01 Φεβρουαρίου 2009

"Ανοικτή επιστολή στους καταληψίες της Λυρικής Σκηνής"

(αφορά γενικότερα κάθε άνθρωπο που διατηρεί μια καλλιτεχνική δραστηριότητα 
και αντιδρά απέναντι στην κατεστημένη τάξη πραγμάτων 
όσον αφορά ζητήματα πολιτιστικής παραγωγής και κατανάλωσης)

Δεν απαιτούνται εκτεταμένες συστάσεις επί του προκειμένου. Είμαι και εγώ ένας “φτωχός” –όχι κακομοίρης- καλλιτέχνης που παλεύει να τα βγάλει πέρα με την τέχνη και τη ζωή του. Δε συμμετείχα στις συζητήσεις που προηγήθηκαν της κατάληψης και έμαθα γι’ αυτήν μετά την πραγματοποίηση της. Υπάρχουν όμως ζητήματα που αξίζει να τεθούν σε κάθε περίσταση, ασχέτως του ποιος τα θέτει (εξάλλου οι καταληψίες διατείνονται ότι η κατάληψη είναι ανοικτή προς όλους). Παρακολούθησα ένα μεγάλο μέρος της πρώτης γενικής συνέλευσης το κλίμα της οποίας με αναστάτωσε κάπως. Δεν είναι τόσο φοβερό όσο ακούγεται ωστόσο. Πρέπει να σημειώσω ότι υπήρξε από μέρους μου, για σχετικούς και άσχετους λόγους, μια προδιάθεση σε σχέση με τη δυνατότητα της γενικής συνέλευσης να μην εξαντληθεί σ’ αυτά που είναι λιγότερο σημαντικά αυτή την περίοδο. Επειδή όμως πάντα αναζητούσα μια χρυσή τομή ανάμεσα στον πεσιμισμό και τον οπτιμισμό, τους οποίους ομολογώ ότι βιώνω καθ’ υπερβολή, και επειδή δε θέλω να αδικώ γενικά σκέφτηκα ότι είναι προτιμότερο για μια φορά να μην αναλωθεί κανείς σε μια υπεροπτική αντιμετώπιση και να μην αναπαράγει τα πλέον κοινότοπα σχόλια αναφορικά με την κατάσταση και τη θέση που παίρνουν οι καλλιτέχνες απέναντι στην κοινωνική ζωή, αλλά να προσπαθήσει να εκθέσει με την πιο ειλικρινή και βαθύτερη αγωνία, εφόσον όντως υπάρχει, τους λόγους που τον κάνεις να εκνευριστεί με τη στάση που κρατούν κάποιοι καλλιτέχνες, αν όχι οι καλλιτέχνες εν γένει.

Οι δημόσιες συζητήσεις ανάλογης κλίμακας και τέτοιου είδους καταλήγουν τις περισσότερες φορές σε φαρσοκωμωδία όταν δεν υπάρχει προκαθορισμένη θεματολογία, όμως κανείς από μας δεν συμμετέχει σ’ αυτές και δεν τις παρακολουθεί επειδή καλείται να αποφασίσει για το τάδε και το δείνα διάταγμα ή για το ποια πολιτική στρατηγική πρέπει να ακολουθηθεί, αλλά επειδή διατηρεί ένα πρωταρχικό ενδιαφέρον να βρεθεί και να μιλήσει με κόσμο για πράγματα που δύναται να τον αφορούν από κοινού με άλλους. Γιατί τίποτε δεν πρέπει να είναι δεδομένο. Αν είναι λοιπόν να ταλαιπωρούμαστε στην προσπάθεια μας να συνεννοηθούμε, σκέφτηκα, ας μην το κάνουμε επί ματαίω. Ας αφήσουμε λοιπόν τη θεματολογία κατά μέρος και ας μιλήσουμε για τον ακριβή λόγο που έπρεπε να γίνει αυτή η κατάληψη ή οποιαδήποτε άλλη κίνηση στο ίδιο πνεύμα. Θα μου πει κανείς ότι έχουμε χίλιους λόγους. Θα διαφωνήσω πολύ απλά γιατί αυτό δεν λέει τίποτε για τον πολιτικό χαρακτήρα αυτής της κίνησης. Για μένα αρκεί ένας και μόνο λόγος για να διασφαλιστεί ο πολιτικός χαρακτήρας ή η πολιτική σημασία αυτού του πράγματος. Δεν χρειάζεται να γίνουν αντικείμενο έριδας γενικές και συνεκτικές θεωρίες μονάχα να γίνει κατανοητό απ’ αυτούς που προέβησαν σ’ αυτή την πράξη και όσους τους στηρίζουν ότι αυτή η κατάληψη έχει πολιτικό χαρακτήρα όταν θέτει επί τάπητος το εξής: Ποιο είναι το πολιτικό και το οικονομικό καθεστώς που αμφισβητείται εν σχέσει με την πολιτιστική παραγωγή και κατανάλωση και μέχρι ποιο σημείο είμαστε διατεθειμένοι τώρα και αύριο, πέρα απ’ την κατάληψη, να διεξάγουμε αυτού του είδους την κουβέντα αποφεύγοντας την παραφιλολογία. Μετά απ’ αυτό, ή παράλληλα (κομμάτι δύσκολο), μπορούμε να μιλήσουμε για ότι θέλει κανείς, για τη μορφή, για το εσχατολογικό αίτημα της νέας αισθαντικότητας που η πραγμάτωση του συνεπάγεται μια ριζική αλλαγή του συνόλου της ανθρώπινης ύπαρξης ότι και αν αυτό σημαίνει, κλπ. Θέλω να ξεκαθαρίσω κάτι. Δεν έρχομαι απ’ το πουθενά για να προτείνω τρόπους αμφισβήτησης αυτού του οικονομικού και πολιτικού καθεστώτος, επιθυμώ απλά να γίνει σαφές ποιο καθεστώς αμφισβητείται.





Οφείλω να πω αρχικά πως παρότι η καχυποψία με την οποία αντιμετωπίζονται γενικότερα οι καλλιτέχνες και οι διανοούμενοι είναι ένα ζήτημα λεπτό, πολύπλοκο και κάπως σκοτεινό για λόγους που δεν είναι της παρούσης να αναφέρω, υπάρχει ωστόσο ένα επίπεδο στο οποίο έχει νόημα κανείς σήμερα να πει το εξής: η καχυποψία απορρέει από την αδυναμία των καλλιτεχνών και των διανοούμενων να διεκδικήσουν με σαφή τρόπο μια οικονομικά ανεξάρτητη ύπαρξη (θα καταλάβετε στη συνέχεια καλύτερα) και να υποστηρίξουν έτσι τη θεωρητικά αδέσμευτη δραστηριότητα τους. 

Το πρόβλημα μάλλον, δεν είναι ότι αποφεύγουμε να συζητάμε τέτοιου είδους πράγματα, αλλά ότι δε συζητάμε ουσιαστικά γι’ αυτά και αυτό είναι που μας καθιστά αφερέγγυους στον ευρύτερο πληθυσμό στον οποίο αναζητάμε έρεισμα για να συνεχίσουμε να κάνουμε ότι κάνουμε και να το κάνουμε ακόμη καλύτερα. Το λέω αυτό, γιατί μου δημιουργείται ενίοτε η εντύπωση ότι πολλοί καλλιτέχνες πάσχουν από ένα ενοχικό σύνδρομο το οποίο δημιουργήθηκε εξαιτίας του ότι τους ασκείται έντονη κριτική γι’ αυτό που κάνουν και στο τρόπο που το κάνουν. Λειτουργούν έτσι κάπως βεβιασμένα όποτε ανακύπτει το ζήτημα του χαρακτήρα των τεχνών σε σχέση με την κοινωνική οργάνωση και το ζήτημα της σχέσης τέχνης και πολιτικής. Όλη η προσπάθεια εξαντλείται στο να πεισθούν αυτοί που καταφέρονται ενάντια στους καλλιτέχνες και όσοι ενδιαφέρονται για τη καλλιτεχνική δραστηριότητα ότι οι καλλιτέχνες είναι ευαισθητοποιημένοι απέναντι στα κοινωνικά προβλήματα με το να υιοθετήσουν αυτό ή εκείνο το πολιτικό σύνθημα. Αυτό έχει πολύ κακά αποτελέσματα. Δεν έχει νόημα να κάνουμε καταλήψεις και να πηγαίνουμε στις πορείες ως καλλιτέχνες για να δείξουμε ότι δε μένουμε αμέτοχοι και παθητικοί ή για να καταρρίψουμε το μύθο του Μεμονωμένου (αμάν πια! Ο 20ός έχει παρέλθει, αυτά τα πράγματα είναι θα μπορούσε κανείς να πει εξαντλημένα). 

Πρέπει να καταλάβουμε ένα πολύ απλό πράγμα, οι καλλιτέχνες και οι άνθρωποι δεν χωρίζονται σ΄ αυτούς που εμπλέκονται και σ’ αυτούς που δεν εμπλέκονται στην κοινωνική ζωή, όλοι εμπλέκονται, οπότε δεν είναι σωστό να αναλωνόμαστε στο να συζητάμε γύρω απ’ το αν εμπλεκόμαστε ή όχι, όταν μπορούμε να συζητήσουμε για το ποιος είναι ο τρόπος με τον οποίο εμπλεκόμαστε. Αυτό που έχει σημασία για μένα είναι να καταστεί αυτό αντικείμενο δημόσιας διαμάχης. Ειδάλλως είναι σα να έχει αρχίσει το παιχνίδι, ετοιμαζόμαστε να δεχθούμε δεύτερο και τρίτο γκολ και εμείς συζητάμε αν θα παίξουμε ή όχι!

Δε μ’ ευχαριστεί ιδιαίτερα να συζητάω στα σοβαρά πράγματα που είναι της μοδός, και το μέτρο για αυτό είναι κατά πόσο προβάλλεται και αναδεικνύεται κάτι από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης κάθε είδους (επί του προκειμένου οι “καλλιτεχνικές και εναλλακτικές” κινήσεις διαμαρτυρίας προβλήθηκαν ιδιαίτερα και με ένα πολύ συγκεκριμένο τρόπο από τα μέσα κατά τη διάρκεια του περασμένου μήνα). Και δε με ευχαριστεί “είτε αναφέρεται κανείς στις καλές, είτε στις κακές μέρες”. Για την ακρίβεια αυτό που για μένα διακρίνει τις καλές απ’ τις κακές μέρες, τις άσχημες από τις όμορφες περιόδους της κοινωνικής ιστορίας, για να μην το διατυπώσω μεταφορικά, δεν είναι ότι τίθενται γενικώς και αορίστως ζητήματα (γιατί αυτό γίνεται σχεδόν πάντα), αλλά ότι τίθενται και αντιμετωπίζονται ως προβλήματα με συγκεκριμένο τρόπο. Δε λύνονται κατ’ ανάγκη αλλά συζητιούνται τουλάχιστον οι ενδεχόμενες λύσεις και μαζί μ' αυτές συζητιέται η δυνατότητα επίλυσης. 

Η συζήτηση λοιπόν που αφορά τη σχέση καλλιτέχνη και κοινωνίας, το μέγα πρόβλημα του μοντερνισμού και των καλλιτεχνικών πρωτοποριών του περασμένου αιώνα, δεν μπορεί να τίθεται παρά με συγκεκριμένους όρους αν είναι να αποφευχθούν οι παρωχημένες και αδιέξοδες συζητήσεις, όπου τίποτε που έχει ζωτική σημασία δεν μπορεί να θεματοποιηθεί. Το ζήτημα της απεύθυνσης και του αποκλεισμού ιδωμένο από την μεριά των προθέσεων του καλλιτέχνη και όχι θεσμικά είναι δευτερεύον. Το ερώτημα του σε ποιους απευθύνεται ένα έργο τέχνης δεν ταυτίζεται κατ' ανάγκην με το ερώτημα του ποιοι αποκλείονται από την απόλαυση ή την ευχαρίστηση του. Το πρόβλημα της σχέσης τέχνης και κοινωνίας δεν αφορά τη μικρότερη ή μεγαλύτερη απεύθυνση που μπορεί να έχει μια καλλιτεχνική δραστηριότητα, ούτε καμία “διαδραστικότητα” έρχεται να απαντήσει ουσιαστικά στην κατηγορία ότι η τέχνη είναι διαχωρισμένη και διαμεσολαβημένη. Δεν απαντά κανείς με το να προτάσσει την όλο και μεγαλύτερη συμμετοχή στην καλλιτεχνική παραγωγή, ούτε δύναται να προσπελάσει τις όποιες δυσκολίες προκύπτουν σε θεωρητικό και πρακτικό επίπεδο ασκώντας μια κριτική στην παραδοσιακή εικόνα που έχουμε για τον καταναλωτή τέχνης και πολιτισμού, το ζήτημα είναι βαθύτερο. 

Στη σημερινή κοινωνία η οποία είναι απ’ τις λίγες που σε επίπεδο οργάνωσης της εργασίας έχει εγκαθιδρύσει τόσο ριζικά τη σκανδαλώδη εξίσωση εργασία<=>ανία, η πρότυπη μορφή της οποίας είναι η βιομηχανική εργασία, το ζήτημα αυτό αφορά πρωτίστως τη χρήση του λεγόμενου ελεύθερου χρόνου. Δε γίνεται δυστυχώς να αναπτυχθώ περαιτέρω πάνω σ’ αυτό καθώς δεν εξυπηρετεί τους σκοπούς του μικρού αυτού κειμένου που έχει παρεμβατικό και όχι αναλυτικό χαρακτήρα. Ένα είναι σίγουρο πάντως, η συζήτηση αυτή δεν μπορεί να διεξαχθεί με το να καλείται κάθε λίγο και λιγάκι να δίνει ο καλλιτέχνης διαπιστευτήρια της ευαισθησίας του απέναντι στα κοινωνικά προβλήματα σε πολιτικούς και πολιτικάντηδες, κοινοβουλευτικούς ή εξωκοινοβουλευτικούς. 

Αυτό δε σημαίνει ότι οι καλλιτέχνες δεν έχουν κανένα καθήκον, αλλά ότι έχουν ένα καθήκον απέναντι στον εαυτό τους και αυτό είναι μάλιστα που διαθέτει μια ευρύτερη κοινωνική και ανθρωπιστική σημασία· έχουν καθήκον να υπερασπιστούνε την κυριότητα του δημιουργού πάνω στο έργο και του παραγωγού πάνω στο προϊόν της εργασίας του, όπως έχουν καθήκον να υπερασπίσουν όποιον, και να πράξουν αναλόγως, ανθίσταται στον καταναγκασμό της μονότονης εργασίας και στο δόγμα που θέλει τη διασκέδαση και την εργασία δύο πράγματα που πρέπει να διαχωρίζονται ριζικά. Το μόνο καθήκον και ο μόνος σκοπός που έχει η τέχνη για μένα είναι η ανανέωση των αξιολογικών διαφορών (“Σκοπός της τέχνης είναι να δημιουργεί ανισότητες”, έλεγε ο Ρώσος φορμαλιστής Βίκτωρ Σκλόφσκυ) και αυτό είναι κάτι που καθιστά τη σχέση της με την πολιτική εξαιρετικά περίπλοκη, γιατί το πολιτικό αίτημα ως αίτημα εγκαθίδρυσης μιας διαφορετικής εγκόσμιας τάξης πραγμάτων μοιραία οδηγεί κάποιον να υπερασπιστεί την παγίωση των αξιολογικών διαφορών στο πλαίσιο μιας νέας οργάνωσης της παραγωγής και της κατανάλωσης. Μόνο άμα κατανοήσει κανείς τη βαθύτερη σημασία αυτού θα είναι σε θέση να κατανοήσει τι συνιστά την κοινωνική αξία η οποία δεν εξαντλείται στην εμπορευματική αξία, ούτε περιστέλλεται στην εργασία αυτή καθαυτή. Αλλά νοιώθω ότι αδικώ κατάφωρα αυτό το μέγα ζήτημα με το να το περιορίζω σ’ αυτές τις σχεδόν παρενθετικές αναφορές, οπότε επιστρέφω στο διά ταύτα.

Για να πω την καθαρή αλήθεια δεν τα σκεφτόμουν όλα αυτά πριν βρεθώ στη γενική συνέλευση, όπως προείπα μόνο εκ των υστέρων πληροφορήθηκα την ύπαρξη αυτού του πράγματος. Για την ακρίβεια δε σκεφτόμουν τίποτε συγκεκριμένο πάνω στο αν πρέπει ή στο πως θα έπρεπε να στηρίξει κανείς με επιχειρήματα αυτή την κίνηση, μέχρι που άκουσα με προσοχή την κοπέλα που άνοιξε την κουβέντα στη γενική συνέλευση. Ήρθα ως περαστικός στην καλύτερη περίπτωση, για να συναντήσω κάποια φιλικά πρόσωπα και με τη σκέψη ότι πιθανά να γνωρίσω κάποια με την οποία θα ζήσω μια ερωτική ιστορία της προκοπής να πλανάται στο μυαλό μου (επιτρέψτε μου να σας κοινοποιήσω αυτή την κατά τ’ άλλα άχρηστη πληροφορία ότι είμαι σε τέτοια φάση τελευταία). Σκέφτηκα όμως στη συνέχεια ότι αν έχει ένα νόημα να παρίσταμαι σ’ ένα χώρο μέσα απ’ το οποίο κάποιοι αιτούν κάτι, θα έπρεπε, στο βαθμό που με αφορά, να ασχοληθώ σοβαρά με το αιτούμενο. Εξ ου και το κείμενο αυτό. Σκεφτόμενος λοιπόν σοβαρά κατά τη διάρκεια της συνέλευσης και μετά απ’ αυτή πως αντιλαμβάνομαι εγώ αυτή την απασχόληση κατέληξα ότι είναι πρέπον και σωστό να πω αρχικά τι προτίθεμαι εγώ να συζητήσω και να κάνω δίχως μ’ αυτό να θέλω απαραίτητα να προδικάσω τις όποιες συζητήσεις. Αντιλαμβάνομαι το νόημα της παρουσίας μου σ’ αυτό τον χώρο, ως υποστηριχτής του εγχειρήματος, κατά ένα συγκεκριμένο τρόπο.

Δεν προτίθεμαι με την παρουσία μου εδώ, όσο και αν με ενδιαφέρει, να κάνω τέχνη και θεωρία της τέχνης ή να φιλονικήσω για την οντολογία του έργου τέχνης ακόμη και αν βρίσκω εξαιρετικό από κάθε άποψη το ότι λαμβάνουν χώρα πράγματα που είναι ευχάριστο και ενδιαφέρον να συμμετάσχει και να παρακολουθήσει κανείς. Δεν έχω τίποτε να προτείνω σ’ αυτό το επίπεδο. Δε με ενδιαφέρει να μιλήσω για το αν είναι εν γένει επίπλαστη και ψευδής η διάκριση ανάμεσα σε καλλιτέχνες και μη. Δε με απασχολεί αυτή εδώ τη στιγμή να μιλήσω για το αν μπορεί να υπάρξει κατάργηση του καταμερισμού εργασίας (έτσι όπως το εννοεί με κάποια ασάφεια ο Μαρξ στην Γερμανική Ιδεολογία) με μια διαφορετική οργάνωση της εργασίας, για το αν μπορεί ο καθένας να είναι καλλιτέχνης, για τη δυνατότητα ξεπεράσματος της τέχνης, για το αν η τέχνη είναι μίμηση ή ακόμη χειρότερα αναπαράσταση της ζωής. Θέλω να αρχίσω με μια δήλωση τέτοιου είδους: υπερασπίζομαι αξιωματικά και θέλω να συζητήσω το τρόπο που αντιλαμβάνεται κανείς τυχόν δεσμεύσεις που απορρέουν εξ αυτού, την κυριότητα του παραγωγού πάνω σ’ αυτό που παράγει, είτε μιλάμε για πρακτικές αξίες είτε όχι, όπως επίσης και την άνευ όρων ικανοποίηση της επιθυμίας κάποιου να ασχολείται επί μακρόν με κάτι που απολαμβάνει να κάνει. Πέρα του ότι η αυτονομία των τεχνών είναι ένα ιστορικό κατόρθωμα της τάξης των αστών (της μόνης επαναστατικής τάξης στην ιστορία θα έλεγε ο συγγραφέας που προαναφέρθηκε) και ότι μπορεί κανείς σήμερα να μιλά για τέχνη και δη για πρωτοποριακή, μόνο με το να συναινεί σιωπηρά στη διάκριση ανάμεσα σε υψηλή και χαμηλή, λαϊκή τέχνη που εγκαινιάστηκε από τη νεωτερικότητα, δεν προτίθεμαι να κουβεντιάσω άμεσα με ποιο τρόπο μπορεί να υπάρξει η τέχνη στην ταξική ή αταξική κοινωνία ή τι είναι αυτό που κάνει μια τέχνη επαναστατική ή αντιδραστική, ποια η σχέση προπαγάνδας και τέχνης ή ποια είναι σημασία των αισθητικών κατηγοριών σε σχέση μ’ αυτό. Προτίθεμαι όμως να κουβεντιάσω για τη φύση της εργασίας μου ως καλλιτέχνης, διασκεδαστής και ψυχαγωγός, για το είδος της εκμετάλλευσης την οποία υφίσταμαι, για το πως βγαίνουν τεράστια ποσά απ’ την τέχνη και τη διασκέδαση και γιατί όχι για το χαρακτήρα της διανοητικής εργασίας δευτερευόντως.

Γνωρίζω ότι μ’ αυτά και μ’ αυτά τίθενται εν είδει συμφωνημένου υπονοούμενου ζητήματα που άπτονται αυτού που κανείς θα ονόμαζε γενικότερο νόημα της ζωής, όπως είναι αυτό της μακαριότητας, της ευδαιμονίας και της ευτυχίας, μόνο που δεν είναι η κατάλληλη στιγμή να αναπτυχθούν (απλά να σημειώσω ότι κατά την άποψη μου το μεγαλύτερο πρόβλημα της αιρετικής σκέψης συνίσταται στο ότι δεν μπορεί να θέσει ζήτημα αυτονομίας δίχως να θέσει παράλληλα ζήτημα μακαριότητας, ευδαιμονίας και ευτυχίας και αυτός είναι για μένα ένας επιπλέον λόγος για να μην ανοίξω αυτή τη συζήτηση). Θέλω να μιλήσω βασικά για πιο απτά πράγματα. 

Από την πολιτιστική παραγωγή βγαίνουν τεράστια ποσά τα οποία αποθηκεύονται, δεν αναδιανέμονται και δε διαχέονται σ’ όλο το φάσμα της καλλιτεχνικής ζωής, σ’ αυτούς που είναι προϋπόθεση για να βγούνε αυτά τα χρήματα. Είναι κοντόφθαλμο να ασκείται γενική και αόριστη κριτική στην ιδιότητα του διασκεδαστή ή του ψυχαγωγού εν γένει -γιατί πολύ απλά υπάρχει απόλαυση στο να καταφέρεις μ’ αυτό που κάνεις να διασκεδάσεις ή να ευχαριστήσεις κάποιον εφόσον το απολαμβάνεις και το ευχαριστιέσαι εσύ ο ίδιος-, και να μην ασκείται κριτική στο ότι τα χρήματα που απορρέουν από αυτές τις δραστηριότητες δεν επιστρέφονται προκειμένου οι δραστηριότητες αυτές να αναβαθμιστούν ποιοτικά αλλά αποθηκεύονται στα θησαυροφυλάκια του κράτους εκτός από ένα απειροελάχιστο μέρος, υπό τον όρο πάντα, να διαφημίσουμε ως καλλιτέχνες την ελίτ εξουσίας για την οποία ο ευρύτερος πληθυσμός έχει χάσει κάθε ενδιαφέρον. 

Το θεμελιώδες για μένα δεν είναι μια κριτική που επικεντρώνει στην εμπορευματοποίηση του έργου τέχνης όταν πίσω απ’ αυτή κρύβεται μια παρωχημένη οντολογία του έργου τέχνης και απολυτρωτικά οράματα, ούτε συμμερίζομαι και μάλιστα άνευ όρων μια κριτική που βαυκαλίζεται ότι καταγγέλλει τη διαμεσολάβηση στην τέχνη με το να προτάσσει την “κατάργηση του κοινού και του θεατή”. Δεν υπερασπίζομαι από καμιά οντολογική σκοπιά την τέχνη αλλά την κυριότητα του παραγωγού πάνω σ’ αυτό που παράγει και του δημιουργού πάνω στο έργο του.

Το ζήτημα είναι λοιπόν το πως προτίθεται κανείς να ασκήσει κριτική σ’ αυτό το συγκεκριμένο πολιτικό και οικονομικό καθεστώς που αφορά την πολιτιστική παραγωγή και κατανάλωση και σε δεύτερο χρόνο να συζητηθεί με ποιο τρόπο μπορεί να γίνει αντιληπτή και συγκεκριμένη η ελευθερία της παραγωγής και της κατανάλωσης. Τι είναι αυτό που κριτικάρω; Κριτικάρω αυτή την οργάνωση της παραγωγής για το σκανδαλώδες γεγονός του ότι οτιδήποτε θεωρείται διασκέδαση δεν μπορεί την ίδια στιγμή να θεωρηθεί εργασία. Κριτικάρω το γεγονός ότι ο καλλιτέχνης για να ζήσει αξιοπρεπώς, εννοώντας αρχικά μ’ αυτό μια στοιχειώδη οικονομική ανεξαρτησία και αυτονομία, θα πρέπει να δουλέψει στην υπηρεσία της οικονομικής, πολιτικής και στρατιωτικής ελίτ εξουσίας η οποία πρέπει, προκειμένου να συντηρήσει τη θέση της, να αποσπά και να συντηρεί εκβιαστικά το ενδιαφέρον του ευρύτερου πληθυσμού με κάθε τρόπο γιατί πολύ απλά αυτό το ενδιαφέρον είναι η προϋπόθεση του να συνεχίσει να υπάρχει. Δεν υπάρχει για μένα πιο στυγνή εκμετάλλευση από αυτή του ενδιαφέροντος, του πνεύματος αυτοθυσίας και χαριστικότητας κάποιου με τέτοιο τρόπο που ενδέχεται κανείς να φτάσει στην τραγική θέση να θεωρεί ότι επειδή ευτελίζονται όλα αυτά από την εκμετάλλευση του ενθουσιασμού που μπορεί να διαθέτει ή να αναπτύξει ο καθένας μας για τα πρόσωπα και τα πράγματα, είναι κατ’ ουσίαν μάταια. Δε διεκδικώ επίσης με αφέλεια την ελευθερία της έκφρασης, η ελευθερία της έκφρασης δεν είναι ελευθερία της τέχνης. Δεν επιθυμώ απλά να είμαι διαφημιστής καμίας ελίτ εξουσίας (να τα καταφέρει μόνη της αν μπορεί). Διεκδικώ άμεσα, απτά και απόλυτα το δικαίωμα του καθενός πάνω σ’ αυτό που παράγει και ανθίσταμαι στην προσπάθεια κάποιων να επικαλεστούν το οτιδήποτε για να με πείσουν ότι αξίζει να παραιτηθώ απ’ αυτό το δικαίωμα. Γι’ αυτούς τους λόγους βρίσκομαι εδώ.

Και κάτι τελευταίο που παρατήρησα διαβάζοντας τις ανακοινώσεις. Είναι σωστό που δεν ταυτίζεται στην κεντρική ανακοίνωση το αίτημα για μια “άλλη θέση της τέχνης μέσα στην κοινωνία” με αυτό μιας “άλλης, διαφορετικής κοινωνίας” όσο και αν δεν μπορεί κανείς να το διαχωρίσει απόλυτα. Το αίτημα για “μια άλλη θέση της τέχνης μέσα στην κοινωνία” για μένα συνίσταται στο να καταστεί οργανικός ο δεσμός ανάμεσα σ’ αυτό που είναι σπάνιο, πολύτιμο και άξιο θαυμασμού και αυτό που είναι διαδεδομένο και ευρύτερο. Το σπάνιο, το πολύτιμο, αυτό που είναι άξιο θαυμασμού και μπορεί να ενθουσιάσει κάποιον ωθώντας τον να κάνει κάτι που θα απολαμβάνει και θα ευχαριστιέται έχουμε κάθε δικαίωμα να το συναντάμε ανάμεσα μας με τη μέγιστη δυνατή συχνότητα, γιατί απ’ αυτό εξαρτάται αν η ζωή όλων μας πρόκειται να γίνει πιο πλούσια ή πιο φτωχή. Νομίζω ότι αυτό σχετίζεται άμεσα με το αίτημα της οικονομικής ανεξαρτησίας και αυτονομίας των καλλιτεχνών (δε μιλάω φυσικά για την οικονομική αποκατάσταση του καθενός ξεχωριστά όπως καταλάβατε) και του τέλους της εξάρτησης τους από τις εκάστοτε ελίτ εξουσίας. Έχουμε εδώ να κάνουμε μ’ ένα καίριο θέμα.

ΥΓ. Αμάν πια με τη ντεμποροσιτουασιονιστική τσιτατολογία που ευδοκιμεί στους “προωθημένους” καλλιτεχνικούς κύκλους! Νισάφι!

Γιάννης Π.
(docta ignorantia)


25 σχόλια:

Βελουχιώτης είπε...

συντομευσέ το....

όσο για το υγ. σου, να σου πώ ότι όσοι επικαλούνται "τον μεγάλο", μάλλον ψάχνουν για δουλειά ή το πολύ για γκόμενα (όπως αλλωστε και ο μεγάλος ο ίδιος είναι γνωστο ότι ήταν ερωτιάρης), και όχι για ανατροπές...
μόλις βρεθεί ένα από τα δύο οι επικλείσεις παύουν. Και φτού κι απ'την αρχή.
Πολύ πλάκα
Δείτε το παρακάτω
αστείο κείμενο.

Ένα αλμανάκ βιαιότητος που "αποδεικνυει" ότι η Λυρική καθησυχάζει τον (δίχως αυτήν) ανήσυχο και ετοιμοπόλεμο λαο.
Αν δεν υπήρχε η τέχνη ο κόσμος θα ήταν καλύτερος το λοιπόν. (ειδικότερα αν δεν υπήρχε η τέχνη της όπερας της οπερέτας κτλ.)
Στο μεταξύ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ όπως και ένας βλαξ θα γνωρίζει ανθρωποι πεφτουν θύματα της καταπίεσης και της καταστολής και της εκμετάλευσης και όχι μόνον στις παρακάτω.
Το συμπέρασμα είναι ότι την στιγμή που ο Μπετόβεν συνέθετε στην κοσμάρα του ο αληταράς, τις συμφωνίες και κυρίως όταν τις εκτελούσε και οι οποίες κοιμιζαν τον κόσμο, κάποιοι αγωνιστές έπεφταν θύματα όσων προανέφερα.
Η γελοιότητα δεν έχει τέλος.

Που στο διάολο είχαμε ρε παιδιά τόσους φελούκες να μας ρεζιλεύουν και να γελοιοποιούν κάθε προσπάθεια αντίστασης δεν μπορώ να το καταλάβω.

Και για πότε ξεφυτρώνουν.
Υποψιάζομαι ότι το ΚΚ έχει ρίξει σε υπερωρίες τους γνωστούς μαλάκες του

Διαβάστε, για να συμπεράνετε ότι η θέση της τέχνης είναι απλά πουθενά.

απο http://apeleftheromenilyriki.blogspot.com/2009/01/blog-post_173.html

[Κάποιοι άλλοι θα μεταφέρουν ή μάλλον θα περιφέρουν λέει (όπως στον επιτάφιο) έναν κορμό (το πτώμα) του "δολοφονημένου" δέντρου στην πατησίων.
Η γελοιότητα δεν έχει τέλος.
εδώ http://www.reconstruction.gr/news_dtls.php/45

αναμεταδοση είπε...

Διάβασα το παρακώ link
http://apeleftheromenilyriki.blogspot.com/
και το μόνο που θα μπορούσε να πεί κάποιος
είναι το "ράβδος εν γωνία άρα βρέχει".

«Ο Βαφτιστικός» του Θεοφράστου Σακελλαρίδη παρουσιαζόταν στις 17 Ιουλίου 1948, ταυτόχρονα βόμβες Ναπάλμ δοκιμάζονταν για πρώτη φορά στον Γράμμο όπου κορυφωνόταν ο Εμφύλιος.

Μα τί είδους συνειρμοί είναι αυτοί ?
Δηλαδή αυτό τί σημαίνει ότι πχ. η Λυρική Σκηνή και οι συντελεστές της παράστασης "εόρταζαν" γιά τις Ναπάλμ που έπεφταν στον Γράμμο ?
Επίσης να σας πληροφορήσω ότι την ίδια μέρα 17/07/48
πολλοί ρεμπέτες παίζανε στα κουτούκια. Και αυτοί "εορτάζανε" μήπως ?
Παιδιά, μην μπερδεύετε την Τέχνη με την Πολιτική δράση.
Η Τέχνη, (κάθε Τέχνη) έχει την δική της αυτόνομη πορεία και τον δικό της αυτόνομο λόγο.
Και ο Sebastiao Salgado την ώρα του θανάτου
έκανε με την φωτ. μηχανή του Τέχνη στο 1 μέτρο.
Τι σημαίνει αυτό ?
Μήπως και ο Τσαρούχης δεν έπρεπε να ζωγραφίζει την
ίδια περίοδο ή ο Τσιτσάνης να μην γράφει τραγούδια ?

Τέτοιες υπεραπλουστεύσεις το μόνο που δείχνουν είναι ιστορική ανεπάρκεια και φυσικά σε καμμιά περίπτωση
δεν μπορούν κατά την γνώμη μου να αποτελέσουν σοβαρά
επιχειρήματα.

Πείτε ότι απλά θέλετε να γίνει μιά παράσταση διαμαρτυρίας επειδή πιστεύετε ότι θα σας δοθεί η ευκαιρία να σας ακούσει ένα ευρύ κοινό.
Μέχρι εδώ καλά.
Αλλά από το επιχείρημα αυτό μέχρι να φτάνουμε σε σημείο να κατηγορούμε τον ...ποιητή γιατί γράφει την ώρα που πέφτουν βόμβες και τον ηθοποιό γιατί παίζει.. έ..υπάρχει μιά άβυσσος.

απο σχόλιο στο tvxs απο Reporter

πικάσο είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
no.13 baby είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
docta ignorantia είπε...

Σπεύδω να διορθώσω ένα λάθος που έγινε από κεκτημένη ταχύτητα. Αναφέρομαι κάπου στον Σκλόφσκυ ως συμβολιστή, η αλήθεια είναι ότι ήθελα να πω "φορμαλιστής". Αυτά.

hollow sky είπε...

Παρακαλώ να διαγραφούν άμεσα το σχόλιο ενός που υπογράφει σαν "Πικάσο" και η επιδοκιμαστική προς αυτό απάντηση ενός που υπογράφει σαν "no.13baby".

Οι φασίστες μπορούν ελεύθερα να ρίχνουν τα συνθήματά τους, αλλά από τα δικά τους blogs.

bukanieros είπε...

@ βελουχιώτης, αναμετάδοση
Νομίζω ότι "υπεραπλούστευση" είναι η δική σας ανάγνωση στο κείμενο των καταληψιών.
Αυτό που διαβάζω εγώ είναι μια διαμαρτυρία ενάντια στην αντίληψη που θέλει την τέχνη απομονωμένο και αποστειρωμένο βασίλειο. Ή όπως το λέει η Αναμετάδοση: "Η Τέχνη, (κάθε Τέχνη) έχει την δική της αυτόνομη πορεία και τον δικό της αυτόνομο λόγο."
Η Λυρική και η Όπερα ("υψηλή τέχνη" που απευθύνεται, υποτίθεται, σε λίγους και εκλεκτούς) είναι μάλλον ένα καλό σύμβολο αυτής της αντίληψης.
Πάντως, όσο "αυτόνομη" και να είναι η Τέχνη σας, φαίνεται ότι δεν μπορεί να κάνει χωρίς εκκλήσεις στην αστυνομία και τα ΜΑΤ!

Δακρυ Γιαούρτι Κρισναμούρτι είπε...

Φασίστες είναι αυτοί που ξεφτιλίζουν κάθε διεκδίκηση και κάθε αγώνα προβάλλοντας την αμάθεια τους και την έλλειψη νοήματος ως νόημα.
Είναι αυτοί που θα υποχωρήσουν πρώτοι.
Είναι οι μαλάκες αυτού του κόσμου.
Όλοι στην λυρική, να διεκδικήσουμε την δικαιοσύνη την ισότητα την αλληλέγγυα ζωή, συνειδητά, δίχως αφέλεια, δίχως φασίζοντες παραλληλισμούς και γελοιοποιήσεις που εξευτελίζουν κάθε προσπάθεια ανατροπής.

Αντίπαλοι της Τέχνης δεν είναι μόνο τα Ματ αλλά κι η Μαλακία, μπουκανιέρο.
Η μαλακία είναι το "αποστειρωμένο βασίλειο", όχι η Τέχνη.
Σε λίγο θα μας ζητήσουν να κατέβουμε σε πορεία αλληλεγγύης στα θύματα των εργασιών της πυραμίδας του Χέοπος.

Το καταλαβαίνεις μπουκανιέρο, είμαι σίγουρος,από τις πρώτες τρεις γραμμές του κειμένου τους ότι έχεις να κάνεις με το αυγουλάκι του φιδιού.
Μπορείτε να δώσετε τέλος στην γελοιότητα, και τον φασισμό και αφήστε τις ψευτοευαισθησίες και βάλτε τους χέρι-κόφτε τους.

Μου ταραχτήκατε κι όλας.

hollow sky είπε...

Η "Ανοικτή Επιστολή" του Docta μού άρεσε πολύ.

Αν και μακροσκελέστατη για blog, τη βρήκα ειλικρινή, λιτή ως προς αυτό που ήθελε να πει και εξαιρετικά ευθύβολη προς ΟΛΕΣ τις κατευθύνσεις.

ΜΠΡΑΒΟ Docta!

Θεωρώ κι εγώ, ότι είναι τελείως ατυχές να γίνεται σημείο αιχμής - και μάλιστα μέσω μιας κίνησης όπως η κατάληψη - το περί "θέσης της τέχνης στην κοινωνία", τη σημερινή ή την όποια άλλη!

Ειδικά όταν υπάρχει ενδεχόμενο, μια τέτοια συζήτηση να γίνεται με τους όρους είτε ενός πολιτικού πλατωνισμού, που ονειρεύεται διαχρονικά και με διάφορα προσωπεία και προσχήματα τον εξοστρακισμό των καλλιτεχνών, είτε μιας εξτρεμιστικής ρητορικής, που όταν κληθεί να δώσει μορφή στα λογια της, καταφεύγει στον πιο κλασικό "στρατευμένο" ρεαλισμό.

Μακάρι, λοιπόν, να εισακουστεί η πρόταση του Docta μας!

Ανέστης είπε...

Ντεμπόρ ανέστη!

Κι εμένα με λένε Ανέστη...

Γιώργος Άριστος είπε...

Κι αν στραβώνει λίγο το πράγμα από την βλακεία, πάλι καλά.
Τουλάχιστον κινήσεις σαν αυτή συνεχίζουν και αντιστέκονται.
Καλό είναι φίλε Δάκρυ Γιαούρτι, που είσαι αυστηρός αλλά μην το παρακανουμε κι όλας.
Τι πάει να πει "κόφτε τους".
Αυτοι κόβονται μόνοι τους, αν είμαστε όλοι εκεί.
Είναι εύκολο.
Και εννοώ με το "είμαστε", όλους όσους έχουν πολιτική και υπεύθηνη σκέψη και σχέση με όσα ασχημα συμβαίνουν στον καιρό μας.

Για να το θέσω χοντρά,σε σχέση και με το κείμενο, εννοώ όσους έχουν και φανταστεί και ζησει "πολλές ερωτικές περιπέτειες της προκοπής" και δεν θα πάνε εκεί "κυρίως" για αυτό.
Και όσους δεν έχουν ανάγκη να αποδείξουν και να επισημάνουν κατ επανάληψη ότι γνωρίζουν μεν "αλλά δεν είναι της ώρας να αναλύσουν" το ένα και το άλλο θεωρητικό ποίηματάκι.
Για όσους έχουν ήδη πάρει μια ιδέα για τον Κόσμο.

izi είπε...

Μπράβο ντόκτα.
(μετά από δύο μέρες κατάφερα να το διαβάσω όλο και για ναπω την αλήθεια με έπιασα κάποιες στιγμές να σκέφτομαι διάφορα άσχετα, αλλά με επανέφερα.)
Συμφωνώ.

Το happyfew σβήνει σχόλια τα οποία θεωρεί ότι προσβάλουν ή αφήνουν περιθώρια παρεξηγήσεων σε σχέση με τα όσα έχουμε πει και συνεχίζουμε να λέμε.
Το δίκτυο παρέχει χώρο για όλους.
Μπορείτε να κάνετε εύκολα το δικό σας μπλογκ και να λέτε ότι θέλετε από εκεί.
Εμείς θέτουμε κάποια όρια, τα οποία ναι μεν μπορείτε να δοκιμάσετε αλλά δεν μπορείτε να τα ακυρώσετε.

Ευχαριστούμε για την συμμετοχή.

Γιώργο Άριστε, αυτο που λές για όσους έχουν πάρει μια ιδέα από τον κόσμο...μπρρρρρ, με πάγωσε λίγο.
Πήγε το μυαλό μου ...τι να σου τα λέω.
Και μετά, αυτό το "υπευθηνη σκέψη" που σου ρθε.
Η σκέψεις δεν είναι υπέυθηνες. τουναντιον. Ερχονται και φευγουν όποτε θελουν, δίχως προειδοποίηση.

Και να σου θυμίσω ότι πολλές από τις εξεγερτικές πράξεις στην ιστορία παίχτηκαν στο υπόστρωμα της "μιας ερωτικής περιπέτειας της προκοπής".

Που νομίζεις ότι συντονίζεται ο Κόσμος, αν όχι "κυρίως" σε μια ερωτική περιπέτεια?
Έλα Γιώργο ξανα-σκέψου το, και αν μπορείς ξανα-ερωτεύσου.

Hollow, πράγματι το κείμενο της κατάληψης είναι εντελώς "ατυχές".
Μάλλον τείνει όχι προς την Πλατωνική αλλά την "στρατευμένη" εκδοχή.
Κι εγώ κάπως κατάλαβα ότι το έγραψαν βιαστικά και υπο το βάρος συναισθηματικής αναταραχής.
Όπως σημείωσε και ένας φίλος, "άλλο brainstorming και άλλο τρικυμία εν κρανίο" :-))

b είπε...

< be myself em>

y είπε...

b be you b>

Γιώργος Άριστος είπε...

χμ.. για την σκέψη δεν τα λες και ασχημα.
Κάτι μου θυμίζει...πως τον λέγανε μωρέ.

Πάντώς οι χαπιφιου έχουν σίγουρα τον Νίτσε πάνω από το κεφάλι τους.

Για τα περι έρωτος με παρεξήγησες σύντροφε.

docta ignorantia είπε...

@ Γιώργος Άριστος.

Αν φίλε μου διαβάζοντας το κείμενο, το οποίο αποτελεί τη μόνη προσπάθεια που ξέρω μέχρι τώρα να τοποθετηθεί κανείς γραπτά όσο πιο υπεύθυνα και πολιτικά επί ενός συγκεκριμένου γεγονότος (η κατάληψη της Λυρικής σκηνής από κάποιους καλλιτέχνες) και να το υποστηρίξει όχι γενικά και αόριστα, βγάζεις το συμπέρασμα ότι μου λείπουν ιδέες για τον Κόσμο και ότι δε με διέπει η βαθιά αγωνία του "εμείς", ε, τότε στα μάτια μου δείχνεις απλά ένα πολιτικάντης απ' αυτούς που αναφέρω στο κείμενο ο οποίος με καλεί να δώσω διαπιστευτήρια για την κοινωνική μου ευαισθησία τη στιγμή μάλιστα που το κάνω με τον καλύτερο δυνατό τρόπο που μπορώ να σκεφτώ (και αυτό δεν αφορά μόνο το κείμενο). Έχω και άλλα να σου γράψω αλλά είμαι κουρασμένος ("παίρνοντας ιδέες για τον Κόσμο") και πραγματικά βαριέμαι να μπω σ' αυτή τη διαδικασία τώρα. Νομίζω πάντως ότι αν όντως έχεις βρεθεί έστω και μια φορά με άλλους στην προσπάθεια σου να κάνεις κάτι γι' αυτά που βασανίζουν τότε αρκεί απλά μια δεύτερη, πιο νηφάλια, σκέψη για να παραδεχθείς το πόσο άτοπο είναι αυτό που λες.
Εκτός και αν σε παρεξήγησα!

docta ignorantia είπε...

Επίσης:

ΔΕΝ ΑΝΑΦΕΡΘΗΚΑ ποτέ σε "ερωτικές περιπέτειες της προκοπής" αλλά σε "ερωτική ιστορία της προκοπής" και αυτό ΕΝΤΕΛΩΣ παρενθετικά και χιουμοριστικά ως σχόλιο στον έντονο ερωτισμό και ενθουσιασμό που υπάρχει όταν συνευρίσκονται άνθρωποι με τέτοιο τρόπο (και όποιος έχει πάρει "ιδέα για τον Κόσμο" γνωρίζει πόσο πιο θεμελιώδες είναι να υπάρχει αυτός ο διάχυτος ερωτισμός σε τέτοιες περιπτώσεις απ' ένα ευνουχισμένο δήθεν πολιτικό λόγο που θεωρεί ότι τέτοιου είδους αναφορές στην ερωτική επιθυμία είναι αντιδραστικές).

Φίλε μου, το γεγονός ότι ερχόμενος κάποιος σ' ένα τέτοιο μέρος και όχι σ' ένα άλλο πιστεύει ότι μπορεί να ερωτευτεί και να συνδεθεί φιλικά με ανθρώπους είναι για μένα ένα απ' τα πράγματα που καθιστά αυτό το χώρο εξαιρετικά σημαντικό και κάτι για το οποίο θα πρέπει αγωνιστούμε από κοινού.

Για να τελειώνω, το ότι παραποιείς τόσο στυγνά τα λεγόμενα μου βάζοντας εισαγωγικά σε κάτι που εσύ έγραψες (υπονοώντας ότι ο μόνος λόγος που βρίσκομαι εκεί και προσπαθώ να υποστηρίξω με όποιο τρόπο μπορώ το εγχείρημα αυτό είναι το να βρω κάποια να πηδηχθώ) αποτελεί για μένα ένδειξη κωλοπαιδισμού, παντελούς έλλειψης ευθύνης και σεβασμού απέναντι σ' αυτόν που υποτίθεται ότι απευθύνεις το λόγο.

Οι αντιδιανοουμενες και αντικαλλιτεχνικές τάσεις είναι ότι πιο φαιδρό και μικρό έχει να επιδείξει κανείς πολλά χρόνια τώρα στην Ελλάδα.

Όσον αφορά τώρα αυτό που λες για τα "θεωρητικά ποιηματάκια", απλά μου δείχνεις πόσο λίγο και επιπόλαια έχεις ασχοληθεί (παρότι το "υπεράνω" ύφος σου υπονοεί το αντίθετο) με την ιστορία και τα ζητήματα που έχουν τεθεί όσον αφορά τη σχέση πολιτικής και τέχνης τόσο απ' το επαναστατικό κίνημα όσο και τις καλλιτεχνικές πρωτοπορίες του εικοστού.

Και κάτι τελευταίο. Έχει πολύ ενδιαφέρον ότι το στυλ του υπεράνω βασίζεται ουσιωδώς σε δυο αναφορές που ενώ διατυπώνονται σε τρίτο πληθυντικό πρόσωπο είναι κάτι που ουσιαστικά διεκδικείς μονάχα για τον εαυτό σου και για τους ομοίους "άριστους": Η πρώτη ότι έχεις αρκετές "ερωτικές περιπέτειες" (...μπράβο ήρωα μου) και η δεύτερη ότι έχεις ιδέα για τον Κόσμο ενώ οι άλλοι όχι (...οι οποίοι συν τοις άλλοις δεν έχουν αρκετές ερωτικές περιπέτειες...). Αυτό όσον αφορά στην πρώτη αποτελεί τον ιδεότυπο της μάτσο, ανέραστης και όσον αφορά στη δεύτερη ενάντια στο πνεύμα χαριστικότητας και στην πρόθεση του να συνεννοηθείς στάση.

Σ' ευχαριστώ πάντως που διάβασες και ασχολήθηκες με το κείμενο μου. Άφησε χώρο τώρα να ακουστούν και άλλες απόψεις διότι με κάτι τέτοια αποθαρύνονται αρκετοί πιστεύοντας ότι θα πρέπει να τοποθετηθούν εκτενώς σ' όλες τις προηγούμενες διενέξεις πριν πουν το οτιδήποτε ενώ σ' άλλη περίπτωση θα κατέθέταν με περισσότερη ευκολία κάποιους πρώτους συνειρμούς ή τυχόν ερωτήσεις.

Γιώργος ο καλύτερος είπε...

Αγαπητέ Ντοκτα, δώσε τόπο στην οργή.
Εύχομαι για σένα ερωτικές περιπέτειες γιατί το "ιστορίες" μου θυμίζει "νέο ελληνικό σινεμά", πράγμα που από όσο καταλαβαίνω από την ορμητικότητα σου δεν σε έχει ταλαιπωρήσει όσο εμένα. Εννοώ δεν φαίνεται να το έχεις προλάβει στις "δόξες του".

Περιπέτειες επαναλαμβάνω.

Το κείμενό σου είναι πολύ καλό σε γενικές γραμμές.

επίσης στον Σκλοφσκυ έχεις γράψει "φορμαλιστής" και όχι "συμβολιστής".

bukanieros είπε...

Χόλοου, πιστεύω ότι η "στρατευμένη" (αγωνιστική, ακτιβιστική κλπ.) τέχνη, στις ποικίλες εκδοχές που γνωρίσαμε, καταλήγει τελικά σ' έναν άλλο τρόπο απομόνωσης/αποστείρωσης.
Σ' αυτό συμφωνούμε μάλλον - και το λέω για να μην παρεξηγηθεί η αντι-βελουχιώτικη παρέμβασή μου παραπάνω.
Πάω στη συνέλευση τώρα.

flavor είπε...

Χαίρομαι και μόνο που είστε παρόντες.
Το -πράγματι όλιγον χαόδες και ώρες ώρες hangover- κείμενο θέτει πραγματικά ζητήματα που πολλοί θα απεφευγαν και αποφεύγουν επιμελώς να θίξουν.
Μπράβο στον συντάκτη.
Happyfew μπράβο.
Μπαρμπα γιώργο κόλλησες. Ξεκόλα, καλά στα λέει ο izi.

Γιάννης είπε...

όσα δωρεάν μαθήματα χορού ή φωνητική κι αν γίνουν, δεν μπορεί όλοι να εκτιμήσουν τα μπαλέτα και τις αρίες και το θέατρο ή να κάνουν κάτι άλλο εκτός απο πειραματικά ξελαρυγγίσματά.

μερικά πράγματα είναι για τους λίγους, όχι μόνο ή απαραίτητα επειδή οι πολλοί αποκλείονται, αλλά γιατί οι πολλοί τα βρίσκουν κακόγουστα. δηλαδή αν έκαναν δωρεάν μαθήματα σκυλάδικης φωνητικής στους καταληψίες, θα συμμετείχαν σε αυτά; αμάν πια με τον εκδημοκρατισμό της υψηλής τέχνης και ραπτικής.

και να θέλει να απομονωθεί ο δημιουργός, είναι αδύνατο, αφού θα εκφράζει ασυνείδητα τις επιρροές των σχέσεών του και της αντίδρασής του στα ερεθίσματα της κοινωνίας. ο απλός καλλιτέχνης (που μιμείται-επαναλαμβάνει τη δημιουργία) έχει σαφώς λιγότερες δυνατότητες, αλλά και τι να γίνει;
από την άλλη η στρατευμένη τέχνη αποκτά νόημα όταν ο δημιουργός της δεν την αντιλαμβάνεται έτσι, αλλά την βιώνει ως αυθόρμητη - κι ας παν να την αντιλαμβάνονται ως στρατευμένη οι λοιποί. στρατευμένη τέχνη ήταν κι ο παρθενώνας, για να δειχθεί πόσο μάγκες ήταν οι αθηναίοι.

Γνωμοδότης είπε...

όσα δωρεάν μαθήματα χορού ή φωνητική κι αν γίνουν, δεν μπορεί όλοι να εκτιμήσουν τα μπαλέτα και τις αρίες και το θέατρο ή να κάνουν κάτι άλλο εκτός απο πειραματικά ξελαρυγγίσματά.

μερικά πράγματα είναι για τους λίγους, όχι μόνο ή απαραίτητα επειδή οι πολλοί αποκλείονται, αλλά γιατί οι πολλοί τα βρίσκουν κακόγουστα.


Και πολύ σωστά κάνουν, αφού οι άριες και οι όπερες είναι ακριβώς η έκφραση του ασφυκτικού δυτικού συγκεντρωτισμού, καλύτερη και από τη συγκέντρωση της Νυρεμβέργης.

docta ignorantia είπε...

Στο αντορνικό πνεύμα αυτό που λες (να ανακαλύπτεις αντιστοιχία της μουσικής δομής και του ιστορικού γίγνεσθαι και να κάνεις μ' αυτό πολιτιστική και πολιτική κριτική), μόνο που έχω την εντύπωση ότι ο Αντόρνο θα διαφωνούσε (;). Δεν ξέρω αν μπορείς απλά να στηρίξεις σε αισθητικές κρίσεις την κριτική σου. Θέλω να πω: κατήγγειλε το "δυτικό συγκεντρωτισμό" σε πολιτικό επίπεδο και άσε τις άριες και τις όπερες στην άκρη.

Εκτός και αν δεν έχεις πρόβλημα να σου προσάψουν ότι θέλεις να παίξεις το ρόλο μιας άλλης, μη "δυτικής", μη "συγκεντυρωτικής" αισθητικής αστυνομίας! Αυτά.

"ερωτήσεις μικρής" είπε...

Διάβασα το κείμενο.. και θέλω πολύ να καταλάβω βαθύτερα το νόημα.. όμως δυσκολεύομαι.. Θα το εκτιμήσω πολύ εάν βοηθηθώ!!!!!!!!!! : )


Παρακάτω,
σε κάθε παράγραφο
παραθέτω πρώτα ένα τμήμα από το κείμενο του docta
και
παρουσιάζω μετά ποιό είναι το σημείο του οποίου το νόημα είναι θολό μέσα στο κεφάλι μου.


Το αίτημα για “μια άλλη θέση της τέχνης μέσα στην κοινωνία” για μένα συνίσταται στο να καταστεί οργανικός ο δεσμός ανάμεσα σ’ αυτό που είναι σπάνιο, πολύτιμο και άξιο θαυμασμού και αυτό που είναι διαδεδομένο και ευρύτερο.
___Μου αρέσει αυτή η πρόταση.
"Οργανικός". Δηλαδή??
Πώς είναι ένας οργανικός δεσμός ανάμεσα σε αυτό που είναι σπάνιο, πολύτιμο και άξιο θαυμασμού και αυτό που είναι διαδεδομένο και ευρύτερο?

Το σπάνιο, το πολύτιμο, αυτό που είναι άξιο θαυμασμού και μπορεί να ενθουσιάσει κάποιον ωθώντας τον να κάνει κάτι που θα απολαμβάνει και θα ευχαριστιέται έχουμε κάθε δικαίωμα να το συναντάμε ανάμεσα μας με τη μέγιστη δυνατή συχνότητα, γιατί απ’ αυτό εξαρτάται αν η ζωή όλων μας πρόκειται να γίνει πιο πλούσια ή πιο φτωχή. Νομίζω ότι αυτό σχετίζεται άμεσα με το αίτημα της οικονομικής ανεξαρτησίας και αυτονομίας των καλλιτεχνών (δε μιλάω φυσικά για την οικονομική αποκατάσταση του καθενός ξεχωριστά όπως καταλάβατε) και του τέλους της εξάρτησης τους από τις εκάστοτε ελίτ εξουσίας. Έχουμε εδώ να κάνουμε μ’ ένα καίριο θέμα.
___Τι ακριβώς σημαίνει "οικονομική ανεξαρτησία και αυτονομία των καλλιτεχνών" και "αίτημα τέλους της εξάρτησής τους από τις εκάστοτε ελίτ εξουσίας";

και αυτό είναι κάτι που καθιστά τη σχέση της με την πολιτική εξαιρετικά περίπλοκη, γιατί το πολιτικό αίτημα ως αίτημα εγκαθίδρυσης μιας διαφορετικής εγκόσμιας τάξης πραγμάτων μοιραία οδηγεί κάποιον να υπερασπιστεί την παγίωση των αξιολογικών διαφορών στο πλαίσιο μιας νέας οργάνωσης της παραγωγής και της κατανάλωσης. Μόνο άμα κατανοήσει κανείς τη βαθύτερη σημασία αυτού θα είναι σε θέση να κατανοήσει τι συνιστά την κοινωνική αξία η οποία δεν εξαντλείται στην εμπορευματική αξία, ούτε περιστέλλεται στην εργασία αυτή καθαυτή.
___Αυτήν ακριβώς τη βαθύτερη σημασία εκείνου.. Αυτή ακριβώς είναι που δεν καταλαβαίνω και άρα δε μπορώ να καταλάβω τι συνιστά την κοινωνική αξία η οποία δεν εξαντλείται στην εμπορευματική αξία, ούτε περιστέλλεται στην εργασία αυτή καθαυτή.

έχουν καθήκον να υπερασπιστούνε την κυριότητα του δημιουργού πάνω στο έργο και του παραγωγού πάνω στο προϊόν της εργασίας του
___Να υπερασπιστούνε την κυριότητα.. Απειλείται; Πώς;

sa είπε...
Αυτό το σχόλιο αφαιρέθηκε από έναν διαχειριστή ιστολογίου.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Follow by Email

Ταγοί (ήτοι οδηγοί, αγγλ. tags)

1000 ρέγγες 1789 1864 190cm 1917 1929 1940 1955 1957 1965 1968 2008 2013 2014 3/45 Ά. Γιάπε/A.Jappe Α. Καγιέ/A. Caillé Α. Καμύ/A. Camus Α. Κοζέβ/A. Kojève Α. Σοπενχάουερ/A. Schopenhauer Ά. Σπέερ/A. Speer Ά. Τιούρινγκ/A. Turing αγάπη Αισχύλος Άκης Πάνου Αλ. Μπέρκμαν/Al. Berkman Αλ. Σμέμαν/Al. Schmeman Αλέκα Παπαρήγα Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης Αλέξανδρος Τομπάζης Αλεξάντερ Τρόκκι/Alexander Trocchi Αλέξης Ασλάνογλου αλήθεια Αληthεια αλλοτρίωση Άλμπερτ Φίνεϊ/Albert Finney Αλταμίρα αμνησία Αναξίμανδρος αναρχισμός Ανδρέας Εμπειρίκος Ανδρέας Παπανδρέου ανθρώπινα πιράνχας ανθρωποποίηση Άννα Άρεντ/Hannah Arendt Άννα Κρούγκερ/Ann Krueger Ανρί Λεφέβρ/Henri Lefebre Ανρί Μισώ/Henry Michaux Ανρί Ντεμπριγιώ/Henry Debrillaut Άνταμ Κέρτις/A. Curtis Άνταμ Σμιθ/Adam Smith Αντίνοος Αντουάν ντε Σαιντ-Εξυπερύ Αντρέ Κερτέζ/André Kertész Αντρέ Ορλεάν/André Orléan Άντυ Γουώρχολ.Andy Warhol Άντυ Γουώρχολ/Andy Warhol Αντώνης Κουτρουμπής Αποκάλυψη Ιωάννου Απόστολος Παύλος Άρβο Περτ/Arvo Pärt Αργυριάδης Άρης Κωνσταντινίδης Άρθουρ Λένινγκ/Arthur Lehning Άρθουρ Τζένσεν/Arthur Jensen Αριστερά Αριστοτέλης Αρμαγεδώνας Άσγκερ Γιόρν/Asger Jorn Ασφαλιστικό Άυν Ραντ/Ayn Rand Β. Γκ. Ζέμπαλντ/W.G. Sebald Βαβυλώνα Βαγγέλης Αρτέμης Βαλεντίν Βολόσινοφ/Valentin Voloshinov Βάλτερ Μπένγιαμιν/Walter Benjamin Βανς Πάκαρντ/Vance Packard Βασίλης Ηλιακόπουλος Βασίλης Καραποστόλης Βενσάν Ντεκόμπ/Vincent Descombes Βέρνερ Χέρτσογκ/Werner Herzog Βερολίνο βία Βιετνάμ Βίκτορ Μπούλλα/Victor Bulla Βικτόρ Σερζ/Victor Serge Βίκτορ Σκλόφκσι/Victor Chklovski Βίκτορ Φρανκλ/Victor Frankl Βίκτωρ Ουγκώ/Vicror Hugo Βίλεμ Φλούσερ/Vilem Flusser Βίνσεντ Μπράουν/Vincent Browne βιοτεχνολογία βοηθήματα μνήμης Βολταίρος Βομβάη Βόρειοι Γ. Γκ. Φίχτε/ J. G. Fichte Γ. Τζέης/W. James Γαλαρίες Γένεσις Γεράσιμος Λυκιαρδόπουλος Γιάννης Γρηγοριάδης Γιάννης Ισιδώρου Γιάννης Κάτρης Γιάννης Πεδιώτης Γιάννης Ρίτσος Γιάννης Σκαρίμπας Γιάννης Τσέγκος Γιεβγκένι Ζαμιάτιν/Yevgeny Zamyatin Γιόζεφ Ντίτζγκεν/Josef Dietzgen γιορτή Γιούργκεν Χάμπερμας/Jurgen Habermas Γιόχαν Γκριμονπρέ/Johan Grimonprez Γιόχαν Χάιζινχα/Johan Huizinga Γιώργος Γαϊτάνος Γιώργος Δάβος Γιώργος Μακρής Γιώργος Σεφέρης Γιώργος Χαντζής Γκ. Κ. Τσέστερτον/G.K. Chesterton Γκ. Λούκατς/G. Lukacs Γκέοργκ Βύχνερ/Georg Büchner Γκεοργκ Ζίμελ/Georg Simmel Γκεόρκι Λούκατς/Georgy LuKacs Γκετζ Άλυ/Gotz Aly Γκι Αμπέιγ/Guy Abeille Γκιόργκι Λίγκετι/György Ligeti Γκυ Ντεμπόρ/Guy Debord Γκύντερ Άντερς/Günther Anders Γουάλας Στήβενς/Wallace Stevens Γουδή Γουίλιαμ Ήγγλετον/William Eggleton Γουίλιαμ Μπάροους/William Burroughs Γουίλιαμ Σαίξπηρ/William Shakespear Γούντι Άλλεν/Woody Allen Γρηγόρης Βαλτινός Δανία του Βορρά Δανία του Νότου δάσκαλοι Δελφοί Δημήτρης Δημητριάδης Δημήτρης Καραγιάννης Δημήτρις Βεργέτης δημιουργικότητα δικαιοσύνη ΔΝΤΟΟΣΑΤΡΟϊΚΑΘΕΣΜΟΙ δόγμα Τρούμαν δοκιμασίες Δουβλίνο Ε. Βιλ/E. Will Ε.Ε. Κάμινγκς/E.E. Cummings Ε.Χ. Γονατάς εγωπαθείς διανοούμενοι εικονική δημόσια σφαίρα εικονογραφημένα κείμενα εκλογές εκπομπές Έλεν Κέλλερ/Helen Keller Ελένη Μπέλλου Ελευθερία Ελευθεριακός Ελίας Κανέττι/Elias Canetti Ελίζαμπεθ Άνσκομπ/E. Anscombe Εμίλ Ντυρκέμ/Emile Durkheim Εμίλ Σιοράν/Emil Cioran Έμιλυ Ντίκινσον/Emily Dickinson Εμμανουήλ Ζάχος Παπαζαχαρίου Εμμανουήλ Λεβινάς/Emmanuel Levinas Εμμανουήλ Μουνιέ/Emmanuel Mounier Έντγκαρ Λη Μάστερς / Edgar Lee Masters εξατομίκευση εξέγερση εξουσία επανάσταση επαναστατικός χαρτοπολτός Επενδυτικό περιβάλλον επιβίωση επιστήμη Έρασμος εργασία ερείπια Έρικ Χομπσμπάουμ/Eric Hobsbawm Έρνεστ Γκέλνερ/Ernest Gellner Ερνστ Γιούνγκερ/Ernst Junger Ερνστ Κασσίρερ/Ernst Cassirer Έρνστ Μπλοχ/Ernst Bloch Ερυθρογράφος Ετιέν ντε λα Μποεσί/E. de la Boetie Ευγένιος Αρανίτσης Ευγένιος Ενρικέζ/Eugène Enriquez ευθύνη ευρωπαϊκή προοπτική ευτυχία Ζ. Νταβί/G. Davy Ζ.Π. Βερνάν/J.P. Vernant Ζακ Ελλύλ/Jacques Ellul Ζακ Λακάν/Jacques Lacan Ζακ Μπουβερές/Jacques Bouveresse Ζακ Ντεριντά/Jacques Derrida Ζακ Πρεβέρ/Jacques Prévert Ζακ Σαπίρ/Jacques Sapir Ζαν Ιτάρ/Jean Itard Ζαν Λυκ Γκοντάρ/Jean Luc Godard Ζαν Μορώ/Jeanne Moreau Ζαν-Ζακ Ρουσσό/Jean-Jacques Rousseau Ζαν-Πιερ Βουαγιέ/Jean-Pierre Voyer Ζάχα Χαντίντ/Zaha Hadid Ζερμαίν Γκρηρ/Germaine Greer Ζήσης Κοτιώνης Ζήσης Σαρίκας Ζίγκμουντ Μπάουμαν/Zygmunt Bauman Ζιλ Ντελέζ/Gilles Deleuze Ζιλ Ντωβέ/Gilles Dauvé Ζορ Βον/Zohr Vaughan Ζορζ Μπατάιγ/Georges Bataille ζωή Η Διεθνής ηθική Θ. Ρόσζακ/Th. Roszak Θανάσης Σβώλος Θάτσερ/Ρήγκαν θέαμα Θένια Κουτρουμπή Θεός Θεοφάνης Μελάς Θίοντορ Αντόρνο/Theodor Adorno θλίψη Θόδωρος Ζιάκας Θουκυδίδης Ίαν Χάκινγκ/Ian Hacking Ιβάν Παβλόφ/Ivan Pavlov Ιβάν Τοθργκένιεφ/I. Tourgueniev Ίγγα Κρεστενσεν/Inger Christensen Ιγνάτιος Λογιόλα ιδεολογία ιδρύματα τέχνης ικέτες και ξένιοι Ιράν Ισαάκ Μπ. Σίνγκερ/Isaac B. Singer Ισπαχάν ιστορία ισχύς Ιχάμπ Χασσάν/Ihab Hassan Ιωάννα Τσιβάκου Κ.Π. Καβάφης Κ.Σ. Λιούις/C.S. Lewis Καβαλκάντι/Cavalcanti Κάθλην Ράιν/Kathleen Raine Καλκούτα καλλιτέχνες Καλοκαίρι Καλούμενος Καντ κάπο Καραμανλής Κάρελ Φουνκ/Karel Funk Κάρεν Κίλιμνικ/Karen Kilimnik Καρλ Κορς/Karl Korsch Καρλ Κράους/Karl Kraus Καρλ Μαρξ/Karl Marx Καρλ Πολάνυι/Karl Polanyi Καρλ Χέκερ/Karl Hocker Καρλομάγνος Καρτέσιος/Descartes καταναλωτικοπαραγωγισμός καταστασιακοί/situationnistes καταστροφή Κατερίνα Ηλιοπούλου Κέβιν Κέλι/Kevin Kelly Κένεθ Γκέργκεν/Kenneth Gergen κενό Κιουσόπουλος Κλάους Κάρστενσον/Claus Carstensen Κλοντ Λεβί Στρώς/Claude Levy Strauss κοινωνιοποίηση Κομμούνα κομμουνισμός Κονγκό Κόνσταντ/Constant Niewenhuys Κορέα Κορνήλιος Καστοριάδης Κορνήλιος/Corneille κορπορατισμός Κουρτ Βάιλ/Kurt Weil Κουρτ Σβίττερς/Kurt Schwitters κράτος κρίσεις πανικού κρίση κρισολογία Κριστιάν Ντελακαμπάιν/Christiane Delacampaigne Κριστίν Λαγκάρντ Κρίστοφερ Λας/Ch. Lash Κροστάνδη κυριαρχία Κωνσταντίνος Ματσούκας Κωνσταντίνος Μίχος Κώστας Βάρναλης Κώστας Δεσποινιάδης Κώστας Κολημένος Κώστας Παπαϊωάννου Κωστής Βελόνης Κωστής Παπαγιώργης Λ. Βαλράς/L. Walras λαβύρινθος Λάζαρος Αρσενίου Λάκι Λουτσιάνο/Lucky Luciano Λάμπρος Κωνσταντάρας Λάο Τσε Λένιν Λεόν Βαλράς/Léon Walras Λέον Τρότσκι Λέσχη της Ρώμης Λέσχη Φιλελεύθερης Ανάγνωσης Λέων Σεστώφ/Lev Shestov Λίντον Τζόνσον/Lyndon Johnson Λιούις Μάμφορντ/Lewis Mumford Λισιέν Μαλζόν/Lucien Malson λογική λογοκρισία Λόγος λογοτεχνία Λονδίνο Λόρδος Μπάϋρον/Lord Byron Λουί Αλτουσέρ/Louis Althusser Λουί Ντυμόν/Louis Dumont Λουίς Μπουνιουέλ/Louis Bunuel Λούντβιχ Βιτγκενστάιν/Ludwig Wittgenstein Λουσίντα και Ντέιβις Μάτλοκ Λυγκέας Λωτρεαμόν Μ. Ντριούρι/M. Drury Μ. Μπένετ/M. Bennet Μαγιακόφκι/Mayakovski μαγιονέζα μαθητές Μάικ Κέλυ/Mike Kelley Μάικλ Χάρντ/Michael Hardt Μάιλς Ντέιβις/Miles Davis Μάλκολμ Λόουρι/Malcolm Lowry Μάλκολμ Χ μανιφέστα Μανόλης Λαμπρίδης Μανώλης Αναγνωστάκης Μαξ Βέμπερ/Max Weber Μαξ Ήστμαν/Max Eastman Μάπετς Μάρθα Γκέλχορν/Martha Gellhorn Μαρί ντε Ενζέλ/Marie de Hennezel Μαρίνα Τσβετάγιεβα/Marina Tsvetaeva μαρξιστές-λενινιστές Μαρσαλ Σάλινς/Marshall Sahlins Μαρσέλ Μαριέν/Marcel Mariën Μαρσέλ Μως/Marcel Mauss Μαρσέλ Ντυσάν/Marcel Duchamp Μάρτζορυ Πέρλοφ/Marjorie Perloff Μάρτιν Μπούμπερ/Martin Buber Μάρτιν Χάϊντεγγερ/Martin Heidegger μελαγχολία Μεσαίωνας μεταμοντέρνο μεταμορφωτική δύναμη μετανάστευση μηδέν μηδενισμός Μηνάς Εμμανουήλ Μίκαελ Λέβι/Michael Loewy Μικελάντζελο Αντονιόνι/Michelangelo Antonioni μικροαστισμός Μίλτον Φρίντμαν/Milton Friedmann Μίλτος Σαχτούρης Μιράντα Τερζοπούλου μισαλλοδοξία Μισέλ Αλιετά/Michel Aglietta Μισέλ Ουελμπέκ/Michel Houellebecq Μισέλ Σερ/Michel Serres Μισέλ Τουρνιέ/Michel Tournier Μισέλ Φουκώ/Michel Foucault μισθωτοί σκλάβοι Μιχαήλ Μπακούνιν/Michail Bakunin Μιχαήλ Μπαχτίν/Mikhael Bachtine ΜΜΕ Μόμπυ Ντικ Μουσείο Ακρόπολης μουσική Μπ. Μάντεβιλ/B. Mandeville Μπάρυ Άνσγουωρθ/Barry Unsworth Μπάτσης Μπέλα Ταρ/Bela Tarr Μπερνάρντο Σοάρες/Bernardo Soares Μπέρτολντ Μπρεχτ/Bertold Brecht Μπιενάλε Μπίφο Μπεράρντι/Bifo Berardi Μπουκανιέρος Μπραντ Μπγιόρκ/Brant Bjork Μπρέτον Γουντς Μπρους Σπρίνγκστιν/Bruce Springsteen Μωρίς Μερλώ-Ποντύ/Maurice Merleau-Ponty Ν.Γ. Πεντζίκης ναζιστοφασισμός Νασρεντίν Χότζας ναυαγοί νεοφιλελευθερισμός Νικ Κέιβ/Nick Cave Νικολό Μακιαβέλλι Νίκος Εγγονόπουλος Νίκος Ζαχαριάδης Νίκος Καρούζος Νίκος Μπελογιάννης Νίκος Σκοπλάκης Νίκος Buccanier Κούρκουλος Νόαμ Τσόμσκι/Noam Chomsky Νόρμπερτ Ελίας/Norbert Elias Νούτσιο Όρντινε/Nuccio Ordine Νταβός νταντά Ντέιβιντ Λυντς/David Lynch Ντέιβιντ Μπομ/David Bohm Ντέιβιντ Ρικάρντο/David Ricardo Ντέιβιντ Χιούμ/David Hume Ντιμίτρι Πρίγκοφ Ντιτρόιτ Ντον Ντελίλο/Don Delillo Ντόναλντ Γουίνικοτ/Donald Winnicott Ντονέλα Μήντοους/Donella Meadows Ξενοδοχείο των Ξένων Ξενοφών ξεψάρωμα Ο κήπος Ο Μικρός Πρίγκηπας Οδύσσεια οικονομία Οκτάβιο Πας/Octavio Paz Όλγα Γερογιαννάκη ολιγαρχία ολοκληρωτισμός ομιλίες Ορφέας Απέργης Όσκαρ Ουάιλντ/Oskar Wilde Ουίσταν Ώντεν/Wystan Auden Π. Κονδύλης Π.Μ.Σ. Χάκερ/P.M.S. Hacker παιδεία παιχνίδι Παναγιώτης Κονδύλης πανοπτικόν πανσέληνος Παπάγος παράδοση παραλήρημα παραπληροφόρηση Πασκάλ Ενγέλ/Pascal Engel Πάσχος Μανδραβέλης Πέδρο Ματέρο πένθος Πέπη Ρηγοπούλου Πέτρος Αρτάνης Πέτρος Παπαθανασίου Πήτερ Γκητς/P.T. Geach Πήτερ Μπρουκ/Peter Brook Πήτερ Ουότκινς/Peter Watkins Πιέρ Κλαστρ/Pierre Clastres Πιέρ-Ζοζέφ Προυντόν/P.J. Proudhon πίστη Πίτερ Κρήφτ/Peter Kreeft Πλαστήρας Πλάτωνας Πλεύσις πλουραλισμός ποίηση Πολ Ρικέρ/Paul Ricoeur πολεμικά κείμενα πόλεμος πόλη πολιτική Ποτάμι προλεταριάτο Προμηθέας Δεσμώτης πρόοδος προπαγάνδα Πωλ Βαλερύ/Paul Valery Πωλ Βιριλιό/Paul Virilio Πωλ Ζοριόν/Paul Jorion Πωλ Ζωγραφάκης Πωλ Λαφάργκ/Paul Lafargue Ρ. Τζακομπι/R. Jacobi Ραούλ Βανεγκέμ/Raoul Vaneigem Ρέι Μπράντμπερι/Ray Bradbury Ρενέ Ζιράρ/René Girard Ρίνγκο Σταρ/Ringo Star Ρίτα Γκαβέρα Ρίτσαρντ Κόμπντεν/Richard Cobden Ρίτσαρντ Ρόρτι/Richard Rorty Ροβεσπιέρος Ροβινσώνας Κρούσος Ροζα Λουξεμπουργκ Ρόζα Λούξεμπουργκ/Rosa Luxembourg ρομαντισμός Ρομπέρ Αντέλμ/Robert Antelme Ρόμπερτ ΜακΝαμάρα/Robert MacNamara Ρομπερτ Οπενχάϊμερ/Robert Oppenheimer Ρόμπερτ Φρανκ/Robert Frank Ρόμπερτ Χας/Robert Hass Ρούντι Σαιν Ζυστ/Saint Juste Σαρλ Μπωντλερ/Charles Baudeilaire Σαρλ Πεγκι/Charles Péguy Σαρλ Φουριέ/Ch. Fourier Σελίν/Céline Σεμπάστιαν Χάφνερ Σέρεν Κίρκεγκωρ/Soren Kierkegaard σθένος Σίγκμουντ Φρόιντ/Sigmund Freud Σιμόν Βέιλ/Simone Weil Σιμόν Λέις/Simon Leys σινεμά ΣΙΣΒ/SICV Σίσυφος σκεπτικισμός Σκιπίων ο Αφρικανός σκουπιδοντενεκέδες Σλαβόι Ζίζεκ/Slavoj Zizek Σοκούροφ/Sokurov σολιψισμός Σομαλία Σόνια Σουδάν Σουν Τζου σουρεαλισμός σοφία σοφιστές Σπιναλόγκα Σπινόζα/Spinoza Σπύρος Κυριαζόπουλος Στάλιν σταλινισμός Στάνλεϊ Καβέλ/Stanley Cavell Στάντις Λώουντερ/Standish Lawder Στέλιος Κούλογλου Στέλιος Ράμφος Στεφάν Λιαβινιότ/Stéphane Lavignotte Στέφανος Λουπάσκο/Stephan Lupasco Στέφανoς Ροζάνης Στήβεν Πίνκερ/Steven Pinker στρατόπεδα εργασίας Συλβαίν Πιρόν/Sylvain Piron Σύλβια Πλαθ/Sylvia Plath Σύλλογος Υπαλλήλων Βιβλίου-Χάρτου συμβολικό πεδίο συμβολισμός Σύναψις συνείδηση Συνταγή για μαγιονέζα Σύνταγμα συνωμοσιολογία Σφαγεία σχέδιο Μάρσαλ σχετικισμός Σωκράτης σώμα Τ. Ρ. Μιλλς/C. W. Mills Τ.Κ.Παπατσώνης Τ.Σ. Έλλιοτ/T.S. Elliot τα κορδόνια σου! Τάκης Μίχας Τάσος Λάγγης τεστ τέχνη τεχνικό σύστημα τεχνοεπιστήμη τεχνοκρατία τεχνολογικός μεσσιανισμός τεχνοσάχλα Τζ. Α. Γκόλντστοουν/J.A. Goldstone/Τζ. Τζ. Μ. Κούτσι/J.M..Coetzee Τζ. Ρ. Σάουλ/J.R. Saul Τζ.Μ. Κούτσι/J.M. Coetzee Τζ.Ρ.Ρ. Τόλκιν/J.R.R. Tolkien Τζακάρτα Τζέημς Μπάλντουιν/James Baldwin Τζέιμς Φρέιζερ/James Frazer Τζέρεμι Μπένθαμ/Jeremy Bentham Τζέφρεϊ Χερφ/Jeffrey Herf Τζιανφράνκο Σανγκουινέτι/Gianfranco Sanguinetti Τζιόρτζιο Αγκάμπεν/Giorgio Agamben Τζο Στράμερ/Joe Strummer Τζον Κένεθ Γκαλμπρέιθ/J.K. Galbraith Τζον Ρωλς/John Rawls Τζον Σηρλ/John Searle Τζον Στάινμπεκ/John Steinbeck Τζον Χιούστον/John Houston Τζόρτζ Όργουελ/George Orwell Τζορτζ Στάινερ/George Steiner Τζούλια Κρίστεβα/Julia Cristeva Τζων Λοκ/John Locke Τζων Φόουλς/John Fowles Το καταραμένο απόθεμα Το Ξεπέρασμα της Τέχνης Τοκβίλ/Tocqueville Τόμας Μαν/Tomas Mann Τόμας Πίντσον/ Thomas Pynchon Τόμας Ράιντ/Thomas Reid Τόνι Νέγκρι/Toni Negri Τόνι Σουάρτζ/Tony Schwartz τραγωδία τριλεκτική Τσ. Σ. Περς/Ch. S. Peirce Τσαρλς Μπουκόφσκι/Charles Bukowski Τσαρλς Ντέιβενπορτ/Charles Davenport Τσαρλς Τέιλορ/Charles Taylor Τσαρλς Φορτ/Charles Fort τυραννία τύψεις Υβ Λε Μανάκ/Yves Le Manach υλισμός υπαρξισμός ύπνος υποκείμενο υποκρισία υπομονή Φ. Β. Μουρνάου/F.W. Murnau Φ. Γιάκομπι/F. Jacobi Φ. Ε. Ρεϊνάλ/F. E. Reynal Φαινομενολογία Φερνάντο Αρρραμπάλ/F. Arrabal Φερνάντο Πεσσόα/Fernando Pessoa Φίγκαρω Φιλανθρωπία φιλία Φίλιπ Λάρκιν/Philip Larkin Φιλοσοφία Φιοντόρ Ντοστογιέφσκι/Fyodor Dostoevsky Φλαν Ο' Μπράϊαν/Flann O' Brien Φουκουσίμα Φρ. Έμπερτ/Fr. Ebert Φρ. Καραντέκ/F. Caradec Φρ. Φουρκέ/Fr. Fourquet Φρ. Χάγιεκ/Fr. Hayek Φρανκ Ζάπα/Frank Zappa Φράνσις Μπέικον/Francis Bacon Φρανσουά Λυοτάρ/François Lyotard Φρανσουά Σιμιάν/François Simiand Φραντς Κάφκα/Frantz Kafka Φρέντερικ Τέιλορ/Frederick Taylor Φρεντερικ Τζεϊμσον/Frederick Jameson Φρίντριχ Ένγκελς/Friedrich Engels Φρίντριχ Νίτσε/Friedrich Nietsche Φριτς Λάιστ/Fritz Leist φρμκ Φύση Φώτης Τερζάκης Χ. Τζ. Θορώ/H.J. Thoreau Χ.Λ. Μπόρχες/J.L. Borges Χ.Μ Ενζενσμπέργκερ χαρά Χάρι Φράνκφουρτ/Harry Frankfurt Χέγκελ/Hegel Χειρτ Μακ/Geert Mak Χέρμαν Μέλβιλ/Herman Melville Χέρμπερτ Μαρκούζε/Herbert Marcuse Χίλαρι Κλίντον χιούμορ χίπστερ Χιροσίμα Χλόη Κολλύρη Χομπς/Hobbes χοντρό δούλεμα Χουάν Βίβες/Juan Vives χρεοκοπία χρήμα Χρήμα και Μαγεία Χρήστος Βακαλόπουλος χριστιανισμός χρόνια πολλά χρόνος ψέμματα ψυχή Ψυχρή Ιδεολογία ωφελιμισμός AP auld lang syne beton7 Bob Dylan Bob Marley Bodies Christopher Cinemarian CoBrA D-503 dangerfew David Bowie DOCUMENTA Einsatzgruppe D European Media Art Festival F. C. Stanley Frank Zappa gosplan Grafton Happyfew Hildegoesasger Hollowsky Iggy Pop Il Consigliere Internationale Lettriste/Λεττριστική Διεθνής Internationale Situationniste/Καταστασιακή Διεθνής intothepill izi Jeffrey Lee Pierce Jimmy Cliff Joe Strummer Johnny Cash Keith Moon Keith Richards Krzysztof Kieslowski/Κριστόφ Κισλόφσκι La Commune Les Levres Nues Les Lèvres Nues Malaguena Melanie Pain memento mori mofferism/μοφερισμός Monty Python Necrology Nosotros RadioBubble Raul Zurita/Ραούλ Σουρίτα Raymond Carver/ Ρέϋμοντ Κάρβερ remap 2 Renty Roberto Juarroz RSA Salon De Vortex sexbox Sunrise Tales from the Crypt The Adicts The Beatles The Crass The Great Society The Gun Club The Juniors The Meteors The Morlocks The Please The Rolling Stones The Ruts The Sonic Youth The Stooges The Stranglers The Three Johns The UK Subs The War TwixtLab Vince Taylor Wall Street Journal WIRED wobblies Zabriskie Point Zoviets