπέρκμαν/Al. Berkman Αλ. Σμέμαν/Al. Schmeman Αλέκα Παπαρήγα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Τομπάζης Αλεξάντερ Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλέξης Ασλάνογλου αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλταμίρα αμνησία Αναξίμανδρος αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κρούγκερ/Ann Krueger Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Άνταμ Κέρτις/A. Curtis Άνταμ Σμιθ/Adam Smith Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ.Andy Warhol Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Ιωάννου Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης Άρης Κωνσταντινίδης Άρθουρ Λένινγκ/Arthur Lehning Άρθουρ Τζένσεν/Arthur Jensen Αριστερά Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Ασφαλιστικό Άυν Ραντ/Ayn Rand Β. Γκ. Ζέμπαλντ/W.G. Sebald Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Valentin Voloshinov Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτορ Μπούλλα/Victor Bulla Βικτόρ Σερζ/Victor Serge Βίκτορ Σκλόφκσι/Victor Chklovski Βίκτορ Φρανκλ/Victor Frankl Βίκτωρ Ουγκώ/Vicror Hugo Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne βιοτεχνολογία βοηθήματα μνήμης Βολταίρος Βομβάη Βόρειοι Γ. Γκ. Φίχτε/ J. G. Fichte Γ. Τζέης/W. James Γαλαρίες Γένεσις Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος Γιεβγκένι Ζαμιάτιν/Yevgeny Zamyatin Γιόζεφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χάιζινχα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Δάβος Γιώργος Μακρής Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκ. Λούκατς/G. Lukacs Γκέοργκ Βύχνερ/Georg Büchner Γκεοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκεόρκι Λούκατς/Georgy LuKacs Γκετζ Άλυ/Gotz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders γλώσσα Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespear Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου δάσκαλοι Δελφοί Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα δικαιοσύνη ΔΝΤΟΟΣΑΤΡΟϊΚΑΘΕΣΜΟΙ δόγμα Τρούμαν δοκιμασίες Δουβλίνο Ε. Βιλ/E. Will Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς εγωπαθείς διανοούμενοι εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκλογές εκπομπές Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελίας Κανέττι/Elias Canetti Ελίζαμπεθ Άνσκομπ/E. Anscombe Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντγκαρ Λη Μάστερς / Edgar Lee Masters εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός Επενδυτικό περιβάλλον επιβίωση επιστήμη Έρασμος εργασία ερείπια Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbawm Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Έρνστ Μπλοχ/Ernst Bloch Ερυθρογράφος Ετιέν ντε λα Μποεσί/E. de la Boetie Ευγένιος Αρανίτσης Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ. Νταβί/G. Davy Ζ.Π. Βερνάν/J.P. Vernant Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν-Ζακ Ρουσσό/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Πιερ Βουαγιέ/Jean-Pierre Voyer Ζάχα Χαντίντ/Zaha Hadid Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζίγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζιλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauvé Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζορζ Μπατάιγ/Georges Bataille ζωή Η Διεθνής ηθική Θ. Ρόσζακ/Th. Roszak Θανάσης Σβώλος Θάτσερ/Ρήγκαν θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θίοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ivan Pavlov Ιβάν Τοθργκένιεφ/I. Tourgueniev Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen Ιγνάτιος Λογιόλα ιδεολογία ιδρύματα τέχνης ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Καβαλκάντι/Cavalcanti Κάθλην Ράιν/Kathleen Raine Καλκούτα καλλιτέχνες Καλοκαίρι Καλούμενος Καντ κάπο Καραμανλής Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Μαρξ/Karl Marx Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Χέκερ/Karl Hocker Καρλομάγνος Καρτέσιος/Descartes καταναλωτικοπαραγωγισμός καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό Κιουσόπουλος Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλοντ Λεβί Στρώς/Claude Levy Strauss κοινωνιοποίηση Κομμούνα κομμουνισμός Κονγκό Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κορέα Κορνήλιος Καστοριάδης Κορνήλιος/Corneille κορπορατισμός Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού κρίση κρισολογία Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστίν Λαγκάρντ Κρίστοφερ Λας/Ch. Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λ. Βαλράς/L. Walras Λα Μετρί/ La Mettrie λαβύρινθος Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε Λένιν Λεόν Βαλράς/Léon Walras Λέον Τρότσκι Λέσχη της Ρώμης Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λέων Σεστώφ/Lev Shestov Λίντον Τζόνσον/Lyndon Johnson Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λισιέν Μαλζόν/Lucien Malson λογική λογοκρισία Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Μπάϋρον/Lord Byron Λουί Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Bunuel Λούντβιχ Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ Λυγκέας Λωτρεαμόν Μ. Ντριούρι/M. Drury Μ. Μπένετ/M. Bennet Μαγιακόφκι/Mayakovski μαγιονέζα μαθητές Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάιλς Ντέιβις/Miles Davis Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάπετς Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρί ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Marina Tsvetaeva μαρξιστές-λενινιστές Μαρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορυ Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάϊντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μετανάστευση μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίκαελ Λέβι/Michael Loewy Μικελάντζελο Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni μικροαστισμός Μίλτον Φρίντμαν/Milton Friedmann Μίλτος Σαχτούρης Μιράντα Τερζοπούλου μισαλλοδοξία Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault μισθωτοί σκλάβοι Μιχαήλ Μπακούνιν/Michail Bakunin Μιχαήλ Μπαχτίν/Mikhael Bachtine ΜΜΕ Μόμπυ Ντικ Μουσείο Ακρόπολης μουσική Μπ. Μάντεβιλ/B. Mandeville Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπάτσης Μπέλα Ταρ/Bela Tarr Μπερνάρντο Σοάρες/Bernardo Soares Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιενάλε Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπουκανιέρος Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπρους Σπρίνγκστιν/Bruce Springsteen Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί νεοφιλελευθερισμός Νικ Κέιβ/Nick Cave Νικολό Μακιαβέλλι Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Νταβός νταντά Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντιμίτρι Πρίγκοφ Ντιτρόιτ Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Ο κήπος Ο Μικρός Πρίγκηπας Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιο Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ολοκληρωτισμός ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Π. Κονδύλης Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης πανοπτικόν πανσέληνος Παπάγος παράδοση παραλήρημα παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενγέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέρο πένθος Πέπη Ρηγοπούλου Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Παπαθανασίου Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν/P.J. Proudhon πίστη Πίτερ Κρήφτ/Peter Kreeft Πλαστήρας Πλάτωνας Πλεύσις πλουραλισμός ποίηση Πολ Ρικέρ/Paul Ricoeur πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προλεταριάτο Προμηθέας Δεσμώτης πρόοδος προπαγάνδα Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Ρ. Τζακομπι/R. Jacobi Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρίνγκο Σταρ/Ringo Star Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ροβινσώνας Κρούσος Ροζα Λουξεμπουργκ Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρομπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρούντι Σαιν Ζυστ/Saint Juste Σαρλ Μπωντλερ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκι/Charles Péguy Σαρλ Φουριέ/Ch. Fourier Σελίν/Céline Σεμπάστιαν Χάφνερ Σέρεν Κίρκεγκωρ/Soren Kierkegaard σθένος Σίγκμουντ Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόν Βέιλ/Simone Weil Σιμόν Λέις/Simon Leys σινεμά ΣΙΣΒ/SICV Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Zizek Σοκούροφ/Sokurov σολιψισμός Σομαλία Σόνια Σουδάν Σουν Τζου σουρεαλισμός σοφία σοφιστές Σπιναλόγκα Σπινόζα/Spinoza Σπύρος Κυριαζόπουλος Στάλιν σταλινισμός Στάνλεϊ Καβέλ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου συμβολικό πεδίο συμβολισμός Σύναψις συνείδηση Συνταγή για μαγιονέζα Σύνταγμα συνωμοσιολογία Σφαγεία σχέδιο Μάρσαλ σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ. Ρ. Μιλλς/C. W. Mills Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot τα κορδόνια σου! Τάκης Μίχας Τάσος Λάγγης τεστ τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Α. Γκόλντστοουν/J.A. Goldstone/Τζ. Τζ. Μ. Κούτσι/J.M..Coetzee Τζ. Ρ. Σάουλ/J.R. Saul Τζ.Μ. Κούτσι/J.M. Coetzee Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακάρτα Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζέιμς Φρέιζερ/James Frazer Τζέρεμι Μπένθαμ/Jeremy Bentham Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζιανφράνκο Σανγκουινέτι/Gianfranco Sanguinetti Τζιόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζο Στράμερ/Joe Strummer Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ/J.K. Galbraith Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σερλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Χιούστον/John Houston Τζόρτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τζων Λοκ/John Locke Τζων Φόουλς/John Fowles Το καταραμένο απόθεμα Το Ξεπέρασμα της Τέχνης Τοκβίλ/Tocqueville Τόμας Μαν/Tomas Mann Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ράιντ/Thomas Reid Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία τριλεκτική Τσ. Σ. Περς/Ch. S. Peirce Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία τύψεις Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach υλισμός υπαρξισμός ύπνος υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Β. Μουρνάου/F.W. Murnau Φ. Γιάκομπι/F. Jacobi Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερνάντο Αρρραμπάλ/F. Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρω Φιλανθρωπία φιλία Φίλιπ Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Fyodor Dostoevsky Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φρ. Έμπερτ/Fr. Ebert Φρ. Καραντέκ/F. Caradec Φρ. Φουρκέ/Fr. Fourquet Φρ. Χάγιεκ/Fr. Hayek Φρανκ Ζάπα/Frank Zappa Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Λυοτάρ/François Lyotard Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρεντερικ Τζεϊμσον/Frederick Jameson Φρίντριχ Ένγκελς/Friedrich Engels Φρίντριχ Νίτσε/Friedrich Nietsche Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φύση Φώτης Τερζάκης Χ. Τζ. Θορώ/H.J. Thoreau Χ.Λ. Μπόρχες/J.L. Borges Χ.Μ Ενζενσμπέργκερ χαρά Χάρι Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χειρτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse Χίλαρι Κλίντον χιούμορ χίπστερ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χομπς/Hobbes χοντρό δούλεμα Χουάν Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήμα και Μαγεία Χρήστος Βακαλόπουλος χριστιανισμός χρόνια πολλά χρόνος ψέμματα ψυχή Ψυχρή Ιδεολογία ωφελιμισμός AP auld lang syne beton7 Bob Dylan Bob Marley Bodies Christopher Cinemarian CoBrA D-503 dangerfew David Bowie DOCUMENTA Einsatzgruppe D European Media Art Festival F. C. Stanley Frank Zappa gosplan Grafton Happyfew Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere Internationale Lettriste/Λεττριστική Διεθνής Internationale Situationniste/Καταστασιακή Διεθνής intothepill izi Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Moon Keith Richards Krzysztof Kieslowski/Κριστόφ Κισλόφσκι La Commune Les Levres Nues Les Lèvres Nues Malaguena Melanie Pain memento mori mofferism/μοφερισμός Monty Python Necrology Nosotros RadioBubble Raul Zurita/Ραούλ Σουρίτα Raymond Carver/ Ρέϋμοντ Κάρβερ remap 2 Renty Roberto Juarroz RSA Salon De Vortex sexbox Sunrise Tales from the Crypt The Adicts The Beatles The Crass The Great Society The Gun Club The Juniors The Meteors The Morlocks The Please The Rolling Stones The Ruts The Sonic Youth The Stooges The Stranglers The Three Johns The UK Subs The War TwixtLab Vince Taylor Wall Street Journal Walt Whitman/Γουόλτ Γουΐτμαν WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets